در هفته‌های منتهی به حمله به جمهوری اسلامی چه گذشت؟

بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، صبح ۱۱ فوریه وارد دفتر بیضی کاخ سفید شد با این هدف که رئیس‌جمهوری آمریکا را در مسیر جنگ با جمهوری اسلامی نگه دارد. نیویورک تایمز می‌نویسد آمریکا و اسرائیل هفته‌ها بود محرمانه درباره حمله نظامی به جمهوری اسلامی گفت‌وگو کرده بودند، اما هم‌زمان دولت ترامپ مذاکرات با تهران درباره برنامه هسته‌ای را آغاز کرده بود و نتانیاهو می‌خواست اطمینان پیدا کند این مسیر دیپلماتیک برنامه‌های نظامی را تضعیف نکند. در گفت‌وگویی تقریبا سه ساعته، دو رهبر درباره چشم‌انداز جنگ، تاریخ‌های احتمالی حمله و همچنین احتمال دستیابی به توافق با جمهوری اسلامی بحث کردند. چند روز بعد، ترامپ علنی در مورد دیپلماسی ابراز تردید کرد و سابقه مذاکرات با جمهوری اسلامی را صرفا «سال‌ها حرف زدن» خواند. او در پاسخ به پرسشی درباره تغییر رژیم در ایران گفت «به نظر می‌رسد بهترین اتفاق خواهد بود». دو هفته بعد، ترامپ مجوز حمله گسترده مشترک با اسرائیل را صادر کرد. این عملیات به کشته شدن رهبر جمهوری اسلامی، حمله به ساختمان‌های نظامی و مراکز هسته‌ای و گسترش درگیری به منطقه انجامید. در حالی که ترامپ در سخنان عمومی میان تمایل به توافق و سرنگونی جمهوری اسلامی در نوسان بود، پشت صحنه حرکت به سوی جنگ ادامه داشت؛ متحدانی چون نتانیاهو فشار می‌آوردند و اعتماد‌به‌نفس ترامپ پس از عملیات موفق آمریکا علیه نیکلاس مادورو، رئیس‌جمهوری ونزوئلا، افزایش پیدا کرده بود. تصمیم حمله به جمهوری اسلامی پیروزی برای نتانیاهو محسوب می‌شد. او ماه‌ها بر لزوم ضربه به آنچه «رژیم تضعیف‌شده» می‌خواند تاکید داشت و در دیداری در مارالاگو در دسامبر خواستار موافقت ترامپ با حمله به تاسیسات موشکی جمهوری اسلامی شده بود. در نشست‌های داخلی، مخالفت جدی چندانی نشد. جی‌دی ونس گفت اگر قرار است حمله‌ای صورت گیرد، باید «بزرگ و سریع» باشد. رئیس ستاد مشترک ارتش درباره تلفات احتمالی هشدار داد، اما ترامپ بعدها گفت اقدام نظامی «به‌راحتی موفقیت‌آمیز» خواهد بود. سه روز پس از جلسه‌ با رهبران کنگره، ترامپ در پرواز به تگزاس دستور آغاز عملیات «خشم حماسی» را صادر کرد. کاخ سفید تاکید داشت مذاکرات نمایشی نبود، اما گفت‌وگوها به نتیجه‌ای نرسید و به گفته ترامپ، او در نهایت به این جمع‌بندی رسید که جمهوری اسلامی خواسته‌هایش را نخواهد پذیرفت و گفت «بیایید انجامش دهیم». بسیج سریع نیروها در اواسط ژانویه، زمانی که ترامپ برای نخستین بار در حمایت از اعتراض‌های ضدحکومتی در ایران تهدید به حمله کرد، پنتاگون آمادگی جنگی طولانی در خاورمیانه را نداشت. هیچ ناو هواپیمابری در منطقه مستقر نبود، جنگنده‌ها در اروپا و آمریکا قرار داشتند و پایگاه‌های محل استقرار حدود ۴۰ هزار نیروی آمریکایی از پدافند هوایی کافی در برابر حمله احتمالی جمهوری اسلامی برخوردار نبودند. اسرائیل نیز برای عملیات نظامی مورد بحث در دیدار دسامبر در مارالاگو آماده نبود و برای تقویت سامانه‌های رهگیری موشک و استقرار سامانه‌های دفاعی زمان می‌خواست. ۱۴ ژانویه، نتانیاهو از ترامپ خواست حمله را تا تکمیل آمادگی‌ها به تعویق بیندازد و ترامپ پذیرفت. در هفته‌های بعد، تماس‌ها ادامه داشت و مقام‌های نظامی و اطلاعاتی دو کشور هماهنگی نزدیکی داشتند. با وجود سرکوب اعتراض‌ها در ایران، برنامه‌ریزی جنگ ادامه پیدا کرد و گزینه‌هایی از جمله اعزام نیروهای آمریکایی برای عملیات در داخل ایران ارائه شد. Read More This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field) دو ناو هواپیمابر و چندین کشتی پشتیبانی به منطقه اعزام شدند و جنگنده‌ها، بمب‌افکن‌ها، هواپیماهای سوخت‌رسان و سامانه‌های پدافندی مستقر شدند. تا اواسط فوریه، آمریکا توان اجرای عملیاتی چند هفته‌ای را فراهم کرده بود. هم‌زمان، گفت‌وگوهای هسته‌ای غیرمستقیم ادامه داشت، اما مقام‌های دولت در مورد امکان توافق تردید داشتند و ترامپ به‌طور جدی گزینه حمله نظامی را بررسی می‌کرد. ارزیابی گزینه‌ها ۱۸ فوریه، در نشستی در اتاق وضعیت کاخ سفید، دونالد ترامپ همراه جی‌دی ونس، مارکو روبیو، جان رتکلیف و سوزی وایلز درباره برنامه‌ریزی نظامی علیه جمهوری اسلامی گفت‌وگو کردند. ژنرال دن کین مجموعه‌ای از گزینه‌ها ارائه داد: از حمله محدود برای فشار در مذاکرات تا کارزار گسترده با هدف سرنگونی حکومت. او هشدار داد گزینه دوم خطر تلفات نیروهای آمریکایی، بی‌ثباتی منطقه و کاهش ذخایر تسلیحاتی آمریکا را در پی دارد و همه گزینه‌ها پیچیده‌تر از عملیات موفق بازداشت نیکلاس مادورو خواهند بود. ونس که شخصا تمایل کمتری به اقدام نظامی داشت، استدلال کرد حمله محدود اشتباه است و اگر قرار است حمله‌ای صورت گیرد، باید «بزرگ و سریع» باشد. پیش از این نشست، ترامپ به حمله‌ای کوچک و سپس تشدید احتمالی تمایل داشت، اما دیدگاه ونس مورد توجه قرار گرفت و در روزهای بعد، برخی مقام‌ها به ایده هدف قرار دادن رهبری جمهوری اسلامی علاوه بر برنامه‌های موشکی و هسته‌ای گرایش پیدا کردند. سیا سناریوهایی درباره پیامدهای احتمالی کشته شدن آیت‌الله علی خامنه‌ای تهیه کرده بود: جایگزینی با روحانی تندروتر، وقوع خیزش مردمی، یا به قدرت رسیدن جناحی عملگراتر از سپاه پاسداران که حتی با حفظ رهبری اسمی، اداره کشور را در دست گیرد. تحلیل سیا حاکی از آن بود در صورت عدم مداخله آمریکا در منافع اقتصادی این جناح، امکان رویکردی آشتی‌جویانه وجود دارد. مخالفت جدی اندکی با اقدام نظامی مطرح شد. تاکر کارلسن با اشاره به خطرها برای نیروهای آمریکایی و شرکای منطقه‌ای، از ترامپ خواست تحت فشار اسرائیل قرار نگیرد. ترامپ ضمن اذعان خطرها، به گفت چاره‌ای جز همراهی با حمله احتمالی اسرائیل ندارد. دور نهایی دیپلماسی کاخ سفید درخواست برخی قانون‌گذاران برای اخذ مجوز کنگره پیش از حمله به ایران را نادیده گرفت و تلاش محدودی برای توجیه جنگ در کنگره انجام داد. با این حال، در ۲۴ فوریه، ساعاتی پیش از سخنرانی سالانه رئیس‌جمهوری، اعضای «گروه هشت» در کنگره در نشستی محرمانه از طریق ویدیوکنفرانس با مارکو روبیو و جان رتکلیف گفت‌وگو کردند. این دو مقام درباره اطلاعات محرمانه حملات، زمان‌بندی احتمالی و مسیر خروج در صورت توقف غنی‌سازی از جانب جمهوری اسلامی توضیح دادند، اما اشاره‌ای به احتمال تغییر رژیم نکردند. روبیو این استدلال را مطرح کرد چه اسرائیل حمله کند چه آمریکا، جمهوری اسلامی پایگاه‌ها و سفارت‌های آمریکا را هدف قرار خواهد داد؛ بنابراین، واشنگتن باید هماهنگ با اسرائیل اقدام کند زیرا در هر صورت درگیر خواهد شد. برخی دموکرات‌ها با این منطق مخالف بودند و آن را نتیجه فشار اسرائیل می‌دانستند. دو روز پس از سخنرانی، استیو ویتکاف و جرد کوشنر برای مذاکره‌ای دیگر به ژنو رفتند. جمهوری اسلامی طرحی هفت‌صفحه‌ای با سطوح پیشنهادی غنی‌سازی ارائه کرد که برای طرف آمریکایی نگران‌کننده بود. آمریکا همچنان خواستار «غنی‌سازی صفر» و پیشنهاد سوخت هسته‌ای رایگان بود، اما جمهوری اسلامی نپذیرفت. پس از پایان گفت‌وگوها، مذاکره‌کنندگان به ترامپ گفتند توافقی حاصل نخواهد شد. ترامپ همان روز با چند سناتور جمهوری‌خواه دیدار کرد و به گفته لیندزی گراهام، از روند مذاکرات ناراضی بود. برخی دیگر معتقد بودند دیپلماسی از ابتدا محکوم به شکست بود. باربارا لیف، دیپلمات پیشین، استقرار ناو دوم در منطقه را نشانه برنامه‌ریزی جنگی دانست. یک موفقیت اطلاعاتی در حالی که قرار بود مذاکرات ژنو برگزار شود، آمریکا و اسرائیل از روز چهارشنبه درباره حمله احتمالی گفت‌وگو کرده بودند. کاخ سفید زمان حمله را ابتدا به پنجشنبه شب و سپس، به جمعه موکول کرد تا به جمهوری اسلامی فرصتی نهایی برای توقف غنی‌سازی بدهد. با این حال، زمان‌بندی نهایی بر اساس یک دستاورد مهم اطلاعاتی تعیین شد. سیا که تحرکات آیت‌الله علی خامنه‌ای را زیر نظر داشت، دریافت رهبر جمهوری اسلامی صبح شنبه در مجتمع محل سکونتش در مرکز تهران حضور خواهد داشت و هم‌زمان، شماری از مقام‌های ارشد غیرنظامی و نظامی نیز در همان مکان گرد هم می‌آیند. این اطلاعات به اسرائیل منتقل شد و دو طرف تصمیم گرفتند جنگ را با حمله به راس هرم قدرت، در روشنایی روز آغاز کنند. ترامپ بعدازظهر جمعه، هنگام پرواز به کورپس کریستی، دستور رسمی عملیات را صادر کرد و پس از فرود گفت از روند مذاکرات راضی نیست. با وجود نشانه‌های آمادگی نظامی آمریکا، مقام‌های جمهوری اسلامی احتمال حمله در روز روشن را پایین می‌دانستند. صبح شنبه، هم‌زمان با آغاز هفته کاری در ایران، اعضای شورای عالی امنیت ملی بدون احساس نیاز به استفاده از پناهگاه‌های زیرزمینی، گرد هم آمدند. خامنه‌ای که در بخش دیگری از مجتمع بود، گفته بود در صورت جنگ، ترجیح می‌دهد در محل بماند. موشک‌ها اندکی پس از آغاز جلسه اصابت کردند. ایران آمریکا توافق هسته‌ای حمله نظامی آمریکا حمله به ایران مذاکرات هسته‌ای حمله به جمهوری اسلامی دونالد ترامپ بنیامین نتانیاهو جمهوری اسلامی طرحی هفت‌صفحه‌ای با سطوح پیشنهادی غنی‌سازی ارائه کرد که برای طرف آمریکایی نگران‌کننده بود. آمریکا همچنان خواستار «غنی‌سازی صفر» و پیشنهاد سوخت هسته‌ای رایگان بود، اما جمهوری اسلامی نپذیرفت ایندیپندنت فارسی چهارشنبه, مارس 4, 2026 - 20:45

نتانیاهو، ترامپ و خامنه‌ای‌ــ با استفاده از خبرگزاری فرانسه

سیاسی و اجتماعی related nodes: چه شد که ترامپ تصمیم به حمله به ایران گرفت؟ رهبر اکثریت سنای آمریکا: حمله به جمهوری اسلامی باید به تغییر رژیم منجر شود جمهوری اسلامی درباره ترامپ کاملا اشتباه کرد Type: news SEO Title: در هفته‌های منتهی به حمله به جمهوری اسلامی چه گذشت؟ Inner related node: چه شد که ترامپ تصمیم به حمله به ایران گرفت؟ رهبر اکثریت سنای آمریکا: حمله به جمهوری اسلامی باید به تغییر رژیم منجر شود جمهوری اسلامی درباره ترامپ کاملا اشتباه کرد copyright: