Σε θολό τοπίο κινείται η απορρόφηση των κονδυλίων του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΜΑΑ) για την Κύπρο, με την Ελεγκτική Υπηρεσία να κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για πιθανή οριστική απώλεια τεράστιων χρηματικών ποσών. ​Σύμφωνα με την ειδική έκθεση της Υπηρεσίας που δημοσιεύθηκε σήμερα, η Κύπρος βρίσκεται αντιμέτωπη με σοβαρές αδυναμίες στον σχεδιασμό και την παρακολούθηση του Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΣΑΑ), γεγονός που την κατατάσσει στην 20ή θέση ανάμεσα στα 27 κράτη μέλη της ΕΕ όσον αφορά την απορρόφηση των μη επιστρεπτέων χορηγιών. ​Φιλόδοξα πλάνα, φτωχά αποτελέσματα ​Η έκθεση αποκαλύπτει ότι ο αρχικός σχεδιασμός του Σχεδίου, ο οποίος περιλάμβανε τον δυσανάλογα μεγάλο αριθμό των 133 μέτρων, βασίστηκε σε υπεραισιόδοξες και, όπως αποδείχθηκε, μη ρεαλιστικές παραδοχές. Η Ελεγκτική Υπηρεσία επισημαίνει ότι η επιλογή των έργων δεν έγινε με βάση μια αυστηρή ιεράρχηση προτεραιοτήτων που να λαμβάνει υπόψη τον πραγματικό αντίκτυπο στην κοινωνία και την οικονομία, αλλά ούτε και τον βαθμό ωριμότητας των έργων. ​Χαρακτηριστικό παράδειγμα της υποεκτίμησης των κινδύνων αποτελεί το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου (Great Sea Interconnector), του οποίου ο κίνδυνος μη υλοποίησης είχε αξιολογηθεί αρχικά ως «χαμηλός», ενώ πλέον η ολοκλήρωσή του εντός των χρονοδιαγραμμάτων του Σχεδίου θεωρείται ανέφικτη. ​Το φάσμα της απώλειας χρηματοδότησης ​Μέχρι τον Αύγουστο του 2025, η Κύπρος είχε καταφέρει να απορροφήσει μόλις το 56% της συνολικής χρηματοδότησης, δηλαδή περίπου €567,7 εκατομμύρια από το διαθέσιμο €1,02 δισεκατομμύριο. Το γεγονός αυτό οδήγησε σε πέντε διαδοχικές τροποποιήσεις του Σχεδίου, σε μια προσπάθεια της κυβέρνησης να προσαρμόσει τους στόχους στις πραγματικές (και περιορισμένες) δυνατότητες υλοποίησης. ​Η Ελεγκτική Υπηρεσία υπογραμμίζει ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επέδειξε σημαντική ευελιξία αποδεχόμενη αυτές τις αλλαγές, προειδοποιώντας ωστόσο ότι χωρίς αυτή την ανοχή, ο κίνδυνος απώλειας εκατοντάδων εκατομμυρίων θα ήταν ήδη πραγματικότητα. Ήδη, η μεταρρύθμιση για την «Πράσινη Φορολογία» βρίσκεται υπό στενή παρακολούθηση, με το ενδεχόμενο αναστολής χρηματοδότησης ύψους €50 εκατομμυρίων να παραμένει ορατό εάν δεν υπάρξουν διορθωτικές κινήσεις. ​Προβλήματα στη διακυβέρνηση και τη διαφάνεια ​Η έκθεση εντοπίζει επίσης κενά στις διαδικασίες δημόσιας διαβούλευσης, οι οποίες θεσμοθετήθηκαν αφού είχε ήδη ολοκληρωθεί ο σχεδιασμός του Σχεδίου, περιορίζοντας έτσι τη συμμετοχή της κοινωνίας και της αγοράς. Παράλληλα, το πληροφοριακό σύστημα που στήθηκε με κόστος εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ για την παρακολούθηση των έργων φαίνεται να υπολειτουργεί, καθώς δεν παρέχει πλήρη και αξιόπιστη εικόνα για την πρόοδο των επενδύσεων σε πραγματικό χρόνο. ​Παρά την αισιοδοξία που εκφράζει η Γενική Διεύθυνση Ανάπτυξης για πλήρη απορρόφηση των κονδυλίων μέχρι τον Αύγουστο του 2026, η Ελεγκτική Υπηρεσία τονίζει ότι τα παθήματα του Μηχανισμού Ανάκαμψης πρέπει να γίνουν μαθήματα για το μέλλον. Η ανάγκη για ρεαλιστικό σχεδιασμό, επαρκή στελέχωση των υπηρεσιών και διασφάλιση της κοινωνικής ωφέλειας των έργων αποτελούν τα βασικά συμπεράσματα μιας έκθεσης που αναδεικνύει τις χρόνιες παθογένειες της κρατικής μηχανής στη διαχείριση ευρωπαϊκών πόρων.