«Να σκάσουν οι ζηλόφθονοι»: Στο «φως» ελληνικό μωσαϊκό 1.500 ετών στην Τουρκία

Μια ιδιαίτερα σημαντική αρχαιολογική ανακάλυψη ήρθε στο φως στην αρχαία πόλη Syedra, κοντά στην Αλάνια της Αττάλειας στην Τουρκία, προκαλώντας το έντονο ενδιαφέρον της επιστημονικής κοινότητας. Πρόκειται για ένα μωσαϊκό που χρονολογείται μεταξύ 4ου και 6ου αιώνα μ.Χ., το οποίο φέρει την εντυπωσιακή επιγραφή στα αρχαία ελληνικά «να σκάσουν οι ζηλόφθονοι». Η Syedra, μια πόλη με ιστορία περίπου 3.000 ετών, ερευνάται στο πλαίσιο του προγράμματος «Κληρονομιά για το Μέλλον» του τουρκικού Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού. Οι ανασκαφές πραγματοποιούνται υπό την καθοδήγηση του αναπληρωτή καθηγητή Ερτούγ Εργκιουρέρ, από τη Σχολή Τουρισμού του Πανεπιστημίου Αλαεντίν Κεϊκουμπάτ. Ένα εύρημα που εντυπωσιάζει Το μωσαϊκό εντοπίστηκε σε μία από τις μεγαλύτερες κατοικίες της αρχαίας πόλης και διατηρείται σε εξαιρετική κατάσταση. Καλύπτει επιφάνεια περίπου 15 τετραγωνικών μέτρων και διακοσμείται με γεωμετρικά και φυτικά μοτίβα, χαρακτηριστικά της ύστερης ρωμαϊκής περιόδου. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι δύο επιγραφές στα αρχαία ελληνικά. Η πρώτη, στο κεντρικό μέρος, αποδίδεται ως «με καλοτυχία» ή «να το χρησιμοποιείς με τύχη». Η δεύτερη, τοποθετημένη κοντά στην είσοδο, αναγράφει τη φράση «να σκάσουν οι ζηλόφθονοι», μια έκφραση που θυμίζει έντονα σύγχρονη λαϊκή ρήση. Όπως ανέφερε ο επικεφαλής των ανασκαφών, η παρουσία μιας τέτοιας φράσης στην είσοδο μιας κατοικίας ηλικίας περίπου 1.500 ετών καταδεικνύει τη διαχρονικότητα των ανθρώπινων συναισθημάτων και αντιλήψεων. Η κατοικία και η εξέλιξή της Το κτήριο στο οποίο βρέθηκε το μωσαϊκό είναι τριώροφο και αναπτύσσεται γύρω από κεντρική αυλή, περιλαμβάνοντας πολλούς χώρους. Χρησιμοποιήθηκε από τον 2ο έως τον 7ο αιώνα μ.Χ. και υπέστη διαδοχικές επεκτάσεις και μετατροπές, αντανακλώντας τις ανάγκες και την οικονομική κατάσταση των ιδιοκτητών του. Η κάλυψη του μωσαϊκού σε μεταγενέστερη περίοδο φαίνεται πως συνέβαλε καθοριστικά στη διατήρησή του σε άριστη κατάσταση μέχρι σήμερα. Συντήρηση και επόμενα βήματα Μετά την αποκάλυψη του ευρήματος, ξεκίνησαν άμεσα εργασίες συντήρησης και αποκατάστασης υπό την επίβλεψη της συντηρήτριας Σέλμα Γιαγτσί. Οι εργασίες συνεχίζονται με στόχο τη διασφάλιση της μακροχρόνιας προστασίας του μωσαϊκού. Η ανακάλυψη στη Syedra εμπλουτίζει σημαντικά τη γνώση μας για την καθημερινή ζωή και τις κοινωνικές αντιλήψεις της ύστερης ρωμαϊκής περιόδου, αναδεικνύοντας παράλληλα τη διαχρονική φύση της ανθρώπινης έκφρασης.