Het gaat niet goed met zeehonden in Waddengebied, waar gaan ze dood aan?

Hoewel er meer zeehondenpups worden geboren in het Waddengebied, neemt de totale populatie juist af. Wetenschappers gaan nu onderzoeken waarom zoveel jonge zeehonden hun eerste levensjaar niet overleven en wat dat betekent. "We zien de zeehond als een graadmeter van hoe het met de Waddenzee gaat." Bij de jaarlijkse telling in 2020 werden ruim 7.600 volwassen zeehonden geteld; in 2025 waren dat er  7.200. Het aantal pups daarentegen nam juist toe van ruim 2.500 naar ongeveer 2.800. Volgens het Werelderfgoedcentrum Waddenzee (WEC) in Lauwersoog laten deze tellingen zien dat er wel meer pups worden geboren, maar dat opvallend veel jonge zeehonden hun eerste levensjaar niet overleven. Mogelijke oorzaken Hoe dat precies komt, is vooralsnog gissen. Het wordt door het WEC samen met de Universiteit Utrecht onderzocht. "Er kan van alles aan de hand zijn", zegt Sander van Dijk van het WEC. Volgens Van Dijk zou een mogelijke oorzaak kunnen zijn dat er minder voedsel is voor de pups. Maar ook zeewindmolens, overbevissing of meer schepen op zee kunnen een rol spelen. "Daarnaast kan er concurrentie zijn van grijze zeehonden die ook op vissen jagen." Van Dijk: "We zien de zeehond als een graadmeter van hoe het met de Waddenzee gaat. Als bijvoorbeeld het leefgebied afneemt, kan dat gevolgen hebben voor de zeehond, omdat die aan de top van de voedselketen staat. Het ecosysteem van de Waddenzee is nog niet in gevaar, maar de laatste tellingen zijn wel zorgwekkend." Onderzoek naar doodsoorzaak Wetenschappers van het WEC en de Universiteit Utrecht gaan de komende zes maanden data en monsters analyseren van duizenden zeehonden die de afgelopen jaren zijn aangespoeld aan de kust en zijn overleden. Volgens Van Dijk zijn er veel scenario's mogelijk waardoor de pups het niet hebben overleefd. "Zijn ze verzwakt of vermagerd, zijn ze verstrikt geraakt in visnetten, of is het dier overleden door een virus of door plastic in de maag?" De wetenschapper vertelt dat er gisteren nog een dode zeehond werd onderzocht die een speklaag van vijf centimeter had. "Dat is vrij dik en geeft aan dat het dier in goede gezondheid was. Dat is opvallend: waaraan is het dier dan wél doodgegaan?" Tekst gaat verder onder de foto. Ook zeehondenopvang Ecomare op Texel maakt zich zorgen. Rondom het eiland leven grote populaties gewone en grijze zeehonden, maar deze worden steeds kleiner. De opvang is blij dat hier nu onderzoek naar wordt gedaan, omdat Ecomare niet begrijpt wat er aan de hand is of wat de oorzaken kunnen zijn. Leefgebieden doelgerichter beschermen "Als we erachter komen hoe dit komt, kunnen we wat betekenen voor de zeehond en leefgebieden doelgerichter beschermen", zegt Jarco Havermans van Ecomare. "Bijvoorbeeld door scheepvaartroutes aan te passen of geen windmolenparken aan te leggen op plekken waar zeehonden jagen." Hoewel het aantal gewone zeehonden lijkt af te nemen, nemen grijze zeehonden juist toe, zegt Havermans. "Als je kijkt naar hoe deze zeehond leeft, heeft het dier een flexibel dieet en eet het niet alleen vissen, maar ook vogels of bruinvissen. Gewone zeehonden lijken gevoeliger en kunnen zich minder goed aanpassen aan veranderingen in het ecosysteem."