Πώς μαθαίνουν οι Ιρανοί για τον πόλεμο στη χώρα τους: Λογοκρισία, fakenews και προπαγάνδα από τα κρατικά δίκτυα

Μοντέλο ενημέρωσης τύπου Βόρειας Κορέας ακολουθούν τα κρατικά ειδησεογραφικά δίκτυα του Ιράν , που καλύπτουν τις εξελίξεις του πολέμου στη χώρα τους από εντελώς διαφορετική σκοπιά, από ότι τα πρακτορεία και οι οργανισμοί της Δύσης. Παρόλο που εκατομμύρια Ιρανοί παρακολουθούν δορυφορικά τηλεοπτικά κανάλια περσικής γλώσσας με έδρα το εξωτερικό, η πρόσβαση στην ανεξάρτητη πληροφόρηση μπορεί να είναι δύσκολη. Οι διακοπές λειτουργίας του διαδικτύου, η λογοκρισία και οι περιορισμοί στα κανάλια αφήνουν τους Ιρανούς σε μεγάλο βαθμό αποκομμένους από τον έξω κόσμο, αποκτώντας μία στρεβλή εικόνα για τα πραγματικά γεγονότα και την έκβαση του πολέμου. Έτσι και αλλιώς, σύμφωνα με την οργάνωση Δημοσιογράφοι Χωρίς Σύνορα, το Ιράν είναι μια από τις πιο καταπιεστικές χώρες στον κόσμο όσον αφορά (και) την ελευθερία του Τύπου. Τα μέσα ενημέρωσης έχουν γίνει η κύρια πηγή πληροφόρησης για του Ιρανούς, που ουσιαστικά παραπληροφορούνται συνεχώς. «Τα ιρανικά κανάλια προωθούν το αφήγημα ότι νικούν στον πόλεμο κατά των ΗΠΑ και του Ισραήλ και ότι ο στρατός τους είναι πολύ ισχυρός» δήλωσε στο BBC η Μαχσά Αλιμαρντανί (Mahsa Alimardani) εκπρόσωπος της οργάνωσης ανθρωπίνων δικαιωμάτων Witness. Για παράδειγμα: Στις 28 Φεβρουαρίου η Δύση έμαθε για τον θάνατο του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ σε κοινή αμερικανο-ισραηλινή επιδρομή στο σπίτι του στην Τεχεράνη. Ωστόσο, οι Ιρανοί που παρακολουθούσαν την κρατική τηλεόραση δεν έμαθαν τίποτα σχετικά – μάλιστα, σε ένα από τα κανάλια του κρατικού ραδιοτηλεοπτικού φορέα, το IRTV3, ο παρουσιαστής ειδήσεων προέτρεψε τους τηλεθεατές να «εμπιστευτούν» αυτόν και τις «τελευταίες πληροφορίες» που είχε η κυβέρνηση. Απέρριψε την είδηση για τον θάνατο του Χαμενεΐ ως «αβάσιμες φήμες», οι οποίες «σύντομα θα αποκαλυφθούν». Χρειάστηκε να περιμένουν μέχρι το επόμενο πρωί για να μάθουν την αλήθεια και τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης να αναφέρουν τον θάνατο του Χαμενεΐ. Επίσης, πολλά κρατικά μέσα ενημέρωσης αναφέρουν  ότι οι ιρανικές δυνάμεις έχουν σκοτώσει ή τραυμάτισαν εκατοντάδες Αμερικανούς στρατιώτες - διογκώνοντας κατά πολύ τον αριθμό των θυμάτων. Στις 3 Μαρτίου, το Tasnim news, ένα ημιεπίσημο πρακτορείο ειδήσεων που συνδέεται με το Σώμα των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC) του Ιράν, ανέφερε ότι 650 στρατιωτικοί από τις ΗΠΑ σκοτώθηκαν τις δύο πρώτες ημέρες του πολέμου – τότε το Πεντάγωνο είχε επιβεβαιώσει τον θάνατο μόλις έξι Αμερικανών στρατιωτών ενώ στις 13 Μαρτίου, η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ επιβεβαίωσε τον θάνατο επτά επιπλέον Αμερικανών στρατιωτών. Η ΑΙ στην υπηρεσία της προπαγάνδας Η τεχνολογία της Τεχνητής Νοημοσύνης φαίνεται να χρησιμοποιείται συστηματικά από τα ιρανικά μέσα ενημέρωσης, με σκοπό να προωθήσουν με «πειστήρια» και «ντοκουμέντα» την προπαγάνδα του καθεστώτος. Σε μια ανάρτηση στο Facebook, η οποία έκτοτε έχει διαγραφεί, το κρατικό αγγλόφωνο ειδησεογραφικό κανάλι Press TV κοινοποίησε ένα βίντεο ενός φλεγόμενου κτιρίου στο Μπαχρέιν, με σύννεφα καπνού να ανεβαίνουν στον αέρα. «Καπνός ανεβαίνει από έναν ουρανοξύστη στο Μπαχρέιν μετά την επίθεση του Ιράν», έγραφε η περιγραφή. Ωστόσο, μια προσεκτική εξέταση αποκάλυψε ασυνήθιστες λεπτομέρειες στο βίντεο, όπως δύο αυτοκίνητα που φαινομενικά ενώνονται σε ένα - σημάδι ότι το βίντεο – αν και αληθοφανές - ήταν ψεύτικο ( deepfake ) και δημιουργήθηκε με χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης. «Η χρήση περιεχομένου Τεχνητής Νοημοσύνης στην πολεμική προπαγάνδα από μεγάλα κρατικά μέσα ενημέρωσης, ακόμη και από εκείνα που δεν έχουν ακριβώς τη φήμη ότι τηρούν την αλήθεια, είναι εντυπωσιακή», λέει ο Brett Schafer, ανώτερος διευθυντής του βρετανικού think tank Institute of Strategic Dialogue. «Η επαναλαμβανόμενη χρήση deepfakes από τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης υποδηλώνει ότι είναι μέρος του πολεμικού "ρεπορτάζ" τους και δεν γίνεται από σφάλμα» δήλωσε χαρακτηριστικά. Επίσης, πολλές από αυτές τις εικόνες είναι υπερβολικά μη ρεαλιστικές και έχουν σκοπό να εξυμνήσουν το καθεστώς, παρά να παραπλανήσουν. «Εκλάμψεις» αλήθειας στην ενημέρωση Φαίνεται ότι το ιρανικό καθεστώς συχνά αποκρύπτει αποδεικτικά στοιχεία όταν είναι το ίδιο «δράστης» εγκλημάτων και καταχρήσεων, αλλά είναι πολύ αναλυτικό – και αξιόπιστο – όταν αποκαλύπτει στοιχεία θυμάτων μεταξύ των αμάχων, που σκοτώθηκαν από τις εχθρικές βόμβες. Για παράδειγμα, στις 3 Μαρτίου τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι περισσότερα από 160 παιδιά και προσωπικό σκοτώθηκαν σε αμερικανική αεροπορική επιδρομή με πύραυλο Tomahawk, σε στρατιωτική βάση κοντά σε σχολείο, δίνοντας μάλιστα στη δημοσιότητα αεροφωτογραφία ενός μαζικού τάφου. Οι ΗΠΑ παραδέχθηκαν την «λάθος στόχευση» μόλις πριν από 5 ημέρες οι αντίπαλοι του Ιράν ισχυρίστηκαν ότι η εικόνα του μαζικού τάφου είχε δημιουργηθεί με ΑΙ. Αλλά η εικόνα ήταν πραγματική. Το BBC και άλλα διεθνή, έγκυρα μέσα επιβεβαίωσαν την αυθεντικότητά της. «Πρέπει να έχουμε δύο αλήθειες, ταυτόχρονα», λέει η Μαχσά Αλιμαρντανί, σημειώνοντας: « Όσον αφορά την κρατική ενημέρωση του Ιράν, θα πρέπει να διατηρούμε "υγιή σκεπτικισμό "». Διαβάστε περισσότερα στο iefimerida.gr