Dünya tarihi, milattan önce 3-4 binlerde kent devletlerin kurulmaya başlamasından bu yana, savaşlarla dolu bir tarihtir. Savaşlarda insanlar, doğal ve fiziksel yapılar zarar gördüğü gibi, insancıl kurallara da uyulmamıştır. Savaşlarda belirli kurallara uyulmasını sağlamak amacıyla 1863’te Cenevre’de kurulan bir komisyon 22 Ağustos 1864’te, savaş mağdurlarının korunmasıyla ilgili ilkeleri belirleyen Cenevre Sözleşmesi’ni kabul etmiştir. Ardından da savaşlarda taraf tutmadan sivil halkın, esirlerin ve yaralıların gereksinimlerini karşılamaya ve onları korumaya çalışan "Uluslararası Kızıl Haç Komitesi" oluşturulmuştur. Savaşları belli bir kurala bağlamak amacıyla 18 Mayıs 1899’da Hollanda’da Lahey Barış Konferansı toplanmıştır. ABD ve Çarlık Rusya’sı gibi 26 devletin katıldığı bu konferans sonunda, 29 Temmuz 1899’da, uluslararası anlaşmazlıkların barışçıl yollarla çözülmesi ve savaş hukuku hakkında I. Lahey Sözleşmesi imzalanmıştır. Ardından da aynı amaçla, 15 Haziran-18 Ekim 1907 tarihlerinde 44 devletin katıldığı II. Lahey Konferansı düzenlenip II Lahey Sözleşmesi imzalanmıştır. Ancak bu sözleşmenin imzalanması bir işe yaramamıştır. 28 Temmuz 1914-18 Kasım 1918 tarihleri arasında onlarca devletin katıldığı I. Dünya Savaşı yaşanmıştır. Bu savaşta 8 milyon insanın öldüğü, 21 milyon kişinin yaralandığı ve 7 milyon kişinin de kaybolduğu ya da esir alındığı tahmin edilmektedir. Bu savaş sonunda, 18 Ocak 1919-4 Haziran 1920 tarihleri arasında 32 devletin katıldığı Paris Barış Konferansı toplanmıştır. Bu konferansta kabul edilen öneri doğrultusunda 10 Ocak 1920’de, dünyada kalıcı barışı, adaleti ve güvenliği sağlamak, uluslararası sorunları işbirliği ile çözmek, uluslararası hukukun geçerli kılınması amacıyla, 27 üyeli Milletler Cemiyeti (Cemiyet-i Akvam–League of Nations) kurulmuştur. Ancak bu cemiyet de işe yaramamış, Japonya 1931 ve 1937’de Çin’e, İtalya 1935’te Habeşistan’a saldırmış ve 1939’da da II. Dünya Savaşı başlamıştır. 1945’de biten bu savaş ülkelerin doğal ve fiziksel yıkımı yanında 25-40 milyonu Sovyet yurttaşı olmak üzere 70-85 milyon asker ve sivilin ölümüne, 6 milyon kadar Yahudi’nin de soykırıma uğramasına neden olmuştur. II. Dünya Savaşı’nda yaşanan evrensel yıkım ve Nazilerin Yahudi soykırımı nedeniyle, uluslararası barış ve güvenliği sağlama arayışı daha savaş devam ederken başlamıştır. ABD, Çin, İngiltere ve Sovyetler Birliği delegeleri Ağustos-Ekim 1944’te Birlemiş Milletler Ana Sözleşmesi’nin temel ilkelerinde anlaşmışlardır. Bu ilkeleri 1945 Nisan-Haziran aylarında tartışan 50 ülkenin temsilcileri, 26 Haziran 1945’de, Birleşmiş Milletler Ana Sözleşmesi’ni imzalamış ve 24 Ekim 1945’de de Birleşmiş Milletler (BM) kurulmuştur. Ancak bu sözleşmenin hazırlanmasının öncülerinden biri olan ABD, bu sözleşmeyi ihlal eden ilk ülke olmuştur. Bu sözleşmenin imzalanmasından 1,5 ay sonra, 6 Ağustos’ta Hiroşima’ya ve 9 Ağustos’ta da Nagazaki’ye atom bombası atarak 200 binden fazla insanın ölümüne neden olmuştur. BM, 10 Aralık 1948’de "İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi" ni kabul etmiştir. 30 maddeden oluşan bu bildirgenin üç maddesi 1 şöyledir: Herkes ırk, renk, cinsiyet, dil, din, siyasal ya da başka türden kanaat, ulusal ya da toplumsal köken, mülkiyet, doğuş veya başka türden statü gibi herhangi bir ayrım gözetilmeksizin, bu Bildirgede belirtilen bütün hak ve özgürlüklere sahiptir (m. 2.1). Herkesin yaşama hakkı ile kişi özgürlüğü ve güvenliğine hakkı vardır (m. 3). Eğitim, insan kişiliğinin tam geliştirilmesine, insan haklarına ve temel özgürlüklere saygıyı güçlendirmeye yönelik olmalıdır. Eğitim, bütün uluslar, ırklar ve dinsel gruplar arasında anlayış, hoşgörü ve dostluğu yerleştirmeli ve Birleşmiş Milletlerin barışı koruma yolundaki etkinliklerini güçlendirmelidir (m. 26.2). ABD yine BM sözleşmesine ve insan hakları bildirgesine uymayan ilk ülkelerden biri olmuştur. Örneğin 1950’de Kore’ye asker göndermiş, 1961’de Küba’ya saldırmış, 1965-1975’te Vietnam’ı, 1983’te Grenada’yı, 1989’da Panama’yı, 2001’de Afganistan’ı ve 2011’de de Libya’yı işgal etmiştir. 1980-1988 yılları arasında yaşanan İran-Irak savaşında Irak’a büyük destek vermiş, 1991’de Körfez Savaşında saldırdığı Irak’ı 2003’te işgal etmiştir, 2014’te Suriye’ye asker göndermiştir. 1952’de ve 2011’de Mısır’a, 1953’te İran’a, 1954’te Guetamala’ya, 1961’de Dominik’e, 1965’te Endonezya’ya, 1973’te de Şili’ye müdahale edip o ülkelerde yandaşların iktidara gelmesini sağlamıştır. Panama’yı işgal ettiğinde, başkanları Noriega Moreno’yu tutuklayıp ABD’de yargılamıştır. İngiltere 1982’de ta Güney Amerika’nın güneyinde bulunan Falkland adalarını işgal edip Arjantin’de hükümet değişikliğine neden olmuştur. Bazı emperyalist devletler sömürgelerinin bağımsızlık kazanmasını, Fransa’nın Cezayir ve Vietnam’da yaptığı gibi, olabildiğince engellemeye çalışmışlardır. Fransa, İngiltere ve İsrail, 1956’da Süveyş kanalını millileştiren Mısır’a saldırmıştır. 5-10 Haziran 1967’de İsrail ile komşu Arap ülkeleri arasında yaşanan "6 gün savaşı", ABD’nin desteğiyle İsrail’in Filistin ile Golan Tepelerini işgaliyle sonuçlanmıştır. Emperyalist ülkeler Yugoslavya’nın yedi ülkeye bölünmesini kolaylaştırmışlardır. Kapitalist ülkeler ulusal çıkarlarını korumak için diğer ülkeleri tehdit etmekte, tehdit işe yaramadığında da, askeri müdahaleye başvurmaktadırlar. Onlar için imzaladıkları sözleşmelerin de, insan hakları bildirgesinin de bir önemi (kıymeti harbiyesi) yoktur. Yukarıda özetlenen müdahaleler, BM’nin, dünya barışını koruyamadığını göstermektedir. Üstelik Gazze’de çoluk-çocuk, İran’da da ilkokul öğrencileri öldürülürken sessiz kalan BM, İsrail ile ABD’yi değil de, İran’ı kınayan bir açıklama yapabilmektedir Bu durum, herhalde BM üyelerinin çoğunluğunun kapitalist ya da kapitalist ülkelerin taşeronluğunu yapan ülkelerden oluşması nedeniyledir. Bir başka neden de, kapitalist ülkelerle bu ülkelerin taşeronluğunu yapan ülkelerin eğitim sistemlerinde, yukarıda değinilen İnsan Hakları Evrensel Bildiresinin göz ardı edilmesidir. Kapitalist anlayıştan uzaklaşılmadıkça, "yurtta barış ve dünyada barış" olması da, halk egemenliğinin tam anlamıyla gerçekleşmesi de pek mümkün değildir. okcabolr@gmail.com 1 https://www.ihd.org.tr/insan-haklari-evrensel-beyannames/