Læknir frá Úkraínu fær bara þjónustustarf

Úkraínsk kona, sem starfaði sem læknir í heimalandinu fyrir innrás Rússa, hefur ekki fengið vinnu í samræmi við menntun hér á landi. Hún tók stöðupróf í Háskóla Íslands og fékk læknaleyfi í fyrra. Skessuhorn sagði fyrst frá. Daria Peremot fluttist til Íslands eftir innrás Rússa í Úkraínu. Hún er menntaður háls-, nef- og eyrnalæknir en fær ekki vinnu sem slíkur á Íslandi. „Ég vann á stórum spítala í Kharkiv í meira en tíu ár,“ segir Daria. „Síðasta vaktin mín var 23. febrúar, daginn áður en stríðið hófst.“ Daria flýði með son sinn sem þá var átta ára og kom til Íslands. „Þegar maður kemur úr sprengingum, flugskeytahríð og öllu því var Ísland auðvitað paradís líkast,“ segir Daria. Þegar hún kom til Íslands kunni hún litla ensku og enga íslensku en er að læra hvort tveggja. Hún segir erfitt að læra íslensku, en hún þurfti að byrja á að læra ensku til að geta tekið stöðupróf í læknisfræði í Háskóla Íslands. „Ég stóðst próf í Háskóla Íslands í september og sannaði alla mína læknisfræðilegu þekkingu, alla menntun mína, allan vinnutímann og allt saman,“ segir Daria. Kostnaðurinn við allt ferlið, þýðingar á pappírum, stöðupróf og aðra skriffinnsku, hleypur á hundruðum þúsunda. Hún fékk starfsleyfi í fyrra. Engu að síður hefur henni ekki boðist neitt læknisstarf. „Ég er enn hér, enn að þjóna. Ég er vaktstjóri hérna. Ekkert hefur breyst.“ Daria er sérfræðilæknir. Hún segir það ekki möguleika að sækja um önnur störf í heilbrigðisgeiranum en læknisstörf. „Ég þarf sérstakt leyfi til að starfa við hjúkrun, sem bráðaliði eða vinna annað starf við lækningar,“ segir Daria. „Ég get ekki bara skellt mér í aðra grein.“ Hana dreymir um að nýta menntun sína og hæfileika og gera gagn á Íslandi. „Að taka þátt hérna, að hjálpa fólki. Ég vil reyna það. Ég er tilbúin,“ segir Daria. Bjóðast aðallega láglaunastörf Konur sem flúðu frá Úkraínu til Norðurlandanna eiga almennt auðvelt með að komast inn á vinnumarkaðinn, en þá í láglaunastörf, samkvæmt nýrri samnorrænni skýrslu . Engin kvennanna sem rannsóknin náði til á Íslandi fékk starf í samræmi við menntun. Lítil tungumálakunnátta, skortur á tengslaneti og erfiðleikar við að fá menntun og reynslu metna voru helstu hindranirnar sem konurnar stóðu frammi fyrir. Ingvar Freyr Ingvarsson, hagfræðingur BHM, segir þetta ekki koma á óvart. „Um 40% innflytjenda fá ekki störf sem samræmast menntun þeirra,“ segir Ingvar Freyr. Hlutfallið hér á landi sé mun hærra en í nágrannalöndunum. „Þannig að þarna þurfum við virkilega að gera betur. Við þurfum að fá fólk til landsins. Við sjáum það í velferðarkerfinu, það vantar fólk.“ „Ef fram fer sem horfir að þjóðin er að eldast og sífellt færra fólk er að fara inn á vinnumarkaðinn þá þurfum við virkilega að aðlaga okkur að breyttum aðstæðum, taka betur á móti innflytjendum, nýta hæfni þeirra og greina betur hvar við þurfum á fólki að halda,“ segir Ingvar Freyr. Úkraínskur læknir fær ekki vinnu sem slíkur á Íslandi, þrátt fyrir að hafa tekið stöðupróf hér og fengið starfsleyfi. Hún vinnur við þjónustustörf. Úkraínskum konum á Norðurlöndum reynist erfitt að fá vinnu við hæfi.