Het was een opmerkelijke toezegging van de Iraanse president vanmorgen, precies een week na het begin van de aanval op zijn land. "Vanaf nu moeten onze strijdkrachten niet langer onze buurlanden aanvallen, of raketten op ze afschieten, tenzij we worden aangevallen vanuit die landen." Pezeshkian zei dit in een korte televisietoespraak die al eerder was opgenomen. Hij kwam ook met "persoonlijke" excuses aan de buurlanden die de afgelopen dagen door Iran werden aangevallen. "Dat was niet onze bedoeling, het zijn onze broeders." Het is nog maar de vraag of de situatie in de Golf hierdoor nu zal kalmeren. Vanmorgen vroeg beschoot Iran nog meerdere Golfstaten: Bahrein, Saudi-Arabië en Abu Dhabi (VAE). En kort na de tv-toespraak van Pezeshkian klonk er een explosie boven Doha, de hoofdstad van Qatar. De luchtverdediging had een Iraanse raket onderschept. Het zou kunnen dat nog niet alle Iraanse eenheden de boodschap van hun president hebben meegekregen, zegt Midden-Oostendeskundige Koert Debeuf, hoogleraar internationale betrekkingen aan de Vrije Universiteit Brussel. "Na de dood van de opperste leider Khamenei vorige week zaterdag besloot Iran om de militaire commandocentra te verspreiden over het land. De afzonderlijke eenheden volgen een overkoepelende strategie, maar kunnen hun eigen beslissingen nemen." Dat heeft als voordeel dat ze niet meer met één aanval uitgeschakeld kunnen worden. Maar een nadeel is dat ze soms op eigen houtje beslissingen nemen die niet van de top komen. Correspondent Midden-Oosten David Poort vanuit Qatar: "Het is een interessante boodschap van president Pezeshkian, het lijkt erop dat hij wil deëscaleren. Hij kwam ook met een verontschuldiging aan de buurlanden maar het is de vraag wat die waard is. Zijn invloed is namelijk beperkt. Met de dood van de opperste leider ligt de echte macht vooral bij de Revolutionaire Garde, zeker als het om strategische kwesties gaat. Pezeshkian hield met zijn boodschap ook een slag om de arm. Hij heeft het interim-leiderschap van Iran dan wel de opdracht gegeven om de buurlanden niet meer aan te vallen, maar dat geldt niet voor landen die de Amerikanen gebruiken om aanvallen op Iran te lanceren. Dat kan je ruim opvatten, bijvoorbeeld vanuit logistiek oogpunt. In bijna alle golfstaten zijn Amerikaanse militaire bases. Als er hier in Qatar een Amerikaans tankvliegtuig opstijgt om bommenwerpers bij te tanken dan ziet Iran dat als agressie. In de Amerikaanse basis Al Udeid in Qatar zit ook Centcom, het regionale commandocentrum in het Midden-Oosten. Dus dat zal voor Iran waarschijnlijk ook een doelwit blijven. Er zijn nog geen officiële reacties in de Golfstaten. Maar het zal vooralsnog met scepsis worden bezien. De uitspraken van Pezeshkian kwamen hier als pushbericht binnen, en nog geen half uur later klonk hier weer het luchtalarm en klonken er doffe klappen in de verte, vermoedelijk bij de Amerikaanse basis." Waarom komt president Pezeshkian met deze uitspraken? Koert Debeuf denkt dat de Iraniërs geschrokken zijn van de boze reacties van de Golfstaten. "Ze dachten dat die wel begrip zouden hebben voor de aanvallen op Amerikaanse bases. Maar dat pakte helemaal anders uit. De Golfstaten zijn zo boos dat ze nu overwegen om zelf ook militair terug te slaan en dat zou Iran heel slecht uitkomen." Hij zegt dit niet zomaar, zegt Debeuf. "Hij is een van de weinige nog overlevende leiders. Hij wordt gezien als hervormingsgezind en niet conservatief. Maar wat hij zegt ligt volledig in de lijn van wat de minister van Buitenlandse Zaken eerder zei. Het is geen nieuwe boodschap maar hij klinkt wel luider, omdat hij de president is." Minister Araghchi zei op X dat de reactie van Iran alleen gericht zou zijn op Amerikaanse bases en niet op de "Arabische broeders" van Iran. "Een van de zaken waar de Iraniërs schrik voor hebben is dat de minderheid van Arabische soennieten in Iran door de Golfstaten opgejut worden om in opstand te komen. Dat is wel het laatste wat ze willen. Het is nu nog niet aan de orde maar er zijn wel geruchten dat het die kant op gaat." Iran heeft de afgelopen week ruim 200 raketten en 1300 drones afgevuurd op de Verenigde Arabische Emiraten. Die werden bijna allemaal onderschept. Zeker zes Amerikaanse militairen en drie Aziatische migranten kwamen om het leven en ruim 100 mensen raakten gewond. De olie- en gasprijzen zijn enorm gestegen omdat het scheepvaartverkeer door de Arabische Golf stil is komen liggen. Honderdduizenden buitenlanders en toeristen zijn gestrand omdat het vliegverkeer ernstig ontregeld is.