ممنوعیت فعالیت نظامی حزب‌الله در لبنان؛ بازگشت اقتدار دولت و حاکمیت ملی

حزب‌الله در اقدامی شتاب‌زده و خارج از محاسبات سیاسی، با شلیک موشک به مناطق مختلف اسرائیل، تمامی توافق‌های داخلی لبنان درباره حفظ بی‌طرفی در جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی را نقض کرد. این گروه بامداد دوشنبه، دوم مارس ۲۰۲۶، چندین موشک و پهپاد را به سوی شهرهای اسرائیل پرتاب کرد. در واکنش به این اقدام، اسرائیل با هدف قرار دادن مواضع حزب‌الله اعلام کرد که توافق آتش‌بس با لبنان عملا پایان یافته است. حزب‌الله بدون هشدار قبلی به اطرافیان و حامیانش این اقدام نسنجیده را انجام داد. این ماجراجویی نافرجام نه‌تنها دولت و ملت لبنان را به خشم آورد، بلکه هواداران حزب‌الله را نیز به اعتراض واداشت. به‌ویژه اینکه ده‌ها هزار نفر از آنان نیمه‌شب مجبور به ترک خانه‌هایشان شدند. حمله مخاطره‌آمیز و بدون نتیجه حزب‌الله به اسرائيل از چهره واقعی این گروه وابسته به رژیم ایران پرده برداشت. این اقدام نسنجیده حزب‌الله را در برابر افکار عمومی لبنان و حتی نزد نزدیک‌ترین حامیانش بی‌پرده و رسوا کرد و مشروعیت ادعاهایش را به چالش کشید. Read More This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field) وقتی حزب‌الله وارد جنگ سوریه شد، آن را دفاع از روستاهای مرزی لبنان نامید. پس از پیامدهای حمله هفتم اکتبر حماس در نوار غزه، این گروه رویارویی‌ با اسرائیل را‌ــ که لبنان را به سوی ویرانی سوق داد‌ــ به بهانه حمایت از فلسطین آغاز کرد. اما این‌ بار جز ادعای گرفتن انتقام مرگ علی خامنه‌ای، رهبر سابق جمهوری اسلامی، استدلال دیگری در کار نیست. آن هم در حالی که رهبر حزب‌الله به‌خوبی می‌داند این حمله نمایشی تغییری در معادله ایجاد نمی‌کند و از شدت فشار جنگ علیه جمهوری اسلامی نمی‌کاهد. در واقع، این اقدام بیش از آنکه تغییری در معادله ایجاد کند، هدیه‌ای سیاسی به بنیامین نتانیاهو بود تا دامنه جنگ را به داخل لبنان بکشاند و حتی سناریو اشغال کامل جنوب این کشور را مطرح کند؛ درست همان‌گونه که وزیر دفاع اسرائیل نیز به‌طور ضمنی از «احتمال تهاجم زمینی به لبنان» سخن گفت. در پی این بحران، دولت لبنان با آزمونی دشوار و سرنوشت‌ساز روبرو شد: چگونه می‌توان از گسترش جنگ به داخل کشور جلوگیری کرد، در حالی که حزب‌الله عملا لبنان را وارد بحران کرده است؟ بدین منظور، نشستی فوق‌العاده با حضور فرمانده ارتش برگزار شد و ساعاتی بعد، نواف سلام، نخست‌وزیر لبنان، ضمن تاکید بر اینکه «تصمیم به جنگ و صلح منحصرا در دست دولت لبنان است»، بیانیه دولت را به شرح زیر قرائت کرد: اول: رد هرگونه اقدام نظامی یا امنیتی که از خاک لبنان و خارج از چارچوب نهادهای قانونی انجام شود و تاکید بر اینکه تصمیم‌گیری در مورد جنگ و صلح تنها در اختیار دولت لبنان است. این موضوع مستلزم «ممنوعیت فوری تمامی فعالیت‌های امنیتی و نظامی حزب‌الله» است. افزون بر اینکه این حزب‌ باید به عنوان سازمانی خارج از قانون شناخته شود، سلاح‌هایش را به دولت لبنان تحویل دهد و فعالیت‌هایش تنها در حوزه سیاسی محدود شود. دوم: از همه نهادهای نظامی و امنیتی خواسته شده است برای اجرای موارد فوق، اقدام‌های لازم را انجام دهند. همچنین از فرماندهی ارتش درخواست شده است که جمع‌آوری سلاح‌ها در شمال رودخانه لیتانی را فورا و با قاطعیت آغاز کند و برای تحقق این ماموریت از تمامی ابزارهای ممکن استفاده کند. تردیدی نیست که این تصمیم تحولی تاریخی در تاریخ معاصر لبنان است، اما آیا ممنوعیت فعالیت‌های نظامی حزب‌الله به‌تنهایی کافی است؟ آیا می‌توان این اقدام را گامی دیگر در مسیر ایجاد یک دولت واقعا کارآمد دانست، به‌ویژه که این تصمیم تمامی فعالیت‌های نظامی و امنیتی حزب‌الله را به‌روشنی و بدون هیچ ابهامی ممنوع می‌کند. اکنون مسئولیت اجرای این تصمیم بر عهده ارتش لبنان، نیروهای امنیتی و مراجع قضایی مربوطه است تا بی‌درنگ و با قاطعیت وارد عمل شوند. این بدان معنا است که این نهادها باید ساختار نظامی و امنیتی حزب‌الله را متلاشی کنند، با هر فرد یا گروهی که مانع اجرای این تصمیم می‌شود برخورد جدی داشته باشند و برای جمع‌آوری هرگونه سلاح متوسط یا سنگین در سراسر خاک لبنان اقدام‌های لازم را انجام دهند. بنابراین، تصمیم اخیر دولت لبنان برای جلوگیری از ماجراجویی‌های خودسرانه، گامی شجاعانه و درست در مسیر بازگرداندن اقتدار دولت و تثبیت انحصار سلاح است و می‌تواند نشانه‌ای از احساس مسئولیت ملی در این برهه حساس باشد. البته ارزش این تصمیم نه با اعلام آن، بلکه با اجرای کامل و غیرگزینشی آن سنجیده می‌شود. تحقق این هدف مستلزم اقدام‌های اجرایی شفاف، جدول زمانی الزام‌آور و سازوکارهای پاسخگویی قاطع است. همچنین نمی‌توان این تصمیم را تنها به آنچه «شاخه نظامی و امنیتی» حزب‌الله نامیده می‌شود، محدود کرد و بخش‌های مالی و سیاسی این گروه را که با بخش نظامی در هم تنیده‌اند، از دایره قانون خارج دانست. در چند روز اخیر، رژیم جمهوری اسلامی و شبه‌نظامیان وابسته به آن در منطقه متحمل ضرباتی کوبنده شدند که مهم‌ترین آن ترور خامنه‌ای و حذف شماری از فرماندهان ارشد نظامی و اطلاعاتی جمهوری اسلامی و برخی از اعضای حزب‌الله لبنان بود. با اجرای طرح محدودسازی سلاح در لبنان، حزب‌الله به‌عنوان سازمانی خارج از قانون شناخته خواهد شد؛ اقدامی بی‌سابقه که پس از رسوایی‌های نظامی و سیاسی، آخرین نفس‌های محور وابسته به رژیم جمهوری اسلامی را هم بند خواهد آورد. جنگ اسرائیل و جمهوری اسلامی حمله آمریکا به ایران درگیری حزب‌الله و اسرائیل خلع سلاح حزب‌الله لبنان گروه‌های نیابتی جمهوری اسلامی حمله اخیر حزب‌الله به اسرائیل بیش از آنکه در معادله تغییری ایجاد کند، هدیه سیاسی به اسرائیل بود و دولت لبنان را به اجرای طرح محدودسازی سلاح و بازپس‌گیری انحصار قدرت نظامی مجبور کرد بدیع یونس چهارشنبه, مارس 4, 2026 - 09:15

تسلیحات حزب‌الله لبنان‌ــ Photo credit: Anwar Amro/AFP/Getty Images

دیدگاه related nodes: ورود حزب‌الله به هر نبرد احتمالی میان تهران و واشنگتن، گامی است به سمت خودکشی قطعی بازی با جان مردم؛ راهبرد بقای رژیم جمهوری اسلامی و حزب‌الله حزب‌الله لبنان؛ اهرم فشار جمهوری اسلامی برای باج‌خواهی Type: news SEO Title: ممنوعیت فعالیت نظامی حزب‌الله در لبنان؛ بازگشت اقتدار دولت و حاکمیت ملی Inner related node: ورود حزب‌الله به هر نبرد احتمالی میان تهران و واشنگتن، گامی است به سمت خودکشی قطعی بازی با جان مردم؛ راهبرد بقای رژیم جمهوری اسلامی و حزب‌الله حزب‌الله لبنان؛ اهرم فشار جمهوری اسلامی برای باج‌خواهی copyright: