Иран каков што малкумина го паметат: Како изгледаше земјата пред 1979 година? Александра Спасеска 04.03.2026 / 13:07 Свет Иран пред 1979 година беше модерна земја која речиси се изгуби од колективната меморија. Од 1941 до 1979 година, Иран беше под власта на кралот Мохамед Реза Пахлави, протераниот син на последниот шах на Иран. Во текот на речиси четири децении од неговото владеење, земјата доживеа длабоки социјални и економски промени. Шахот спроведе секуларни реформи и го охрабри конвергенцијата со западните политички и социјални модели. Индустријата и образованието брзо се развиваа, но политичкиот систем стануваше сè позатворен. Ограничувањето на слободите и укинувањето на повеќепартиската политика создадоа незадоволство кое кулминираше со Исламската револуција и воспоставувањето на Исламската Република. Геополитичко значење и потпирање на Западот За време на Студената војна, Иран имаше стратешко значење. Неговите големи резерви на нафта и неговата локација помеѓу Блискиот Исток и Јужна Азија го направија клучен партнер на Западот. Велика Британија и Соединетите Американски Држави го поддржаа режимот на Шахот, гледајќи во него стабилност во нестабилна регионална сцена. За возврат, владата ги модернизираше индустријата и општеството според западните модели. Политички тензии и државен удар во 1953 година Внатрешната политика беше полна со поделби. Прозападната ориентација предизвика отпор од комунистичките групи и религиозните водачи. Во 1953 година, се случи пресвртница. По неуспешниот обид за соборување на премиерот Мохамед Мосадек, Шахот накратко ја напушти земјата. Вториот обид за државен удар беше успешен. Мосадек беше отстранет, а Шахот се врати и дополнително ја консолидираше својата моќ. Реформи и општествени промени Шахот започна амбициозна програма за модернизација, зајакнувајќи ја централната влада и намалувајќи го влијанието на локалните племенски структури. Посебен фокус беше ставен на образованието и положбата на жените, образованието на девојчињата и проширувањето на граѓанските права. @kristinawastaken Iran before the Islamic Revolution(1979) #iran #educationalpurposes #footage #fypシ゚ #xyzbca ♬ som original - ??????★ Во исто време, тие ја ограничија моќта на верските институции. Една од поконтроверзните мерки беше забраната за носење превез, што предизвика отпор од религиозниот дел од населението. Урбаниот начин на живот, мешањето на мажи и жени во јавноста и западниот стил на облекување стануваа сè позастапени, додека традицијата и религијата беа загрозени за некои. Кралското семејство како симбол на новата ера Дворот беше важен во презентирањето на модерниот имиџ на државата. Во 1951 година, Шахот се ожени со Сораја, која носеше фустан од модната куќа Christian Dior. Двојката се разведе во 1958 година бидејќи немаа наследник. Иран потоа стана дестинација за светски достоинственици, а Шахот одржуваше контакти со елитата, вклучувајќи го и Винстон Черчил. Шахот се прежени со Фарах Диб во 1959 година и имаа четири деца. На крајот на седумдесеттите години, политичките превирања го оневозможија продолжувањето на династијата. @basedane The Cradle of Civillizations #iran #middleeast #1979 #history #tehran #persia #historytok ♬ original sound - ???? Централизација на моќта и крајот на монархијата Како што се приближуваше крајот на неговото владеење, Шахот го нагласуваше своето персиско потекло. За време на крунисувањето во Техеран во 1967 година, тој ја зеде титулата Шаханшах - Крал на кралевите. Организирани беа раскошни прослави. Порастот на цените на нафтата овозможи развој на урбаната средна класа, но политичкиот простор беше стеснет. До 1975 година, повеќепартискиот систем беше укинат, и остана само партијата Растахизу, која ја концентрираше целата моќ во рацете на Шахот. Незадоволството од корупцијата, репресијата и екстраваганцијата растеше, а на 16 јануари 1979 година, Шахот го напушти Иран соочен со масовни протести. Отпорот кон секуларниот режим го презеде ајатолахот Хомеини, монархијата беше укината и Иран влезе во нова политичка ера. Иран Автор/Извор А.С. Прикажи во метро On