Σημαντικές αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας προκαλεί η νέα ανάφλεξη στις τιμές του φυσικού αερίου, δημιουργώντας έντονη ανησυχία για το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας τον Απρίλιο και στη χώρα μας. Η χθεσινή περαιτέρω κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή έχει ήδη αρχίσει να αποτυπώνεται στις τιμές του καυσίμου, με τους ειδικούς να προειδοποιούν για αυξήσεις στο ρεύμα τον επόμενο μήνα για τους Έλληνες καταναλωτές, οι οποίες ενδέχεται να φτάσουν ακόμη και το 20% στα κυμαινόμενα τιμολόγια. Αφετηρία των εξελίξεων αποτελεί η επίθεση στο μεγαλύτερο κοίτασμα φυσικού αερίου παγκοσμίως, το South Pars, το οποίο βρίσκεται στο Ιράν. Το περιστατικό αυτό πυροδότησε άμεση αντίδραση από την Τεχεράνη, η οποία προειδοποίησε για αντίποινα, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο να στοχοποιηθούν ενεργειακές υποδομές και σε γειτονικές χώρες. Η ένταση αυτή είχε άμεσο αντίκτυπο και στο Κατάρ, το οποίο προχώρησε στην εκκένωση των εγκαταστάσεων υγροποιημένου φυσικού αερίου στο Ras Laffan, μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές υποδομές διεθνώς. Η εξέλιξη αυτή ενίσχυσε τις ανησυχίες για περιορισμό της παγκόσμιας προσφοράς LNG, σε μια περίοδο που η ζήτηση παραμένει αυξημένη. Άμεση αντίδραση των αγορών Οι αγορές αντέδρασαν άμεσα. Ενδεικτικά, στον ολλανδικό κόμβο φυσικού αερίου TTF -το βασικό σημείο αναφοράς για την Ευρώπη- οι τιμές εκτινάχθηκαν στα 54,7 ευρώ ανά Μεγαβατώρα, σημειώνοντας αύξηση 6% μέσα σε λίγες μόνο ώρες. Πρόκειται για μια ένδειξη της έντονης νευρικότητας που επικρατεί, καθώς οι επενδυτές προεξοφλούν πιθανή στενότητα στην προσφορά. Οι πιέσεις αυτές έρχονται να προστεθούν στο ήδη επιβαρημένο κλίμα, λόγω του «μπλοκαρίσματος» των Στενών του Ορμούζ ήδη από την αρχή της κρίσης, ενός κομβικού θαλάσσιου περάσματος από το οποίο διακινείται περίπου το 20% της παγκόσμιας παραγωγής LNG. Ο περιορισμός της διέλευσης φορτίων έχει ήδη δημιουργήσει σημαντικές παρενέργειες στην αγορά, αυξάνοντας το κόστος μεταφοράς και περιορίζοντας τη διαθεσιμότητα. Σύμφωνα με έκθεση της HSBC Holdings, οι τιμές φυσικού αερίου στην Ευρώπη αναμένεται να είναι φέτος κατά 40% υψηλότερες σε σχέση με προηγούμενες εκτιμήσεις και να παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα έως το 2027. Βασική αιτία είναι οι διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα λόγω της σύγκρουσης με το Ιράν και η αβεβαιότητα γύρω από τη λειτουργία των Στενών του Ορμούζ. Ανατιμήσεις και στο ρεύμα Η ίδια ανάλυση επισημαίνει ότι η Ευρώπη θα αναγκαστεί να πληρώσει υψηλότερο τίμημα για την εξασφάλιση φορτίων LNG, ενώ οι ασιατικές χώρες -που καλύπτουν περίπου το 26% των αναγκών τους από το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα- θα στραφούν σε εναλλακτικούς προμηθευτές, εντείνοντας τον ανταγωνισμό. Οι εξελίξεις αυτές έχουν άμεση σύνδεση με τις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας. Το φυσικό αέριο αποτελεί βασικό καύσιμο για την παραγωγή ρεύματος, και οι μονάδες που το χρησιμοποιούν είναι συνήθως οι ακριβότερες στο ενεργειακό μείγμα. Εξαιτίας του τρόπου λειτουργίας της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, οι συγκεκριμένες μονάδες συχνά καθορίζουν τη χονδρεμπορική τιμή ρεύματος, επηρεάζοντας συνολικά το κόστος για τους καταναλωτές. Στην ελληνική αγορά, η επίδραση των αυξήσεων στο φυσικό αέριο δεν είναι άμεση, αλλά μετακυλίεται με χρονική υστέρηση. Αυτό οφείλεται στο μοντέλο τιμολόγησης που εφαρμόζεται, καθώς σημαντικές ποσότητες αερίου έχουν «κλειδωμένες» τιμές ή συνδέονται με τον μέσο όρο του TTF του προηγούμενου μήνα. Έτσι, οι επιπτώσεις των πρόσφατων αυξήσεων αναμένεται να αποτυπωθούν κυρίως τον Απρίλιο. Αντίβαρο οι ευνοϊκές καιρικές συνθήκες Εξαίρεση μπορεί να αποτελέσει η εισαγωγή κάποιου spot φορτίου LNG προς το τέλος του μήνα, σε υψηλότερη τιμή. Ωστόσο, η επίδρασή του εκτιμάται ότι θα είναι περιορισμένη και δεν θα αλλάξει ουσιαστικά τη συνολική εικόνα. Υπό αυτά τα δεδομένα, οι ειδικοί της αγοράς εκτιμούν ότι τα «δύσκολα» βρίσκονται μπροστά. Με βάση τις τρέχουσες τιμές αερίου και τις διεθνείς συνθήκες, προβλέπουν ότι η άνοδος στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας θα οδηγήσει σε αύξηση περίπου 20% στα κυμαινόμενα τιμολόγια ρεύματος τον Απρίλιο, τόσο στα λεγόμενα «πράσινα» όσο και στα «κίτρινα» προϊόντα. Παρά το αρνητικό κλίμα, υπάρχει και ένας παράγοντας που λειτουργεί εξισορροπητικά: η εποχικότητα. Η είσοδος στην «καρδιά» της άνοιξης αναμένεται να ενισχύσει σημαντικά την παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, όπως τα φωτοβολταϊκά και τα αιολικά πάρκα. Παράλληλα, οι ηπιότερες καιρικές συνθήκες θα περιορίσουν τη συνολική κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας. Αυτό σημαίνει ότι η συμμετοχή των μονάδων φυσικού αερίου στο ενεργειακό μείγμα θα μειωθεί, συγκρατώντας εν μέρει τις αυξήσεις. Ωστόσο, όπως επισημαίνουν οι αναλυτές, η επίδραση αυτή δεν είναι αρκετή για να αντισταθμίσει πλήρως τις διεθνείς πιέσεις, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο για ένα ακριβότερο ενεργειακό «τοπίο» τους επόμενους μήνες. Διαβάστε περισσότερα στο iefimerida.gr