Küresel piyasalar türbülansa girdi

BirGün/ANKARA ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları, ardından İran’ın karşılık vermesiyle ortadoğuda tırmanan savaş, küresel piyasalarda sert dalgalanmayı tetikledi. Belirsizliğin yükselmesiyle piyasalarında olabilecek oynaklıkların önüne geçebilmek için Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Borsa İstanbul ve Merkez Bankası (TCMB) bir dizi önlem aldı. Piyasalarda risk algısı artarken, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatması başta petrol olmak üzere küresel ticaretin sekteye uğrayabileceğine dair kaygıları artırdı. Savaş öncesi 72 dolar seviyesinde bulunan Brent pertol fiyatları, bugün ilk işlemlerde 82 dolara kadar yaklaştı ve böylelikle 1 yılın zirvesine çıktı. Petrol, saat 16.30 itibarıyla yüzde 8,69 seviyesinde yükselişle 79,17 dolardan işlem gördü. Altının ons fiyatı ilk işlemlerde 5 bin 419 dolara çıkarak 30 Ocak’tan bu yana en yüksek seviyesine ulaşırken, daha sonra yüzde 3’ün üzerinde artışla 5 bin 409 dolar civarında işlem gördü. Fiyatı dolar ve ons altının değerine göre hesaplanan gram altın fiyatı ise gün içinde en yüksek 7 bin 661 lirayı gördü. Dolar ve avro yeni haftanın ilk işlem gününe beklenin aksine yatay bir seyirle başladı. Güne 43,92 liradan başlayan dolar kuru, 43,96 lira seviyesinde hareket etti. Avro ise 51,49 liradan işlem gördü. TAHMİNLER YÜKSELDİ Uluslararası kuruluşlar da jeopolitik gerilimin artmasıyla petrol fiyatlarındaki hızlı yükselişin Türkiye ekonomisine olası etkilerini değerlendirdi. JPMorgan Türkiye’ye yönelik yaptığı değerlendirmesinde 2026 sonu politika faiz tahminini yüzde 31’e, enflasyon tahminini yüzde 25’e yükseltti. Banka, revizyonun gerekçesi olarak artan petrol fiyatları, genişleyen cari açık ve olası sermaye çıkışlarını gösterdi. Goldman Sachs’ın değerlendirmesinde ise Orta Doğu’daki çatışmaların Türkiye ekonomisi üzerindeki etkisinin petrol fiyatlarındaki artışın süresi ve miktarıyla doğrudan ilişkili olduğunu belirtti. Banka, olası bir cari açık artışının Türkiye tarafından finanse edilebilir düzeyde olduğunu vurguladı. Banka, Brent petrolünün yıl sonuna kadar mevcut seviyelerde kalması halinde, bu durumun Türkiye’nin cari açığına 18 milyar dolarlık ek bir yük getireceğini ve bunun gayri safi yurt içi hasılanın (GSYH) yüzde 1’ine tekabül ettiğini ifade etti. ING Global ise, Türkiye’nin petrol fiyatlarındaki değişimden en çok etkilenen ülke olabileceğini tahmin etti ve petrol fiyatlarında yüzde 10’luk bir artışın Türkiye enflasyonunu yaklaşık 1,10 puan yukarı çekebileceğini değerlendirdi. DOĞALGAZA KESKİN ARTIŞ Katar’daki tesislere yönelik füze saldırılarının ardından QatarEnergy, sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) üretimini durdurdu. Bu Avrupa’da doğalgaz fiyatlarında keskin bir artışa yol açtı. Doğalgaz fiyatları yüzde 30 artarken, Londra Borsası Grubu’na göre İngiliz doğalgaz fiyatları yüzde 42,55 yükseldi. Savaş geriliminin ardından TCMB, piyasalarda yaşanacak oynaklığa ilişkin Türk Lirası uzlaşmalı vadeli döviz satım işlemlerine başlanacağını ve 1 hafta vadeli repo ihalelerine bir süreliğine ara verildiğini açıkladı. Atılan adımlar, Türkiye’de ilk müdahale paketi olarak değerlendiriliyor.