Sérfræðingar í málefnum Mið-Austurlanda óttast að allsherjarstríð sé við það að brjótast út eftir að Ísrael og Bandaríkin hófu loftárásir á Íran og felldu meðal annars æðstaklerkinn Ali Khamenei. „Þetta hefur alla tilburði til að færast víða um Vestur-Asíu og jafnvel annars staðar. Og það er það sem ég hef mestar áhyggjur því þegar stríð byrja er erfitt að halda þeim í skefjum,“ sagði Magnús Þorkell Bernharðsson, prófessor í nútímasögu Miðausturlanda, í Silfrinu í gærkvöld. Átökin virðast magnast með degi hverjum og framvindan er hröð. Íranar hafa svarað árásum Ísraels og Bandaríkjanna með því að senda flugskeyti og dróna á þau lönd sem hýsa bandarískar herstöðvar og í gærkvöld hæfði íranskur dróni sendiráð Bandaríkjanna í Ríad, höfuðborg Sádi-Arabíu. Ekkert mannfall varð og ekki miklar skemmdir en sendiráðsstarfsmenn hafa verið hvattir til að halda sig fjarri byggingunni. Drónaárásin og átökin öll í löndunum í kring virðast samt ekki hreyfa mikið við íbúum borgarinnar. „Þetta er svona umræðuefnið og mönnum finnst þetta vera ólógískt og fólk skilur ekki viðbrögð Írana við árásunum á sig,“ segir Björn Zoëga, forstjóri King Faisal-sjúkrahússins í höfuðborginni. Björn hefur verið búsettur í Sádi-Arabíu í rúm tvö ár, verið þar í stjórnunarstöðum á sjúkrahúsum, fyrst sem aðstoðarforstjóri en sem forstjóri síðan í fyrra. Björn viðurkenni samt að þessi nótt og árásin á sendiráð Bandaríkjanna hafi kannski orðið til þess að fólk hugsaði þetta öðruvísi. „Ég hef samt ekki orðið var við óróa. Ég er með 120 Bandaríkjamenn í starfi hjá mér sem allir hafa fengið tilkynningu um að þeim sé ráðlagt að yfirgefa svæðið. Það er bara einhver einstaka aðili sem hefur gert það en það hefur bara verið lögð áhersla á að allir haldi ró sinni og að það sé ekki gefin út tilkynning um eitthvað sem er ekkert vandamál.“ Mörg lönd skoða nú hvernig þau geti komið sínum borgurum burt frá þeim löndum sem eru þarna í kring af ótta við að ófriðarbálið breiðist út, en það getur reynst flókið því flugsamgöngur liggja víða niðri. Tugþúsundir komast hvorki lönd né strönd og ferðalangar eru jafnvel fastir á skemmtiferðaskipum eftir að Hómus-sundi var lokað. Bandarísk stjórnvöld hafa hvatt fólk í fleiri en tólf Mið-Austurlöndum að yfirgefa svæðið, vél með þýska ferðamenn frá Dúbaí lenti í Frankfurt í morgun, hópur breskra ferðamanna lenti á Manchester-flugvellinum í hádeginu og Frakkar freista þess að koma burt þeim 25 þúsund ferðamönnum sem þarna eru. Þá eru spænsk stjórnvöld skipuleggja brottflutning á sínum borgurum bæði á landi og með flugi. Samkvæmt svari utanríkisráðuneytisins við fyrirspurn Spegilsins er vitað um 140 Íslendinga á áhrifasvæðum átakanna og er borgaraþjónustan í virku sambandi við hópinn. Ráðuneytið segir að lokuð loftrými, hættulegar landleiðir og sú staðreynd að engin íslensk sendiskrifstofa sé á svæðinu takmarki verulega getu borgaraþjónustunnar til að veita aðstoð umfram almennar ráðleggingar og upplýsingagjöf. Eftir hryðjuverkaárás Hamas á Ísrael fyrir þremur árum gripu íslensk stjórnvöld til þess ráðs að leigja flugvél af Icelandair til að forða 120 Íslendingum sem voru þá strandaglópar í Ísrael. Ráðuneytið segir borgaraþjónustuna eiga í nánu samráði og samstarfi við Norðurlöndin og sendiráð þeirra á svæðinu, fundað sé á hverjum degi um samræmdar aðgerðir en ekki hafi verið skipulagt björgunarflug að svo stöddu. Síðdegis sendi borgaraþjónustan svo póst þar sem Íslendingum var bent á þrjár ferðir á vegum samstarfsríkja á fimmtudag og föstudag; frá Amman í Jórdaínu til Bratislava í Slóvakíu sitthvorn daginn og frá Riad í Saudi Arabíu til Vínarborgar á föstudag. Í Ríad gengur lífið hins vegar sinn vanagang og viðbragðsáætlanir á konungssjúkrahúsinu eru æfðar, eins og alltaf, á sex mánaða fresti. „Við erum með viðbragðsáætlanir fyrir allskonar hlutum og þær eru æfðar á sex mánaða fresti, þær eru uppfærðar og við erum hluti af kerfinu sem hefur ekkert verið virkjað. Þeir hafa ekki séð ástæðu til þess, ég myndi af því og ég treysti ríkisstjórninni til þess að láta okkur vita ef það er einhver minnsta ástæða til þess.“ Björn segir þetta ekki ósvipað viðbragð og æft var á Karólínska-sjúkrahúsinu í Stokkhólmi þegar innrás Rússa í Úkraínu hófst. „Þá þurftum við að vera tilbúin með allskonar viðbrögð við loftárásum sem var kannski ekki vaninn í Svíþjóð á þessum tíma. Hérna eru allar þessar viðbragðsáætlanir til. Þetta er svæði sem hefur sögu um stríð áður og allt getur gerst. Fólkið er æft í þessu og það þekkja allir sitt hlutverk og það eru ýmsar áætlanir til.“ Björn segir samfélagið í Sádi-Arabíu hafa breyst mikið á undanförnum árum; hann upplifi sig öruggan og það eigi ekki eingöngu við um hann - sárafáir starfsmenn sjúkrahússins íhugi að yfirgefa landið vegna ástandsins í Mið-Austurlöndum. „Ég var einmitt að klára að sitja fund því það voru einhverjir yfirmenn órólegir og höfðu áhyggjur af því að starfsfólk myndi fara eftir þessa árás á sendiráðið. Það eru einhverjir sem hafa beðið um vikufrí en hvort það tengist þessu er óvíst; það er ekkert panik og ekkert stress þótt auðvitað vilji menn vera tilbúnir og það erum við ef eitthvað kemur uppá. Ég var eiginlega órólegri á Karólínska þegar Úkraínu-stríðið braust út heldur en ég er núna.“