زخم‌های جنگ بر صحنه فرهنگ

با وجود آنکه تماشاخانه‌های تهران در جریان درگیری‌ها از آسیب فیزیکی در امان مانده‌اند، فعالان حوزه تئاتر معتقدند تعطیلی سالن‌ها و وقفه در اجراها ضربه‌ای عمیق‌تر از هر خسارت مادی به پیکره هنرهای نمایشی وارد می‌کند؛ وقفه‌ای که به گفته مدیران تماشاخانه‌ها، بازگشت آن به وضعیت عادی ممکن است ماه‌ها و حتی سال‌ها زمان ببرد. با وجود آنکه تماشاخانه‌های تهران در جریان درگیری‌ها از آسیب فیزیکی در امان مانده‌اند، فعالان حوزه تئاتر معتقدند تعطیلی سالن‌ها و وقفه در اجراها ضربه‌ای عمیق‌تر از هر خسارت مادی به پیکره هنرهای نمایشی وارد می‌کند؛ وقفه‌ای که به گفته مدیران تماشاخانه‌ها، بازگشت آن به وضعیت عادی ممکن است ماه‌ها و حتی سال‌ها زمان ببرد. داود نامور، مدیر عمارت نوفل‌ لوشاتو در گفت‌وگو با «شرق» به شرایط تماشاخانه‌ها در شرایط جنگ اشاره کرد و افزود: «خوشبختانه‌ طی جنگ آسیبی به تماشاخانه‌های خصوصی وارد نشد. عمارت نوفل لوشاتو، شهرزاد و هما در یک منطقه هستند؛ منطقه‌ای که میزان حمله به این محدوده زیاد بود که خوشبختانه آسیبی به آنها وارد نشد. هر‌چند‌ از نظر من آسیب تعطیل‌بودن تماشاخانه‌ها به مراتب بیشتر از آسیب فیزیکی به آنها‌ست». او در بخش دیگری از صحبت‌هایش گفت: «وقتی تئاتر تعطیل می‌شود، پروسه راه‌اندازی مجدد آن، ماه‌ها زمان می‌برد و این را هم در نظر بگیرید که به محض راه‌اندازی مجدد، همه چیز از صفر شروع می‌شود‌‌. اگر حتی جنگ همین امروز تمام شود، فقط یک ماه زمان می‌برد که نمایش‌های روی صحنه مشخص شود. اگر اینترنت یاری کند، بلیت‌فروشی و اطلاع‌رسانی شروع شود، دست‌کم یکی، دو سال زمان می‌برد تا به شرایط ایدئال برگردیم». نامور افزود: «بیش از هر چیز باید به این موضوع نیز اشاره کرد که فارغ از هر چیز، باید ببینیم تا چند وقت بعد از پایان جنگ اولویت مردم دیدن نمایش‌های روی صحنه خواهد شد و دوباره به اصطلاح به سبد کالای مردم برمی‌گردد». او در بخش دیگری از صحبت‌هایش گفت: «به قول ناظرزاده کرمانی‌، «هنرمندان بعد از هر دوره اتفافات اجتماعی، مسئولیت سنگین‌تری دارند؛ چرا‌که وظیفه آنها خوب‌کردن حال مردم است». نمی‌توان از این واقعیت گذشت که هنر غذای روح و روان است و طبیعی است بعد از اتفاق سیاسی-اجتماعی مثل جنگ باید به فکر روحیه‌بخشی به مردم بود و حال روحی آنها را بهتر کرد. همان‌طور که بعد از جنگ ۱۲روزه با روی صحنه رفتن نمایش‌های کمدی‌ یا نمایش‌هایی که روایتگر جنگ ۱۲روزه بود، این نمایش‌ها با استقبال خوبی از سوی مردم روبه‌رو شدند که متأسفانه جنگ بعدی اتفاق افتاد. با این تفاسیر در خوشبینانه‌ترین حالت، نیم‌سالی زمان خواهد برد که تئاتر بار دیگر به روال بیفتد». او در پاسخ به این سؤال که تکلیف نمایش‌هایی که در میانه اجرا با مشکل قطعی اینترنت و تعطیلی سالن‌ها و بعد جنگ متوقف شدند چه خواهد شد، گفت: «قطعا تمام تماشاخانه‌های خصوصی چنین قرار‌دادی با گروه‌های نمایشی دارند که هر حادثه‌ای که اتفاق افتاد و مانع ادامه اجرا شد، گروه‌ها می‌توانند ادامه اجرا را داشته باشند؛ مگر اینکه گروه مورد نظر نخواهد اجرا برود. قطعا نمایش‌هایی که در میانه اجرا متوقف شدند، اگر درخواست ادامه اجرا داشته باشند، منعی برای آنها نیست و این حق برای آنها محفوظ است. اگر نخواهند ادامه بدهند، گروه‌ها می‌توانند با محتوای جدید با توجه به شرایط اجتماعی حاضر، کار روی صحنه ببرند که تا حدودی نیز با شرایط سیاسی و اجتماعی کشور هم‌راستا باشد».