„Maður þarf að vera svolítið öruggur í sínu til að geta gert þetta“

Eva María Þórarinsdóttir Lange erfði það frá ömmu sinni að láta ekkert yfir sig ganga. Amma hennar ólst upp í Þýskalandi og kom hingað til lands eftir seinni heimsstyrjöldina. Eva María ólst sjálf upp að megninu til á Ítalíu og segist hafa fundið að ef hún ætlaði að koma út úr skápnum sem samkynhneigð kona gæti hún ekki verið áfram í Napólí og flutti því heim til Íslands 15 ára. Hún hefur verið ötul baráttukona fyrir hinsegin- og kvenréttindum og starfar í dag sem framkvæmdastjóri ferðaþjónustunnar Pink Iceland sem sérhæfir sig í brúðkaupum. Hún hefur ótal sögur að segja og ræddi við Sigurlaugu Margréti Jónasdóttur í Segðu mér á Rás 1 um ævintýri sín. Fullorðnast hraðar við svona flutning „Ég fæddist á Íslandi en við fjölskyldan flytjum til Danmerkur þar sem pabbi var í námi í rúmt ár,“ rifjar Eva María upp. Eftir að hafa flutt heim í stuttan tíma flutti hún ásamt móður sinni til Napólí þar sem hún hafði kynnst ítölskum manni. „Það var vissulega mikil breyting frá Garðabænum yfir í Napólí. Þetta eru líka árin þar sem Napólí er svolítið gróf á margan hátt.“ Eva María skar sig strax úr hópnum, verandi ljóshærð og talandi enga ítölsku. Hún hefur þó alltaf haft gott vald á tungumálum og lærði ítölskuna hratt. Enn í dag grípur hún í ítölskuna til að blóta og þá oftast á napólsku mállýskunni. „Maður kannski fullorðnast hraðar við svona flutning. Þetta voru líka bara svo breyttar aðstæður hvað varðar hugsunarhátt. Þarna var ég komin í umhverfi sem var miklu karllægara og dömur áttu bara svolítið að vera fínar og sætar og ekki segja mikið.“ Þætti þetta ekki svona lítið mál í dag Einna helst fann hún fyrir skertu frelsi þegar hún flutti til Ítalíu. Heima á Íslandi var hún vön að fara út að leika sér allan liðlangan daginn, koma heim í mat og jafnvel út aftur um kvöldið. „Það datt upp fyrir þarna og maður var miklu meira inni og þurfti bara að passa sig á eiginlega öllu.“ Þegar Eva María var 15 ára ákvað hún að flytja heim. Hún hafði nefnilega frétt af því að til þess að komast í menntaskóla þyrfti hún að standast samræmdu prófin. Fyrst um sinn bjó hún hjá pabba sínum og segir það hafa verið sérstakt að kynnast honum upp á nýtt eftir að hafa búið hjá móður sinni á Ítalíu svo lengi. Hún segist einnig mjög heppin með hve góða vini hún eignaðist í grunnskóla og bjó um tíma hjá vinkonu sinni í tíunda bekk. „Svo vann ég við að steikja hamborgara á nóttunni á BSÍ. Ég bara púslaði þessu öllu saman og fannst það ekkert mál. Ég held að mér þætti þetta meira mál í dag.“ Myndi ekki hjálpa að vera samkynhneigð kona í Napólí Eva María segist ekki hafa verið viss um að hún væri samkynhneigð þegar hún var ung stelpa á Ítalíu. „Fordómarnir eru oftast sterkastir í manni sjálfum og gagnvart sjálfum manni. Ég auðvitað reyndi að vera það ekki,“ segir hún. Það hafi ekki gengið neitt sérstaklega vel. „Ég var náttúrulega mjög vinsæl hjá strákunum úti, bara af því að ég var ljóshærð. En ég vissi að ef ég myndi vera áfram í Napólí á þessum tíma þá yrði það í fyrsta lagi ekki gott fyrir mig sem kona og í öðru lagi, ef ég væri ekki gagnkynhneigð, þá myndi það ekki hjálpa mér.“ Þetta hafi því spilað stóran þátt í ákvörðun hennar um að flytja heim. „Ég vissi að umhverfið yrði móttækilegra hér. Svo bara í rólegheitum kom ég út úr skápnum.“ Hugsar aldrei að hún geti ekki eitthvað bara því hún er kona Þegar Eva María tók við starfi sem formaður Hinsegin daga var hún fyrsta konan til þess. „Þetta voru níu ár, ótrúlega skemmtilegt tímabil. Hinsegin dagar voru að breytast mjög mikið á þessum árum, regnhlífin stækkaði og dagskráin varð fjölbreyttari og við bættum við dögum.“ Hún segist hafa lært mjög mikið á þessum árum sem hún nýti í starfi sínu enn í dag. Í byrjun árs hlaut Eva María viðurkenningu Félags kvenna fyrir framúrskarandi frumkvöðlastarf í ferðaþjónustu og jafnréttismálum. Hún segist oft vera með minnimáttarkennd gagnvart því að vera hrósað fyrir að gera eitthvað sem kona. „Því ég hef aldrei verið þannig þenkjandi að ég geti ekki gert eitthvað af því ég er kona. En baráttan er mjög samstíga í rauninni og það er rosalega margt líkt með þessari baráttu,“ segir hún um kvenréttinda- og hinseginbaráttuna. „Eins og ég segi svo oft, við eigum að nýta þennan mátt sem við höfum, þennan kvenlega kraft. Nýtum mjúka valdið.“ „Ef þú gerir þetta ekki þá geri ég það“ Pink Iceland hófst sem hugmynd Evu Maríu þegar hún var í meistaranámi í ferðamálafræði við Háskóla Íslands. Þá hafði hún starfað í ferðaþjónustunni frá táningsaldri og borgaði jafnvel fyrir fyrstu íbúð sína, 18 ára, með peningum sem hún fékk fyrir að baka pönnukökur ofan í ferðamenn þegar hún vann sem landvörður á Hveravöllum. Hún segist alltaf hafa séð heilmikil tækifæri í ferðaþjónustu og sífellt hugsað með sér hvernig hægt væri að auka við og bæta þjónustuna. Samhliða náminu starfaði hún sem markaðsstjóri hjá hvalaskoðunarfyrirtækinu Eldingu og hinsegin málefnum. „Það hljóta að vera einhver tækifæri í þessu.“ Í skólanum átti Eva María að gera viðskiptaáætlun fyrir ímyndað fyrirtæki og þar sem hún hafði gengið með hugmyndina í maganum í hátt í áratug varð áætlun hennar nánast fullkomin. Eftir að hafa kynnt verkefnið fyrir kennurum og samnemendum sagði kennarinn: „Ef þú gerir þetta ekki þá geri ég það.“ Ekki eins og þær vantaði verkefni „Ég labba út úr stofunni og fer að gúggla mig í gegnum það hvernig ég á að stofna fyrirtæki. Ég fer í fyrirtækjaskrá og stofna Pink Iceland.“ Hugmyndin var að vera að veita persónulegar ferðir fyrir hinsegin samfélagið. „Ég vissi ekki hvað ég átti að gera í framhaldinu. Ég var í fullu starfi og námi og á þessum tíma vorum við Birna, konan mín, að reka kaffihúsið Trúnó á Laugavegi 22. Það var nóg að gera og hún í hjúkrunarfræðinámi. Það var ekki eins og okkur vantaði verkefni.“ Hún hafði það þó á tilfinningunni að þetta væri rétt skref og fyrr en varði voru þær komnar á flug. Ekki leið á löngu þar til vinur þeirra Hannes Sasi Pálsson bættist í hópinn. Þurfti að fjarlægja ástfangna samstarfskonu úr veislunni Í dag hafa þau skipulagt rúmlega 1200 brúðkaup og veita mjög persónulega þjónustu. Eva María segir mikilvægt að vera með bein í nefinu en geta þó sýnt mýkt og verið klár í að lesa í tilfinningar og aðstæður. Hún hafi lent í ýmsu í gegnum árin og rifjar upp þegar hún þurfti að tækla brúðkaupsgest og vísa á dyr. Þá var hópur frá New York í Bandaríkjunum kominn til landsins að fagna brúðkaupi gagnkynhneigðs pars. Í veislunni tók Eva María eftir því að einn gestanna var snöktandi og spurði eitt borðið hvað væri í gangi. Þá sagði samstarfskona brúðgumans að þetta væri önnur samstarfskona sem væri ástfangin af honum og ætlaði að segja eitthvað við hann. Eva María fór þá upp að konunni og sagði að þetta væri hvorki staður né stund, faðir brúðarinnar væri að halda ræðu. Hún fékk konuna til að koma með sér og bað hana annaðhvort að segja ekkert eða fara. Hún féllst á að fara með leigubíl aftur upp á hótelið sitt. „Hún var það drukkin að það var ekki alveg auðvelt að sannfæra hana en hún lét segjast og fór í miklu dramakasti.“ Síðan seinna um kvöldið, þegar Eva María náði loksins að setjast niður eftir að hafa verið á hlaupum allan daginn, sá hún bregða fyrir skugga fyrir aftan sig. Þá var samstarfskonan komin aftur og á leið upp stigann. „Ég í rauninni bara tæklaði hana í stiganum, næ henni og held á henni niður og fjarlægi hana í annað skipti úr þessum aðstæðum. Hún kom ekki aftur.“ „Maður þarf að vera svolítið öruggur í sínu til að geta gert þetta,“ segir Eva María. Oft eftir langa og erfiða daga komi gestir upp að henni, gjarnan foreldrar brúðhjónanna, og tali um hvernig allt hafi gengið í sögu. Mikilvægt að vita hvað maður vill ekki Sjálf er Eva María búin að gifta sig þrisvar sinnum, henni Birnu Hrönn Björnsdóttur. „Þegar maður er brúðkaupsskipuleggjandi þá er smá pressa á manni að gera þetta vel,“ segir hún og hlær. Eftir öll þessi ár í bransanum hafi hún lært hvað hún vilji ekki gera í eigin brúðkaupi og segir það mikilvægt fyrir kúnna sína líka að hugsa um. „Gleymdu öllu sem er lærð hegðun þegar kemur að brúðkaupinu. Það er ekkert sem á að vera, bara hvernig þú vilt að þetta sé. Og bjóðið bara fólki sem ykkur þykir vænt um og viljið hafa í lífinu.“ Eva María hefur alltaf haft bein í nefinu sem nýtist henni vel í starfi. Þegar hún var fimmtán ára ákvað hún að flytja ein frá móður sinni á Ítalíu aftur til Íslands og spilaði þar viðhorf samfélagsins í Napólí til kvenna og samkynhneigðra inn í. Rætt var við Evu Maríu Þórarinsdóttur Lange í Segðu mér á Rás 1. Þáttinn má finna í spilaranum hér fyrir ofan.