Η πορεία προς την εξάρθρωση της «17Ν»: Οι πληροφορίες του μυστηριώδους «κύριου Χ», η φωτογραφία Γιωτόπουλου και η έκρηξη

Τα δύο κομβικά γεγονότα που έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην εξάρθρωση της 17 Νοέμβρη φωτίζονται στο 4ο μέρος του ντοκιμαντέρ του Αλέξη Παπαχελά. Ο Αλέξης Παπαχελάς μέσα από την συχνότητα του ΣΚΑΪ παρουσιάζει στο ντοκιμαντέρ 6 επεισοδίων για την 17Νοέμβρη, την άνοδο και την πτώση της πιο επικίνδυνης και μακροβιότερης τρομοκρατικής οργάνωσης στην χώρα. Στο 4ο επεισόδιο της σειράς ντοκιμαντέρ που προβλήθηκε το βράδυ της Δευτέρας, φωτίζονται τα δύο πιο κομβικά γεγονότα που συνέτελεσαν στην εξάρθρωση της τρομοκρατικής οργάνωσης που για τρεις δεκαετίες σκόρπισε τον θάνατο στη χώρα. Εξάρθρωση της 17Ν: Οι συναντήσεις Χρυσοχοΐδη με τον «κύριο Χ» Πρόκειται για τη δολοφονία του Βρετανού ταξίαρχου Στίβεν Σόντερς το 2000, που κινητοποίησε έντονα τη συνεργασία των ελληνικών και διεθνών αρχών, αλλά και για την εμφάνιση ενός μυστηριώδους πληροφοριοδότη, γνωστού ως «κύριος Χ» ή «Κίτσος», ο οποίος έδωσε κρίσιμες πληροφορίες για τη λειτουργία της οργάνωσης που σημάδεψε τη Μεταπολίτευση μέχρι την έκρηξη στον Πειραιά το καλοκαίρι του 2002. Ο άνθρωπος αυτός επικοινώνησε ο ίδιος με τον τότε -και σημερινό- υπουργό Προστασίας του Πολίτη Μιχάλη Χρυσοχοΐδη, με τον οποίο πραγματοποίησε διαδοχικές συναντήσεις. Χρυσοχοΐδης: Με τον «κύριο Χ» βρισκόμασταν σε αποθήκες στην ύπαιθρο και σε δωμάτια ξενοδοχείων -Μου άνοιξε τα μάτια «Μου άνοιξε τα μάτια, άρχισε να με καθοδηγεί μέρα με τη μέρα, πολλές ώρες, νύχτες. Βρισκόμασταν σε διάφορες αποθήκες στην ύπαιθρο μέχρι σε δωμάτια ξενοδοχείων» διηγήθηκε ο κ. Χρυσοχοΐδης. Παρότι δεν αποκάλυψε συγκεκριμένα ονόματα μελών της 17 Νοέμβρη, παρείχε πολύτιμες πληροφορίες για τη δομή και τον τρόπο λειτουργίας της οργάνωσης. Σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν, επρόκειτο για πρόσωπο με βαθιά γνώση της εγχώριας τρομοκρατίας, που γνώριζε καλά το δίκτυο, αλλά θεωρούσε πλέον ότι η πορεία του είχε οδηγηθεί σε αδιέξοδο. Όπως στο βιβλίο του για την τρομοκρατία έτσι και στο ντοκιμαντέρ ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη δεν αποκάλυψε την ταυτότητα του «κυρίου Χ». Πώς ο Γιωτόπουλος είχε μπει στο στόχαστρο των Αρχών Την ίδια περίοδο, το όνομα του Αλέξανδρου Γιωτόπουλου κυκλοφορούσε ήδη για χρόνια στους κύκλους των υπηρεσιών ασφαλείας ως πιθανός αρχηγός της οργάνωσης. Οι υποψίες ενισχύθηκαν όταν οι αρχές άρχισαν να αναλύουν συστηματικά τις προκηρύξεις της 17 Νοέμβρη. Η γλώσσα και το ύφος τους παρέπεμπαν σε ιδιαίτερα μορφωμένο συντάκτη, με γαλλική παιδεία και παρελθόν στην αντιστασιακή δράση. Ο τότε αρχηγός της ΕΛ.ΑΣ. Φώτης Νασιάκος περιέγραψε μια χαρακτηριστική στιγμή λίγο πριν από τα Χριστούγεννα του 2001, σε σύσκεψη στο υπουργείο Προστασίας του Πολίτη με τη συμμετοχή του Μιχάλη Χρυσοχοΐδη και αξιωματούχου των βρετανικών υπηρεσιών. Σε μια συμβολική «δοκιμή», συμφώνησαν να γράψουν σε χαρτί το όνομα του ανθρώπου που θεωρούσαν αρχηγό της 17 Νοέμβρη. Ο ένας έγραψε «Αλέξανδρος Γιωτόπουλος» και ο άλλος «ο αρχηγός της ΛΕΑ», μιας οργάνωσης (Λαϊκή Επαναστατική Αντίσταση) που είχε δράσει την περίοδο της χούντας. Στην ουσία επρόκειτο για το ίδιο πρόσωπο. Όπως αναφέρεται στο ντοκιμαντέρ, οι γαλλικές αρχές είχαν εντοπίσει φωτογραφία του Γιωτόπουλου, ενώ οι ελληνικές υπηρεσίες συγκέντρωναν στοιχεία για το παρελθόν του, μεταξύ άλλων πληροφορίες ότι είχε εκπαιδευτεί στην Κούβα. Ο πρέσβης της Ελλάδας ταξίδεψε στην Αβάνα για να διερευνήσει τις πληροφορίες, ενώ στην Αθήνα η Αντιτρομοκρατική προσπάθησε να εντοπίσει συγγενείς του. Οι αστυνομικοί έφτασαν μέχρι την αδελφή του, χωρίς όμως κάποιος από το περιβάλλον του να δεχτεί να μιλήσει. Η έρευνα έφτασε ακόμη και στο σημείο να παρακολουθούνται περίπτερα που πουλούσαν γαλλικές εφημερίδες, καθώς οι αρχές εκτιμούσαν ότι θα μπορούσε να εμφανιστεί εκεί. Όπως αποκαλύφθηκε αργότερα, όμως, ο Γιωτόπουλος προμηθευόταν τις εφημερίδες του από βιβλιοπωλείο στο κέντρο της Αθήνας. Από την εξέταση αμερικανικών αρχείων προέκυψε και το όνομα του Βασίλη Τζωρτζάτου, ο οποίος στο παρελθόν είχε συλληφθεί για υπόθεση επίθεσης εναντίον Αμερικανού. Όπως θυμήθηκε ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, όταν είχε προσαχθεί στην Αντιτρομοκρατική είχαν υπάρξει έντονες αντιδράσεις και καταγγελίες για σκευωρία, με αποτέλεσμα τελικά να αφεθεί ελεύθερος. Όπως μαθαίνουμε από το ντοκιμαντέρ του κ. Παπαχελά στον ΣΚΑΪ, Αμερικανός πράκτορας που ήρθε σε επαφή με παλιούς συντρόφους του Γιωτόπουλου στη Γαλλία εντόπισε τον Βίκτωρα Αναγνωστόπουλο, ο οποίος παρείχε πληροφορίες που ενίσχυσαν τις υποψίες ότι αρχηγός της οργάνωσης ήταν ο Γιωτόπουλος. Καθοριστικό ρόλο έπαιξε και η διεθνής συνεργασία που ακολούθησε τη δολοφονία του Βρετανού ταξίαρχου Στίβεν Σόντερς το 2000. Οι βρετανικές αρχές συμμετείχαν ενεργά στις έρευνες, συμβάλλοντας τόσο στη συλλογή πληροφοριών όσο και στη διαμόρφωση κλίματος κοινωνικής αντίδρασης απέναντι στην τρομοκρατία. Όπως εξήγησε ο πρώην αξιωματούχος της βρετανικής Αντιτρομοκρατικής Ντάνκαν Τζάρεντ, βασική αρχή της στρατηγικής τους ήταν ότι η κοινωνία πρέπει να συμμετέχει ενεργά στον αγώνα κατά της τρομοκρατίας. Οι Βρετανοί ζήτησαν ανοιχτά τη βοήθεια των πολιτών, καλώντας τους να δώσουν ακόμη και τις πιο ανούσιες -για τους ίδιους- πληροφορίες. Ταυτόχρονα όμως εντόπισαν και λάθη στη διερεύνηση της δολοφονίας από τις ελληνικές αρχές. Ενδεικτικό είναι ότι μόνο όταν το αυτοκίνητο στο οποίο δολοφονήθηκε ο Σόντερς μεταφέρθηκε στο υπουργείο Προστασίας του Πολίτη διαπιστώθηκε οπή από πολεμικό τυφέκιο, καθώς οι δράστες είχαν θεωρήσει ότι το όχημα ήταν θωρακισμένο. Λίγες ημέρες μετά τη δολοφονία, Βρετανοί αξιωματικοί επέστρεψαν στον τόπο της επίθεσης και μοίρασαν φυλλάδια στους οδηγούς που κινούνταν καθημερινά στη λεωφόρο Κηφισίας, ζητώντας να θυμηθούν οποιαδήποτε λεπτομέρεια θα μπορούσε να βοηθήσει την έρευνα. Παράλληλα, ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης ζήτησε να συγκεντρωθούν σε μία συνολική αναφορά όλα τα στοιχεία που υπήρχαν για τη δράση της οργάνωσης. Έτσι συντάχθηκε η λεγόμενη «έκθεση Νασιάκου», μέρος της οποίας δημοσιοποιήθηκε με στόχο να αυξηθεί η πίεση προς τα μέλη της 17 Νοέμβρη και να οδηγηθούν σε κάποιο λάθος. Η αντίστροφη μέτρηση για την εξάρθρωση της 17Ν είχε ξεκινήσει Ο χρόνος πλέον μετρούσε αντίστροφα. Το βράδυ της 29ης Ιουνίου 2002 ένας αυτοσχέδιος μηχανισμός εξερράγη πρόωρα στα χέρια του Σάββα Ξηρού στο λιμάνι του Πειραιά, οδηγώντας στη σύλληψή του και στην εξάρθρωση της οργάνωσης. Διαβάστε περισσότερα στο iefimerida.gr