Önlemler piyasalarda dalgalanmayı azalttı

ABD ve İsrail’in İran’a saldırmasıyla birlikte oluşan belirsizlik küresel piyasalarda satış baskısını artırırken, SPK, TCMB ve Borsa İstanbul piyasalardaki oynaklığı sınırlamak amacıyla eş zamanlı önlemleri devreye aldı Küresel piyasalarda artan jeopolitik riskler, haftaya sert fiyat hareketleriyle girilmesine neden oldu. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları ve İran’dan gelen misillemeler, Orta Doğu’da uzun süreli çatışma riskini gündeme taşırken, riskten kaçış eğilimi finansal piyasalara hızla yansıdı. Borsalarda satış baskısı artarken, altın güvenli liman talebiyle öne çıktı, oynaklık beklentileri güçlendi. Ülkemizde ise bu sürecin piyasa dengeleri üzerindeki etkisini sınırlamak amacıyla SPK, TCMB ve Borsa İstanbul peş peşe önlemleri devreye aldı. Atılan adımlar, fiyatlamalardan ziyade piyasa işleyişinin ve finansal istikrarın korunmasına odaklanan bir çerçeve sunuyor. Borsada satış baskısı Haftanın ilk işlem gününde BIST 100 Endeksi, önceki kapanışa göre 730 puan ve yüzde 5.32 azalışla 12 bin 987 puana indi. Bankacılık endeksi yüzde 5.81, holding endeksi yüzde 7.04 değer kaybetti. Tüm sektör endeksleri gerilerken, en çok kaybettiren yüzde 9.08 ile tekstil deri oldu. Gün ortasında endeks toparlanarak 13 bin 367’ye yükseldi. Altında yükseliş Artan riskle birlikte beklendiği şekliyle altın haftaya güçlü bir yükselişle başladı. Ons altın 4 haftanın zirvesini test etti. Spot altın yüzde 2.11 yükselerek 5 bin 390 dolar seviyesine çıktı ve son dört haftanın en yüksek düzeyini test etti. Seansın erken saatlerinde yükselişin yüzde 2’yi aştığı görüldü. ABD’de işlem gören altın vadeli kontratları da yüzde 1.8 artışla 5 bin 342 dolar seviyesinde işlem gördü. Ons altındaki yükselişin etkisiyle yurt içinde gram altın fiyatları da yukarı yönlü hareket etti. Gram altın yüzde 2.21 primle 7 bin 614 TL seviyesine yükselerek haftaya güçlü başlangıç yaptı. Jeopolitik gelişmelerin devam etmesi halinde altın fiyatlarında yukarı yönlü eğilimin korunması beklenmeli. Brent 78.39 $ Hürmüz Boğazı’nda tanker trafiğine yönelik risklerin artmasıyla Brent petrol, gece işlemlerinde yüzde 13’e varan sert bir yükseliş kaydetti. Yükselişin bir bölümünü geri verse de Brent, gün ortasında yüzde 7.59 primle varil başına 78.39 dolar seviyesinde işlem gördü. Küresel petrol akışının yaklaşık beşte birinin geçtiği boğazda, gemi sahiplerine yapılan güvenlik uyarıları sonrası trafik cumartesiden bu yana belirgin şekilde yavaşladı. ÖNLEMLER ALINDI Finansal İstikrar Komitesi toplandı: Finansal İstikrar Komitesi Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek liderliğinde toplandı. Ekonominin dış kaynaklı dalgalanmalara karşı dirençli olduğunu ve tüm tedbirlerin kararlılıkla uygulanacağını vurguladı. ■ Robot işlemlere sınırlama: Orta Doğu’da İran merkezli çatışmaların küresel piyasalarda sert dalgalanma riski oluşturmasının ardından Türkiye’de ekonomi yönetimi peş peşe adımlar attı. Borsa İstanbul Yönetim Kurulu, yeni haftanın açılışı öncesinde Pay Piyasası’nda emir/işlem oranını (OTR) düşürme kararı aldı. Pazar günü yapılan yönetim kurulu toplantısında alınan karar, ikinci bir duyuruya kadar geçerli olacak. ■ Emir işlem oranı düşürüldü: Yapılan açıklamaya göre hisse senetlerinde emir/işlem oranı 5:1’den 3:1’e düşürüldü. Buna göre, piyasa katılımcıları gerçekleştirdikleri her 1 işlem için en fazla 3 emir (giriş, değişiklik veya iptal) gönderebilecek. Önceki uygulamada bu oran 5:1 seviyesindeydi. Karar ne anlama geliyor? Emir/İşlem Oranı, özellikle yüksek frekanslı işlem yapan algoritmaların yoğun emir gönderimi ve iptal yoluyla piyasada aşırı dalgalanma yaratmasını sınırlamak amacıyla kullanılıyor. Oranın düşürülmesiyle birlikte çok sayıda emir girip iptal eden algoritmik işlemlere sınırlama getirilmiş oldu. ■ Beş gün süreyle açığa satış yasak: Sermaye Piyasası Kurulu, Ortadoğu’da artan jeopolitik gerginlik ve İran ile ABD-İsrail saldırıların sermaye piyasalarına olası etkilerini sınırlamak amacıyla geçici tedbir kararı aldı. Açıklamaya göre, 6 Mart 2026 seans sonuna kadar Borsa İstanbul pay piyasalarında açığa satış işlemleri yapılamayacak. TCMB’den gelen önlemler Merkez Bankası nezdinde TL uzlaşmalı vadeli döviz satım işlemlerine başlandığı duyuruldu. Alınan kararla bir hafta vadeli repo ihalelerine ara verildi. Kararla, fonlama maliyetinin yüzde 40’a kadar yükselebileceği bir çerçeve oluştu. Alınan tedbirler piyasalardaki yüksek dalgalanmaları azaltma ve olası bir panik havasını sakinleştirmeyi hedefliyor.