پژوهشی تازه نشان می‌دهد شامپانزه‌ها میوه‌های تخمیرشده حاوی الکل را به‌طور منظم مصرف می‌کنند و شواهد متابولیکی این مصرف در نمونه‌های ادرار آن‌ها مشهود است؛ یافته‌ای که بار دیگر نظریه «میمون مست» را تقویت و این پرسش را مطرح می‌کند که آیا گرایش انسان به الکل نیز ریشه‌ای تکاملی دارد؟ پاپ‌ساینس می‌نویسد که شامپانزه‌ها، نزدیک‌ترین خویشاوندان نخستی ما، در طبیعت به‌طور منظم از میوه‌های تخمیرشده تغذیه می‌کنند. تا حدی که نظریه‌ای به نام «میمون مست» در زیست‌شناسی تکاملی مطرح شده است که می‌گوید گرایش انسان و برخی حیوانات به مصرف الکل، در رژیم غذایی نیاکان میوه‌خوار آن‌ها ریشه دارد. بر اساس این فرضیه، نخستی‌های اولیه هنگام خوردن میوه‌های رسیده و در حال تخمیر، مقدار کمی اتانول طبیعی دریافت می‌کردند. در نتیجه، بدن آن‌ها توانایی تجزیه الکل را تکامل داد و حتی ممکن است بوی اتانول، به‌عنوان نشانه‌ای از میوه‌های پرانرژی و رسیده، آن‌ها را جذب می‌کرده است. این نظریه تلاش می‌کند توضیح دهد چرا انسان‌ها به الکل گرایش دارند و چرا آنزیم‌های موثر برای متابولیزه کردن آن در بدن ما وجود دارد. اکنون یک تحقیق جدید، با بررسی نمونه‌ ادرار شامپانزه‌های آزاد، درباره مصرف الکل در آن‌ها اطلاعات تازه‌ای به دست آورده است. الکسی مارو، پژوهشگر دانشگاه برکلی، و رابرت دادلی، زیست‌شناس تلفیقی، پیش‌تر براورد کرده بودند میزان الکل میوه‌های تخمیرشده‌ای که این حیوانات مصرف می‌کنند، معادل حدود دو نوشیدنی الکلی استاندارد (۱۴ گرم الکل خالص) است. آن‌ها برای تایید میزان واقعی الکل دریافتی، به جای استفاده از دستگاه الکل‌سنج‌ تنفسی‌ــ که در طبیعت عملی نیست‌ــ به سراغ تحلیل نمونه‌های ادرار رفتند. مارو برای این کار، با همکاری شریفا ناماگاندا، دانشجوی اوگاندایی دانشگاه میشیگان، کار میدانی در پارک ملی کیباله منطقه نگُگو را در اوت ۲۰۲۵، آغاز کرد. آن‌ها برای جمع‌آوری نمونه‌ ادرار، با استفاده از چوب‌های دوشاخه و کیسه‌های پلاستیکی ابزاری ساده ساختند که مانند یک ظرف کم‌عمق ادرار را جمع‌آوری می‌کرد. دسته‌های بلند ابزار امکان فاصله گرفتن از محدوده پاشش را فراهم می‌کرد. مارو زیر درختانی که شامپانزه‌ها در حال تغذیه بودند، منتظر می‌ماند، زیرا این حیوانات معمولا پیش از ترک محل غذا ادرار می‌کنند. افزون بر این، از آب‌های جمع‌شده روی کف جنگل نیز نمونه‌برداری شد. در مواردی که شامپانزه‌ها به زمین نزدیک بودند، آن‌ها روی تنه‌های کوچک درخت می‌ایستادند و از یک سو مدفوع و از سوی دیگر ادرار می‌کردند؛ وضعیتی که امکان نمونه‌گیری مستقیم را فراهم می‌کرد. Read More This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field) پس از ۱۱ روز نمونه‌برداری، مارو به داده‌هایی دست یافت که خلئی مهم را در «فرضیه میمون مست» پر می‌کند. بیشتر نمونه‌های ادرار حاوی «اتیل‌گلوکورونید» بودند؛ محصول جانبی متابولیسم الکل که نشان می‌دهد شامپانزه‌ها مقدار قابل‌توجهی اتانول دریافت کرده‌اند (احتمالا از طریق مصرف میوه‌های تخمیرشده). نتایج این پژوهش در نشریه گزارش‌های کوتاه زیست‌شناسی (Biology Letters) منتشر شد. مارو اعلام کرد: «ما درباره مصرف الکل شامپانزه‌ها شواهد فیزیولوژیکی گسترده‌ای یافته‌ایم. اگر درباره وجود الکل کافی در طبیعت، برای تجربه‌ای مشابه انسان‌ها، تردیدی وجود داشت، اکنون برطرف شده است.» از ۲۰ نمونه ادرار متعلق به ۱۹ شامپانزه، ۱۷ نمونه در آزمایش‌های حساس به ۳۰۰ نانوگرم در میلی‌لیتر یا بیشتر اتانول، نتیجه مثبت نشان دادند. از میان ۱۱ نمونه‌ای که با آستانه حساسیت ۵۰۰ نانوگرم در میلی‌لیتر بررسی شدند، ۱۰ مورد مثبت بود. برای انسان، سطح ۵۰۰ نانوگرم در میلی‌لیتر معمولا پس از مصرف یک تا دو نوشیدنی استاندارد در ۲۴ ساعت گذشته مشاهده می‌شود؛ سطحی که با مصرف صبحگاهی میوه‌های اندکی تخمیرشده در شامپانزه‌ها قابل‌مقایسه است. رابرت دادلی گفت: «این سطوح بالا است و حتی با براورد‌های محافظه‌کارانه هم از برخی آستانه‌های بالینی و قضایی مرتبط با انسان فراتر می‌رود.» نمونه‌ها تنها از شامپانزه‌هایی گرفته شدند که پژوهشگران آن‌ها را می‌شناختند. هم در نرها و هم در ماده‌ها آثار مصرف اتانول مشاهده شد، هرچند نتایج منفی بیشتر در ماده‌ها و نوجوان‌ها ثبت شد. البته به گفته دادلی، این احتمال وجود دارد که نرها میوه‌های با الکل بالاتر را صاحب شوند. پژوهشگران می‌گویند در مطالعات آینده باید آثار بلندمدت اتانول بر فیزیولوژی و رفتار شامپانزه‌ها‌ــ از جمله پرخاشگری و زمان‌بندی باروری‌ــ را هم بررسی کرد. مارو تاکید کرد: «غذا و الکل از نظر تکاملی، دست‌کم در زندگی شامپانزه‌ها، ارتباطی عمیق دارند.» این یافته‌ها درباره انسان هم پرسش‌هایی را مطرح می‌کند: آیا گرایش ما به الکل ریشه‌ای تکاملی دارد؟ این تمایل در پرورش و سازگار کردن مخمرها برای تولید الکل و تولید نوشیدنی‌های الکلی، چه نقشی یفا کرده است؟ مارو افزود: «حلقه نهایی در فرضیه میمون مست این است که باید نشان داده شود آیا شامپانزه‌ها میوه‌هایی با اتانول بالاتر را به‌طور انتخابی مصرف می‌کنند؟ این موضوع تاکنون برای هیچ گونه‌ای در طبیعت به‌طور قطعی اثبات نشده است. بنابراین گام بعدی پژوهش برای اثبات قطعی فرضیه گرایش ذاتی به الکل، همین خواهد بود.» تحقیقات علمی پژوهش علمی تحقیق علمی رژیم غذایی حیوانات شامپانزه فرضیه میمون مست بسیاری از حیوانات، از جمله شامپانزه‌ها، الکل طبیعی موجود در میوه‌های در حال تخمیر را به‌عنوان بخشی از رژیم غذایی خود مصرف می‌کنند ایندیپندنت فارسی جمعه, مارس 6, 2026 - 10:00

عکس تزیینی‌ــ شامپانزه‌ای در حال پریدن از درخت است‌ــ Canva

علوم related nodes: ابریشم عنکبوت؛ کلیدی احتمالی برای ترمیم اعصاب آسیب‌دیده انسان زاگرس، زادگاه لبنیات؟ ایرانیان از ۹ هزار سال پیش لبنیات مصرف می‌کردند نقش ژن پدر در ابتلا به اختلال‌ سوخت‌و‌ساز SEO Title: شامپانزه‌‌‌ها عاشق الکل‌اند؛ ادرارشان این موضوع را تایید می‌کند Inner related node: ابریشم عنکبوت؛ کلیدی احتمالی برای ترمیم اعصاب آسیب‌دیده انسان زاگرس، زادگاه لبنیات؟ ایرانیان از ۹ هزار سال پیش لبنیات مصرف می‌کردند نقش ژن پدر در ابتلا به اختلال‌ سوخت‌و‌ساز copyright: