Голема анализа на ABC: Иран погоди најмалку 9 американски радарски локации и 25 локации во бази Филип Здравески 19.03.2026 / 17:20 Свет Анализата на американската ABC покажува дека од почетокот на американско-израелската агресија Иран нападнал најмалку 10 радарски локации на Блискиот Исток, уништувајќи делови од системите вредни стотици милиони долари. Иако обемот на штетата не може целосно да се потврди, достапните снимки сугерираат дека иранските беспилотни летала и ракети успеале да погодат некои од објектите во кои се наоѓа чувствителна опрема. „Неверојатно е скапо, исклучително чувствително и неверојатно ранливо“, рече Вилијам Алберки, кој претходно беше директор на Центарот на НАТО за контрола на оружјето, разоружување и непролиферација. Анализата на ABC News сугерира дека од почетокот на војната најмалку 9 радарски локации биле погодени од ирански беспилотни летала или ракети. Обемот на штетата останува нејасен, делумно затоа што главните сателитски компании кои вообичаено ги доставуваат снимките до медиумите воведоа одложувања и географски ограничувања за објавување на нови информации во и околу Иран. Од почетокот на конфликтот, Planet Labs воведе 14-дневно одложување во објавувањето на снимките од регионот, додека Vantor не споделува снимки од американските воени локации. Официјален претставник на одбраната изјави за ABC News: „Не дискутираме за проценки за потенцијална воена штета“. Снимките со висока резолуција објавени пред 5 март и снимките со пониска резолуција што сѐ уште се достапни сугерираат дека Иран и неговите сојузници успеале да оштетат бази во кои се сместени американски трупи низ Блискиот Исток. Анализата на ABC News потврди повеќе од 25 погодени места на 7 бази во 5 земји, вклучувајќи логистички објекти, хангари и резервоари за гориво. Според достапните снимки, Иран и неговите сојузници таргетирале радарски системи во најмалку 7 земји од Блискиот Исток, вклучително и оштетување на повеќе радарски системи AN/TPY-2, кои го поддржуваат системот THAAD за ракетна одбрана на (Терминал за одбрана од голема надморска височина), како и фазниот радарски систем AN/FPS-132 во Катар. „Од самиот почеток знаевме дека Иранците ќе се обидат да ги користат своите беспилотни летала за да ги таргетираат нашите највредни цели како овие. Ако го отстраните радарот, ги одземате 'очите' и го онеспособувате целиот систем THAAD. Ако не знае каде да дејствува, ако не ги види заканите што доаѓаат, не може да ги насочи пресретнувачите да ги запрат“, рече Том Карако, директор на Проектот за ракетна одбрана во Центарот за стратешки и меѓународни студии. Соединетите Американски Држави и нивните сојузници се потпираат на комбинација од радарски и сателитски системи за откривање на закани, а намерното редундантирање на некои системи овозможува откривањето да продолжи дури и ако некои од нив не успеат. Сепак, оштетувањето на клучните елементи на инфраструктурата за ракетна одбрана на САД може да ја намали способноста за откривање на закани или да го скрати времето за рано предупредување, велат експертите. Сателитските снимки од раните денови на конфликтот сугерираат дека Иран се обидел да нападне и веројатно оштетил некои од тие клучни системи. Слика од 1 март од воздухопловната база Принц Султан во Саудиска Арабија покажува чад што се издига од објект за кој претходните слики покажаа дека содржи радар AN/TPY-2. Не е јасно дали радарот бил во објектот во времето на нападот. Сликите од областите во близина на Абу Даби и Ал Садер во Обединетите Арапски Емирати, исто така, укажуваат на радарски локации кои биле погодени. Сликите со понизок квалитет од воздухопловната база „Мувафак ал Салти“ во Јордан од 2 март покажуваат штета на објектите што содржат опрема AN/TPY-2, а јордански извор потврди дека радарот е оштетен. Сателитските снимки од кампот „Арифџан“ во Кувајт од 4 март покажуваат штета на неколку радарски куполи, што го потврдија кувајтските власти. Слично на тоа, снимките од 9 март покажуваат штета на сателитските антени во воздухопловната база „Ал Удеид“ во Катар. „Уништувањето на еден радар TPY-2 не го уништува целиот систем за ракетна одбрана, но делумно ве заслепува. Можете да ги поврзете радарските снимки и сепак да бидете релативно ефикасни во насочувањето оган, но секогаш сакате максимален капацитет“, рече Алберки. Иранскиот напад, според сателитските снимки од 3 март, веројатно оштетил и дел од радарот AN/FPS-132 во Ум Дахал во Катар. Иако обемот на штетата останува нејасен, експертите велат дека успехот на некои од нападите со беспилотни летала ги истакнува предизвиците со кои се соочуваат САД при распоредувањето на таква чувствителна опрема. За да функционираат, радарите мора да емитуваат и примаат радио бранови, а токму ова зрачење може да ги направи цел за одредени видови ракети. „Не можете само да опкружите радар со бетон и да очекувате дека ќе продолжи да работи. Тоа е еден вид игра на мачка и глушец, што е природата на воздушната и ракетната одбрана“, рече Карако. Покрај тоа што се ранливи, радарските системи се скапи, бараат долго време на производство и честопати зависат од ретки минерали кои ги нема во изобилство. Снимките покажуваат значителна штета на радарската опрема во седиштето на Петтата флота на американската морнарица во Бахреин. Видеото на социјалните медиуми го прикажува моментот кога беспилотно летало ја погоди радарската купола на 28 февруари, првиот ден од конфликтот. Според податоците на Агенцијата за ракетна одбрана, американската војска моментално има 8 THAAD батерии, од кои две се долгорочно распореден во Гуам и Јужна Кореја. Секој радар AN/TPY-2 чини околу половина милијарда долари. Радарот AN/FPS-132 во Катар, кој можеби е оштетен, е единствен од ваков вид во регионот и е стекнат во 2013 година во договор вреден околу 1,1 милијарда долари. Според експертите, важноста и ранливоста на овие системи ги прават главни цели за Иран. „Таргетирањето радари во Заливот има смисла за Иран. Ако можат да ги онеспособат, тоа значително им отежнува на САД и нивните сојузници да откриваат и да се бранат од ракетни напади“, рече истражувачот Сем Леир. Според Алберки, оштетувањето на радарските системи покажува како се менуваат заканите, особено со иранските беспилотни летала. „Овој систем е дизајниран за закани од 90-тите и 2000-тите“, рече тој. „Секогаш се борите во последната војна - TPY-2 се бори против последното ниво на закана. Во иднина, САД веројатно ќе се стремат кон помобилни, модуларни и лесно заменливи системи кои полесно се бранат. Ова е застарен систем дизајниран за погрешна средина на закана“, рече тој. Влијанието на оштетувањето на радарските системи е сè уште нејасно, а достапните податоци не даваат дефинитивен одговор дали Иран станал поуспешен во пробивањето на ракетната одбрана. На 10 март, Обединетите Арапски Емирати забележаа нагло зголемување на бројот на ракети што поминале низ нивната одбрана, од околу 5% до дури 25%. После тоа, престанаа да објавуваат комплетни податоци. Иако вкупните податоци укажуваат на намалување на бројот на ирански напади врз земјите од Заливот, тешко е да се извлечат прецизни заклучоци поради нецелосни информации. Саудиска Арабија е ослободена, бројот на пресретнувања на беспилотни летала се зголемува, а на 14 март, дури 56 беспилотни летала беа пријавени како соборени за еден ден. Иран Близок Исток Автор/Извор Ф.З. Прикажи во метро On