Kunst op grote hoogte: onderzoekers maken 3D-model van Alkmaarse Grote Kerk

Onderzoekers van de Universiteit Utrecht zitten letterlijk met hun neus bovenop de kunstgeschiedenis. In de Grote Kerk in Alkmaar maken ze vanaf hoogwerkers duizenden foto's van de schilderingen op het gewelf. Op de duizelingwekkende hoogte van maar liefst dertig meter hoogte ziet kunsthistoricus Sjors Nab de prachtige details van dichtbij. De duizenden foto's worden met geavanceerde technologie samengevoegd tot een digitaal 3D-model. Daardoor kunnen zowel onderzoekers als bezoekers van de kerk het zestiende-eeuwse koorgewelf van dichtbij bekijken. "In een wiebelend bakje zijn we hard aan de slag", vertelt universitair docent digitale kunstgeschiedenis Sanne Frequin, terwijl ze naar haar collega Sjors Nab op dertig meter hoogte wijst. 'Meesterwerk produceren op krakkemikkige steiger' "Dit is mijn eerste werkweek", grapt Nab. "Juist door op zo'n hoogte te werken, krijg je nog meer bewondering voor de schilder. Ik sta hier geharnast in een veilige bak, maar op een houten, krakkemikkig steigertje zitten en dan zo'n meesterwerk produceren is ongelofelijk." Dat meesterwerk is gemaakt door Jacob Corneliszoon van Oostsanen en heet Het Laatste Oordeel. Daarop is Jezus Christus te zien, die als een rechter de levenden en de doden naar de hemel of naar de hel wijst op de dag des oordeels. Een ferme boodschap aan de kerkgangers om goed te leven. "Als het los zou zitten, zou het in een museum hangen." Het 3D-model is een goede manier om het kunstwerk te bewaren voor de toekomst. Nadat de Notre Dame in Parijs en de Vondelkerk in Amsterdam in vlammen opgingen, is alles vastleggen extra belangrijk geworden. "Als dat soort dingen gebeuren, is het belangrijk dat je gedocumenteerd hebt wat je hebt. Dan kan zo'n 3D-model helpen." Eerst Naarden, nu Alkmaar, later Warmenhuizen? Het eerste project om met duizenden foto's een 3D-model te maken, vond bijna twee jaar geleden plaats in de Grote Kerk in Naarden . Naar aanleiding van dat onderzoek vroeg de Grote Kerk in Alkmaar of ze hetzelfde daar ook wilden doen. In Naarden was het nog niet helemaal zeker of het ook daadwerkelijk om een Van Oostsanen ging. Maar in Alkmaar durft universitair docent Daantje Meuwissen daar wel haar hand voor in het vuur te steken. "Er staat geen handtekening op, maar na de laatste restauratie en door het onderzoek dat we nu aan het doen zijn, weten we het zeker." Na Naarden en Alkmaar is er nog een Van Oostsanen op een gewelf waar de onderzoekers wel een 3D-model van willen maken: die in de kerk van Warmenhuizen. "Hoe meer materiaal we hebben, hoe beter we kunnen vergelijken." Als het aan Frequin ligt, trekken de onderzoekers daarna door. "Ik grap weleens dat we bezig zijn aan een kruistocht. Het is een lastige term, maar wel een die de lading dekt", vertelt ze. "We willen alle beschilderde gewelven in Nederland digitaliseren. Juist omdat dit erfgoed zo onbekend is."