İnsanlık sahasında TIKI TAKA

İspanya, son dönemde küresel çapta etkili tüm krizlerde “vicdani tutum ve hassasiyetleri” ile dikkati çekiyor. Sosyalist Enternasyonal’in kalbi olan İspanya, on yıllardır Batı’nın en büyük diplomatik fırtınalarının arasında kendini izole bir ada konumunda tutuyor. Yakın dönemde Ukrayna, Gazze ve Venezuela örnekleriyle ayyuka çıkan bu tabloda İspanya, ABD’nin ve en yakın müttefiklerinin karşısında açıkça durabilen az sayıda ülkeden biri oldu. İspanya aynı tutumu, İran’a yönelik saldırıda da sürdürdü. Enternasyonal’in dönem başkanı da olan Başbakan Pedro Sanchez, ABD’ye üslerini kullandırmama yönündeki karardan ve kanlı saldırıdaki dolaylı paylarından çekildikten sonra, ABD ve İsrail’den gelen tepkilere de kararlı şekilde göğüs gerdi. Denge siyaseti İspanya, tüm dünyada ses getiren bu duruşa kolay gelmedi. İki dünya savaşı, sayısız kriz ve tarihin en uzun diktatörlüklerinden biri dahil olmak üzere iç siyasetindeki büyük çalkantılardan geçen ülke, küresel olarak “tarafsızlık” ve içerde de “yalnızlık” olarak yorumlanan bu halinden adım adım soyundu. Kanlı Franco diktatörlüğünün son dönemiyle birlikte küresel arenada ve Avrupa içinde tekrar sağlam bir yer edinen İspanya, liderlerin büyük kısmı sol çizgiden gelse ve güçlü bir Katolik gelenek olsa bile Avrupa, Akdeniz havzası, ABD ve Latin Amerika ile dengeli bir ilişki kurdu. Bir yandan Avrupa’daki güçlü Alman-Fransız merkezinden ayrışmaya çalıştı. ABD ile denge siyasetinde kantarın topuzunun kaçtığı dönemlerde ise 2004 Madrid tren saldırıları gibi, 11 Eylül sonrası ABD ile yakın ilişkisi sebebiyle yaşandığı değerlendirilen terör eylemleriyle sınandı. İspanya dış politikadaki testlerden, ülke içinde yerel siyasetin çok güçlü olması ve aşırı savrulmalara izin vermeyen direnç sebebiyle belli bir çizgide geçmeyi başardı. Türkiye ile yakın ilişki İspanya, Türkiye’nin diplomatik temasını Osmanlı’dan beri sürdüğü ülkeler arasında. İki toplum arasında yoğun bir turizm ve kültür bağıyla gelişen ilişki 2000’ler sonrasında siyaset arenasında da kendini gösterdi. İki ülke, dini ve etnik ayrışmaya karşı 2005’te Birleşmiş Milletler çatısı altında kurulan Medeniyetler İttifakı’na öncülük etti. Türkiye’nin öncülerinden olduğu İsrail’in yaptığı soykırımın açığa çıkarılması için çalışan Gazze Temas Grubu’nun önemli bir müttefiki olan İspanya, bu süreçte İslam İşbirliği Teşkilatı ve Arap Birliği gibi çatılar altında yapılan ortak çalışmalara destek verdi. ‘Hukukun ihlaline hayır’ İspanya Başbakanı Sanchez, İran’a yönelik saldırılarda iki askeri üssünü kullandırmadığı gerekçesiyle kendilerini eleştiren Trump’a yanıt verdi. Sanchez, ABD Başkanı Trump’a direkt atıfta bulunmadan Irak Savaşı’na işaret ederek, özetle şu ifadeleri kaydetti: “İspanya’nın pozisyonu açıktır. Ukrayna ve Gazze’dekiyle aynıdır. Uluslararası hukukun ihlaline hayır. Dünyadaki sorunlar sadece bomba atarak çözülemez. Tarihten ders almalıyız. Politikacılar olarak biz insanların sorunlarını çözmek için buradayız daha da kötüleştirmek için değil. Bazılarının ya da hep aynı kişilerin ceplerini doldurmak için değil. Zorlukların farkındayız ama gelecek henüz yazılmadı. İnsanlık halen savaş sefaletini ve Ayetullah rejimini geride bırakabilir. İspanya, BM Sözleşmesi’nin ve AB’nin uluslararası hukukun yanındadır. Daha fazla barış daha fazla ilericiliktir. Filistin ve Ukrayna’nın unutulmuş bölgeler olmaması için çalışmaya devam edeceğiz.” Trump, önceki gün Sevilya ve Cadiz kentlerinde bulunan askeri üslerindeki ABD uçaklarının kullanılmasına izin vermediği için İspanya’yı eleştirmiş ve “Kimse bize üsleri kullanmamamızı söyleyemez. İspanya şu an berbat durumda. Scott’a (Hazine Bakanı) İspanya ile tüm ticari ilişkileri kesmesini söyledim” demişti. Turizme yansıyor Türkiye ile İspanya’nın kültürel yakınlığı ve küresel gelişmelere karşı gösterdiği tutumların benzerliği, turizm verilerine de yansıyor. Geçen yıl Türkiye’den İspanya’ya giden turist sayısı 600 binin üzerine çıktı. İspanya’dan Türkiye’ye gelen ziyaretçi sayısı da 450 bin bandına ulaştı. Böylece iki ülke arasındaki toplam turizm trafiği 1 milyon seviyesine yaklaşmış oldu. Savunmaadımları Türkiye ve İspanya’nın savunma sanayiinde de yakın ilişkileri var. TCG Anadolu’nun üretiminde ortaklığın yanı sıra İspanya’ya HÜRJET satışı için de anlaşma sağlandı. İspanya da Türkiye’ye Eurofighter Typhoon satışı konusunda destek verdi.