Η ένταση που επικρατεί στη Μέση Ανατολή και η εμπλοκή της Κύπρου στο γεωπολιτικό κάδρο της περιοχής έχουν δημιουργήσει ένα εκρηκτικό περιβάλλον, όχι μόνο σε επίπεδο ασφάλειας αλλά και στο πεδίο της πληροφόρησης. Το χτύπημα με drone που σημειώθηκε στις Βρετανικές Βάσεις στο Ακρωτήρι επανέφερε στο προσκήνιο τη συζήτηση γύρω από τον ρόλο της Κυπριακής Δημοκρατίας, τις διεθνείς ισορροπίες και τις πιθανές επιπτώσεις στο εσωτερικό της χώρας. Παράλληλα, στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και σε διάφορες διαδικτυακές πλατφόρμες καταγράφεται έντονη κινητικότητα, με πληροφορίες, βίντεο και αναρτήσεις που συχνά δεν συνοδεύονται από επαληθευμένα στοιχεία. Μέσα σε αυτό το σκηνικό, η παραπληροφόρηση φαίνεται να βρίσκει πρόσφορο έδαφος, ενισχύοντας τον φόβο και την αβεβαιότητα. Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε το βίντεο με αναφορές στρατηγού των Φρουρών της Επανάστασης με απειλές για εκτόξευση πυραύλων μέχρι οι Αμερικανοί να εγκαταλείψουν το νησί. Το σχετικό βίντεο, το οποίο κυκλοφόρησε ευρέως στα κοινωνικά δίκτυα, δεν έχει μέχρι στιγμής ξεκαθαριστεί εάν είναι αυθεντικό και πρόσφατο, γεγονός που εντείνει τη σύγχυση. Η αδυναμία επιβεβαίωσης της προέλευσής του και της χρονικής του τοποθέτησης δημιουργεί ένα γκρίζο σημείο, στο οποίο η πληροφορία αναπαράγεται χωρίς σαφή τεκμηρίωση, ενισχύοντας σενάρια και εικασίες. Σε περιόδους κρίσης, όπως έχει αποδειχθεί επανειλημμένα διεθνώς, η ταχύτητα διάδοσης μιας πληροφορίας υπερβαίνει συχνά τον έλεγχο και της διασταύρωσής της. Η Κύπρος, λόγω της γεωγραφικής της θέσης και της παρουσίας των Βρετανικών Βάσεων, βρίσκεται στο επίκεντρο αφηγήσεων που άλλοτε στηρίζονται σε πραγματικά γεγονότα και άλλοτε σε υπερβολές ή και κατασκευασμένα στοιχεία και η γραμμή ανάμεσα στην ενημέρωση και στην παραπληροφόρηση γίνεται ολοένα και πιο θολή, με αποτέλεσμα ο δημόσιος διάλογος να επηρεάζεται από περιεχόμενο που δεν έχει επιβεβαιωθεί. Σε αυτό το πλαίσιο, ο ρόλος των οργανωμένων μηχανισμών ελέγχου της πληροφορίας αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Η ανάγκη για ψύχραιμη αξιολόγηση, διασταύρωση και αποφυγή βεβιασμένων συμπερασμάτων καθίσταται κρίσιμη, ιδίως όταν οι εξελίξεις αγγίζουν ζητήματα εθνικής ασφάλειας και διεθνών σχέσεων. Η παραπληροφόρηση δεν περιορίζεται μόνο στη διασπορά ψευδών ειδήσεων, αλλά επεκτείνεται και στη στρατηγική καλλιέργεια φόβου, επηρεάζοντας τόσο την κοινή γνώμη όσο και το ευρύτερο κλίμα σταθερότητας. Μιλώντας στον REPORTER η αρχισυντάκτρια του Fact-Check Cyprus, Λουκία Ταξιτάρη, εξηγώντας τους λόγους που τα Fake News διαδίδονται τόσο εύκολα, επισήμανε πως «είναι κάτι αναμενόμενο σε περιόδους κρίσης πάντα βλέπουμε να συμβαίνει κάτι τέτοιο. Επειδή η παραπληροφόρηση βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στις συναισθηματικές αντιδράσεις του κόσμου για να διαδοθεί, σε περιόδους κρίσης είναι πάρα πολύ εύκολο να τη διαδώσεις. Δηλαδή γράφεται κάτι και μεταφέρεται πάρα πολύ γρήγορα. Ο κόσμος το διαδίδει γιατί δεν ξέρει ότι είναι fake και μεταφέρεται εύκολα. Επίσης με το που ξεσπάσει κάτι σε περιόδους πάλι κρίσης είναι πολύ εύκολο να διαδώσεις μαζί με όλα τα υπόλοιπα τις πληροφορίες που δεν είναι ακριβείς». Παράλληλα, σημειώνοντας πως η διάδοση των fake news μπορεί να γίνει όχι μόνο από το εσωτερικό μέσω κυπριακών λογαριασμών αλλά και από το εξωτερικό, ενώ σε ό,τι αφορά το βίντεο που είδε το φως της δημοσιότητας σχετικά με τις απειλές στρατηγού των Φρουρών της Επανάστασης στην Κύπρο, επισήμανε πως «το συγκεκριμένο βίντεο το εξετάζουμε από την ημέρα δημοσίευσής του, ωστόσο είναι πολύ δύσκολο να επιβεβαιωθεί η αυθεντικότητά του λόγω της χαμηλής ανάλυσής του. Οπότε τα εργαλεία που έχουμε δεν μπορούν να μας πουν ξεκάθαρα αν είναι αυθεντικό ή όχι». Την ίδια ώρα, επισήμανε πως ο λόγος που δεν έγινε οποιαδήποτε ανακοίνωση ή επισήμανση από πλευράς του Fact-Check Cyprus είναι γιατί «είναι δύσκολο να επιβεβαιωθεί είτε προς τη μία είτε προς την άλλη κατεύθυνση». Επισημαίνοντας πως η συνεχιζόμενη παραπληροφόρηση μπορεί να επηρεάσει τις εξελίξεις στην Κύπρο και την εμπλοκή της με την κατάσταση στη Μέση Ανατολή, σημείωσε πως «πρόκειται για δύο διαφορετικά πράγματα. Το ένα έχει να κάνει με μια απειλή από έξω που μπορεί να επηρεάσει σε επίπεδο Κυβέρνησης, κάτι που ενδεχομένως να γίνεται στα πλαίσια της προπαγάνδας. Για παράδειγμα όταν κοιτάξαμε τους διάφορους ιρανικούς λογαριασμούς, διαπιστώσαμε πως απειλούν την Κύπρο πάρα πολύ, σε μια προσπάθεια να προκαλέσουν τον φόβο. Το ίδιο συμβαίνει και στο εσωτερικό, σκόπιμα και μη, γίνεται προσπάθεια να προκληθεί αυτός ο φόβος και ο πανικός, δηλαδή κοινωνική αναταραχή». Επιπρόσθετα η κ. Ταξιτάρη σημείωσε πως «σε επίπεδο Κυβέρνησης θεωρητικά δεν πρέπει να προκληθεί κίνδυνος και δεν πρέπει να επηρεάζει τις εξελίξεις. Βέβαια όσο πιο πολλή αναταραχή προκαλούν στον κόσμο τόσο πιο πολλή πίεση προκαλείται και σε πιο ψηλά επίπεδα. Οπότε η παραπληροφόρηση, ο στόχος της είναι η χειραγώγηση, να επηρεάσει αποφάσεις και να δημιουργήσει προστριβές και εντάσεις ώστε να επηρεαστούν τελικά αυτές οι αποφάσεις». Σχετικά με τη δυσκολία να διαπιστωθεί εάν ένα βίντεο, μια εικόνα ή μια πληροφορία που αφορά την Κύπρο, στον απόηχο του πολέμου στη Μέση Ανατολή, δημοσιεύεται με στόχο την παραπληροφόρηση, εξήγησε πως «τα εργαλεία μας είναι ακριβώς τα ίδια, δεν έχουμε κάτι διαφορετικό για τον πόλεμο και για εκτός πολέμου. Απλά είμαστε πολύ πιο προσεκτικοί στην περίπτωση ενός πολέμου. Κάτι που φαίνεται αληθινό με κάτι που δεν είναι μπορεί να χρησιμοποιηθεί με διάφορους τρόπους». Υπογραμμίζοντας πως «υπάρχει τόση πολλή παραπληροφόρηση σε τέτοιες περιόδους, ειδικά λόγω του πολέμου, που γίνεται χαμός και πολλές φορές δεν ξέρουμε κι εμείς από πού να ξεκινήσουμε», επισήμανε πως «προσπαθούμε να στοχεύουμε σε πράγματα στα οποία είμαστε 100% σίγουροι και ουσιαστικά έχουμε άτομα που ασχολούνται συνεχώς με την εξέταση μιας πληροφορίας». Ερωτηθείσα για το πόσο εύκολο είναι για το κοινό να διαπιστώσει και να καταλάβει ότι μια ανάρτηση είναι fake news, εξήγησε πως αυτό εξαρτάται από την ηλικιακή ομάδα στην οποία βρίσκεται ο καθένας. Η παραπληροφόρηση πατάει πάνω στην πρόκληση κυρίως αρνητικών συναισθημάτων. Αυτή τη στιγμή, για παράδειγμα, κυκλοφορούν πολλά βίντεο στο TikTok που αναφέρονται στο τέλος του κόσμου με δήθεν προφητείες που επιβεβαιώνονται. Πριν από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή υπήρχαν πολλές θεωρίες συνωμοσίας για τον Τζέφρι Έπσταϊν, οι οποίες ενισχύονται μέσα σε συγκεκριμένα πλαίσια. «Θεωρώ ότι οι νεαροί και οι μαθητές ενδεχομένως έχουν τα κινητά τους και βλέπουν όλα αυτά και δεν μπορούν να τα φιλτράρουν με τη λογική και κάτι αντίστοιχο συμβαίνει και στις μεγαλύτερες ηλικίες. Στις ενδιάμεσες ηλικίες που υποτίθεται ότι η λογική πρέπει να λειτουργεί πάλι πατάνε στο συναίσθημα. Οι άνθρωποι που είναι πάρα πολύ λογικοί μπορεί συναισθηματικά να επηρεάζονται για την οικογένειά τους». Από πλευράς του Fact-Check Cyprus, όπως επισήμανε η κ. Ταξιτάρη, η εξέταση που γίνεται, όπως ήταν αρχικά και ο στόχος της επιτροπής, αφορά το γενικότερο πλαίσιο πληροφοριών με μεγάλη διάδοση που έχουν σημασία να ελεγχθούν. Τόνισε περαιτέρω πως «ο κόσμος μπορεί εν μέρει να προστατευθεί και να πηγαίνει στα επίσημα κανάλια να λαμβάνει πληροφορίες και να αποφεύγει τις μεταξύ μας πληροφορίες, ειδικά σε τέτοιες περιόδους». ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:  Ευθείες απειλές στρατηγού Φρουρών της Επανάστασης για την Κύπρο-«Θα εξαπολύουμε πυραύλους μέχρι οι Αμερικανοί να εγκαταλείψουν το νησί» Εκτιμήσεις ειδικού πως η Κύπρος δεν είναι σε ζώνη κινδύνου-Δεν αλλάζει δραστικά η στρατιωτική ισχύ με την αποστολή δυνάμεων από ΕΕ ΒΙΝΤΕΟ: Βρέθηκε ρωσική κεραία στo drone Shahed που χτύπησε τη βρετανική βάση στο Ακρωτήρι, σύμφωνα με το Nexta