Ocak 2026'da yazdığım "Coğrafyanın 7 Kocalı Hürmüzü" başlıklı yazımdan bu yana, 28 Şubat'ta İsrail ve ABD, İran'ı bombaladılar, Dini lider Hamaney öldürüldü, Hürmüz Boğazı ise İran tarafından kapatıldı. Bugün, yani 5 Mart itibariyle, 6 gündür savaş var. İkinci Dünya Savaşından bu yana ilk defa bir denizaltıdan firlatilan torpido ile bir savaş gemisi hedef alındı. fazla oku Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field) Ortadoğu’da her yer ateş hattı ve birçok ülkenin havaalanı, enerji tesisleri, limanları ve çeşitli askeri üsleri, okulları, altyapıları ve diğer tesisler vuruldu. Can kaybı her geçen gün artıyor. Savaş başlayalı neredeyse bir hafta olacak ve ne zaman biteceğine dair beklenen süre giderek uzamakta. Trump başta birkaç gün derken şimdi 4 hafta hatta 5 hafta sürebileceğinden bahsetmektedir. Aylarca, hatta daha uzun sürmesinden endişe duyuyorum. Hürmüz Boğazı’na  alternatif rotaların önemi ve Orta Koridor ile Irak Kalkınma Yolu projelerinin önemi böylece hatırlanmalıdır. Ve Kalkınma Yolu ile Orta Koridor gibi ticaret rotaları boyunca, lojistik ve altyapı yatırımları yapılırken, enerji ticareti için elverişli  depolama ve taşıma kapasitesinin de geliştirilmesinin  önemi, bir kez daha anlaşılmaktadır. Bütün bunlar olurken, Fransa Cumhurbaşkanı Macron (ve AB'nin) dikkat çekici bir adımı gözlerden kaçtı ve Türkiye  basınında fazla yankı bulmadı. O da Fransa'daki açıklamalarıdır;  Yunanistan dahil 6 ülkeye nükleer silah konuşlandırılacağı açıklamalarıdır. Bunlara ilaveten, Kıbrıs Rum kesimine İHA saldırısı yapılmış olması da ortalığın iyice ateş hattı olma riskini artırmaktadır. Bunlar olurken 4 Mart 2026 Çarşamba günü , Türkiye hava sahasına yönelen İran'dan fırlatılan bir hava unsuru, NATO hava savunma unsurlarınca vurulmuştur. Ayrıca Türkiye sınırına çok yakın, Suriye Kamışlı'ya da bir hava unsuru düşmüş ve infilak etmiştir. ABD Savaş Bakanı Pete Hegseth ise Türkiye hava sahasına yönelmekteyken vurulan unsurun NATO 5. Maddesini tetiklemeyeceğini beyan etmiştir. Teknik olarak Türkiye'den bir talep gelmediği için haksız sayılmayabilir. Lakin, ABD Savaş Bakani Hegseth 'den şunu söylemesini beklerdim: Örneğin, “Türkiye’nin tekrar hedef alınması durumunda NATO müttefikleri olarak gerekli desteği vermekten çekinmeyiz” şeklinde bir açıklama yapılmalıydı.  Bu şekilde bir beyan, hem bölgedeki aktörlere, hem de Türkiye kamuoyuna güçlü bir mesaj verebilirdi. İstişareler ve 4. Madde Türkiye bundan sonra acil olarak NATO İstişareler mekanizmalarını devreye almalı ve gerekirse de 1990 yılında Saddam Hüseyin yönetimindeki Irak'a yönelik olduğu gibi 4. Maddenin devreye alınmasına yönelik istişareler başlamalıdır. İstişareler, NATO dayanışma ruhuyla uyumludur. Ama özellikle de hem AB hem de NATO içinde ortada karmaşık durumlar söz konusu olduğundan , NATO içi istişareler vesileyle de birçok farklı husus hakkında zamanla mutabakat sağlanması olasıdır. İran’a da sert tepki vermenin ötesinde, 4. Maddeyi görüşmek için toplanan NATO,  bu sayede istişareleri daha düzenli hale getirerek dayanışma ortaya koyabilir. NATO’dan İran’a yönelik gelecek bir uyarı, Türkiye’nin tek başına yapacağı herhangi bir ikaz ve uyarıdan çok daha etkili olacaktır. Aksi halde, hava sahası ihlalleri hususunda, İran yeniden cesaretlenip, aynısını tekrar deneyebilir. Bütün bunlar olurken AB Komisyonu başkanı Von der Leyen'in Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı arayarak başlıca mülteci meselesini konuşmuş olması, Savunma konusunda bir kez daha Türkiye 'nin AB ülkeleri açısından ne kadar önemli olduğunu göstermektedir.  Nedense, AB’nin derdinin Türkiye'nin güvenliği olmadığı izlenimi de yaygın ( bu kanı, belki de AB’nin başlıca endişeli olduğu hususun mülteci akını olmasından kaynaklanıyor). AB'den bir olumlu adım beklemek zor. Bu durumda, NATO içerisinde acilen istişareler başlatılmalıdır ve gerekirse yakın tehditlere yönelik  4. Maddeyi de devreye almak düşünülebilir. Trump yönetiminin NATO müttefikleriyle ilişkilerinin zaman zaman inişli çıkışlı bir seyir izlediği biliniyor. Ancak böyle bir dayanışma mesajı, Türkiye’nin çevresindeki riskli güvenlik ortamında caydırıcı bir rol oynayabilir. Sonuç olarak Türkiye’nin güvenliğini yalnızca Avrupa’dan gelecek adımlara bağlaması gerçekçi değildir. Buna karşılık Türkiye, NATO içerisinde daha aktif bir diplomatik ve güvenlik politikası izlemeli; gerekli görülmesi halinde 4. madde istişare mekanizmasını devreye sokarak çevresindeki risklere karşı kolektif caydırıcılığı güçlendirmelidir. Çünkü bugün Ortadoğu’da yükselen ateş, tedbir alınmazsa yarın çok daha yakına  sıçrayabilir. Bazı senaryolara ve analistlere göre savaşta mühimmatlar azalmakta. Mühimmat bitince savaş da mecburen biter diye düşünenler var. Ben bu görüşü biraz fazla iyimser buluyorum, çünkü eski Suudi Arabistan Petrol Bakanlarından Zeki Yamani’ye atfedilen meşhur bir deyim vardır. Yamani demiş ki; ‘Taş Devri, taşlar tükendiği için sona ermedi.’ Mühimmatlar bitti denirken yeni unsurlar ve yeni mücadele biçimleri ortaya çıkabilir. Önce NATO içi dayanışma ve istişareler sağlanmalı ki,  Türkiye güçlü bir NATO desteğiyle barış için müzakere masasını kurabilsin. Kaynaklar Strait of Hormuz hakkında genel bilgi ve küresel enerji ticaretindeki rolü: U.S. Energy Information Administration (EIA). World Oil Transit Chokepoints. https://www.eia.gov/international/analysis/special-topics/World_Oil_Transit_Chokepoints North Atlantic Treaty Organization. Collective Defence and Article 5. https://www.nato.int/cps/en/natohq/topics_110496.htm North Atlantic Treaty Organization. Article 4 consultations in NATO. https://www.nato.int/cps/en/natohq/topics_49187.htm Emmanuel Macron’un Avrupa güvenliği ve nükleer caydırıcılık konusundaki açıklamaları: Reuters. Macron raises debate on extending French nuclear deterrence to European allies. https://www.reuters.com Orta Koridor ve bölgesel bağlantısallık projeleri hakkında: World Bank. Middle Corridor and Trans-Caspian Connectivity Reports. Irak Kalkınma Yolu Projesi hakkında genel bilgi: Ministry of Transport and Infrastructure of Türkiye. Development Road Project (Kalkınma Yolu Projesi) açıklamaları. Avrupa Birliği–Türkiye temasları hakkında: Ursula von der Leyen açıklamaları ve AB Komisyonu basın bültenleri. https://ec.europa.eu *Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir. HÜRMÜZ BOĞAZI tedbir Doç. Dr. Ali Oğuz Diriöz, Independent Türkçe için yazdı Doç. Dr. Ali Oğuz Diriöz Perşembe, Mart 5, 2026 - 09:00 Main image:

Fotoğraf: AA

TÜRKİYE'DEN SESLER related nodes: Coğrafyanın '7 Kocalı Hürmüz'ü Type: news SEO Title: Hürmüz kapandı, kocalar birbirine girdi, ateş bize düşmeden tedbir almak gerek copyright Independentturkish: