Κόστα-Φον ντερ Λάιεν: Οδικό χάρτη ανταγωνιστικότητας με ορίζοντα Μάρτιο 2027

Οι ηγέτες των «27» κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατέληξαν το βράδυ της Πέμπτης στην Σύνοδο Κορυφής στις Βρυξέλλες, σε έναν μη δεσμευτικό, ωστόσο φιλόδοξο οδικό χάρτη για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας. Σύμφωνα με τον χάρτη, τα παραδοτέα από πλευράς της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, έχουν χρονικό ορίζοντα που εκτείνεται έως τον Μάρτιο του 2027. Η πρωτοβουλία αυτή αποτελεί συνέχεια της άτυπης συνόδου στο Alden Biesen και εντάσσεται στη νέα στρατηγική «One Europe, One Market», που αποσκοπεί στη βαθύτερη ενοποίηση της ενιαίας αγοράς και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας και της στρατηγικής αυτονομίας της ΕΕ. «Πρόκειται για ένα φιλόδοξο σχέδιο δράσης, με σαφώς καθορισμένα χρονοδιαγράμματα, που θα εφαρμοστεί έως το τέλος του 2027, και το μεγαλύτερο μέρος του φέτος, το 2026», είπε ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα στις δηλώσεις του από κοινού με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, μετά το τέλος της Συνόδου των ηγετών της ΕΕ. Στον πυρήνα της στρατηγικής που παρουσιάστηκε, βρίσκεται η ενίσχυση της Ενιαίας Αγοράς, του πλαισίου που επιτρέπει την ελεύθερη κυκλοφορία αγαθών, υπηρεσιών, κεφαλαίων και εργαζομένων, με στόχο να αντικατασταθούν τα 27 διαφορετικά εθνικά κανονιστικά πλαίσια από πιο εναρμονισμένους ευρωπαϊκούς κανόνες. Όπως σημείωσε η φον ντερ Λάιεν, «δίνουμε νέα πνοή στην ενιαία αγορά, καθώς το μεγαλύτερο εμπόδιο είναι ο κατακερματισμός και οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις όταν θέλουν να αναπτυχθούν πέρα από τα σύνορα». Το πρώτο σημαντικό χρονικό ορόσημο έρχεται τον Ιούνιο του 2026, με την πρόταση για ένα ενιαίο σύστημα ηλεκτρονικής δήλωσης (e-declaration), ένα ψηφιακό εργαλείο που θα επιτρέπει στις επιχειρήσεις να δηλώνουν διασυνοριακές υπηρεσίες με απλό τρόπο, μειώνοντας τα διοικητικά βάρη και διασφαλίζοντας τα δικαιώματα των εργαζομένων. Ακολουθεί μέχρι τον Ιούλιο του 2026 η αναθεώρηση του Συστήματος Εμπορίας Εκπομπών (ETS), του βασικού μηχανισμού τιμολόγησης του άνθρακα. «Το σύστημα λειτουργεί και έχει μειώσει σημαντικά την εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα, αλλά πρέπει να το εκσυγχρονίσουμε και να το κάνουμε πιο ευέλικτο», ανέφερε η φον ντερ Λάιεν, επισημαίνοντας ότι στόχος είναι να περιοριστεί η μεταβλητότητα των τιμών και να διατηρηθούν τα κίνητρα για επενδύσεις στην καθαρή ενέργεια. Με την ενεργειακή κρίση να βρίσκεται στο επίκεντρο των συζητήσεων, η πρόεδρος της Κομισιόν σημείωσε ότι «ο πιο άμεσος αντίκτυπος για την Ευρώπη είναι στην ενέργεια. Η ασφάλεια εφοδιασμού είναι διασφαλισμένη, αλλά δεν είμαστε άτρωτοι στις διεθνείς αυξήσεις τιμών». Όπως τόνισε, «οι τιμές ενέργειας καθορίζονται από τέσσερις βασικούς παράγοντες: το κόστος ενέργειας, τα δίκτυα, τους φόρους και την τιμολόγηση άνθρακα, και θα δράσουμε σε όλους». Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή θα προωθήσει μέτρα όπως μεγαλύτερη ευελιξία στις κρατικές ενισχύσεις, μείωση φορολογίας στην ηλεκτρική ενέργεια και ενίσχυση των δικτύων. Το καλοκαίρι του 2026 αναμένεται η έκθεση για την ανταγωνιστικότητα του τραπεζικού τομέα, με στόχο όπως σημείωσε η φον ντερ Λάιεν «να ενισχυθεί η ικανότητα των τραπεζών να χρηματοδοτούν την ευρωπαϊκή οικονομία», ενώ υπογράμμισε ότι «οι τράπεζες είναι κρίσιμες για την ανταγωνιστικότητα». Το φθινόπωρο του 2026 προβλέπεται πρόοδος στην αμοιβαία αναγνώριση επαγγελματικών προσόντων, διευκολύνοντας την κινητικότητα των εργαζομένων σε ολόκληρη την Ένωση. Ο Κόστα από την πλευρά του, το χαρακτήρισε ως ένα βασικό βήμα για την ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς εργασίας. Έως το τέλος του 2026 συγκεντρώνεται ένας μεγάλος όγκος μεταρρυθμίσεων. Μεταξύ αυτών, η εισαγωγή του «28ου καθεστώτος» (EU Inc), ενός ενιαίου, προαιρετικού πλαισίου εταιρικού δικαίου που θα επιτρέπει στις επιχειρήσεις ιδίως τις νεοφυείς και καινοτόμες, να λειτουργούν σε όλη την ΕΕ με ένα σύνολο κανόνων αντί για 27. «Κάνει πολύ πιο εύκολο, γρήγορο και φθηνό για τις επιχειρήσεις να ξεκινούν και να επεκτείνονται σε όλη την ενιαία αγορά», ανέφερε η φον ντερ Λάιεν. Παράλληλα, προωθείται η αρχή της μόνο μιας φοράς, «once only» μέσω ενός Ευρωπαϊκού Ψηφιακού Πορτοφολιού Επιχειρήσεων. Μέχρι το τέλος του έτους αναμένεται επίσης η ενίσχυση των κανόνων για τη διάθεση προϊόντων στην αγορά, με αυστηρότερους ελέγχους, ιδίως για προϊόντα από τρίτες χώρες, καθώς και η αντιμετώπιση του κατακερματισμού σε επισήμανση και συσκευασία. Παράλληλα, στόχος είναι να εγκριθούν όλα τα εκκρεμή «omnibus» πακέτα απλούστευσης. «Θα εισαγάγουμε την αρχή της απλότητας από τον σχεδιασμό, ώστε να μειώσουμε τα διοικητικά βάρη», υπογράμμισε η Πρόεδρος της Κομισιόν. Στο πεδίο της ενέργειας και των υποδομών, έως το τέλος του 2026 προωθείται το πακέτο για τα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας, κρίσιμο για τη μείωση του κόστους και την ενεργειακή μετάβαση. Ο Κόστα επεσήμανε ότι «οι υψηλές τιμές ενέργειας αποτελούν μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για την ανταγωνιστικότητα», τονίζοντας την ανάγκη για ενεργειακή αυτονομία και επενδύσεις σε καθαρές πηγές. Παράλληλα, ως παραδοτέο του Eurogroup προχωρά η εισαγωγή του ψηφιακού ευρώ, ενώ ενισχύεται η Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, με μέτρα για την τιτλοποίηση, τις συμπληρωματικές συντάξεις και την ενοποίηση των αγορών. «Θέλουμε οι ευρωπαϊκές αποταμιεύσεις να χρηματοδοτούν τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις», σημείωσε η φον ντερ Λάιεν. Στο βιομηχανικό πεδίο, η Πράξη για την Επιτάχυνση της Βιομηχανίας στοχεύει στην επιτάχυνση των αδειοδοτήσεων και στη δημιουργία αγορών για στρατηγικές τεχνολογίες. Παράλληλα, προχωρά η χαρτογράφηση εξαρτήσεων σε κρίσιμους τομείς, ώστε να ενισχυθεί η ανθεκτικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας. Σύμφωνα με όσα συμπλήρωσε ο Κόστα, προτεραιότητα είναι η ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς. «Στόχος μας είναι να αντιμετωπίσουμε τα «δέκα τρομερά» εμπόδια στην εσωτερική αγορά έως τον Μάρτιο του 2027». Αυτά τα εμπόδια έχουν ήδη χαρτογραφηθεί από πλευράς Κομισιόν και αφορούν την περίπλοκη εγκατάσταση επιχειρήσεων, τους πολύπλοκους και συχνά αντιφατικούς κανονισμούς της ΕΕ, την έλλειψη «ιδιοκτησίας» της ενιαίας αγοράς, με ασυνεπή εφαρμογή κανόνων από τα κράτη μέλη της ΕΕ. Επιπλέον, αφορά την περιορισμένη αναγνώριση προσόντων και τις δυσκολίες στη μετακίνηση εργαζομένων πέραν των συνόρων λόγω μη αναγνωρισμένων διπλωμάτων, την έλλειψη  κοινών προτύπων μεταξύ των κρατών μελών, τους κατακερματισμένους και αποκλίνοντες εθνικούς κανονισμούς για τη συσκευασία, την επισήμανση και τα απόβλητα. Αφορά επίσης την έλλειψη συμμόρφωσης όσον αφορά τα προϊόντα, τους εθνικούς νόμους που δρουν ως τροχοπέδη στην παροχή διασυνοριακών υπηρεσιών, τα διοικητικά εμπόδια για προσωρινή τοποθέτηση εργαζόμενων σε άλλο κράτος μέλος, καθώς και τους περιορισμούς που εμποδίζουν τους λιανοπωλητές να προμηθεύονται προϊόντα σε ολόκληρη την ΕΕ. Όπως κατέληξε η Πρόεδρος της Επιτροπής, «το ζητούμενο τώρα είναι η ταχύτητα και η αποτελεσματική υλοποίηση», ώστε η Ευρώπη να ενισχύσει τη θέση της σε ένα ολοένα πιο απαιτητικό διεθνές περιβάλλον. Διαβάστε επίσης: Φον ντερ Λάιεν: Η ασφάλεια της Κύπρου είναι η ασφάλεια της ΕΕ Πηγή: ΚΥΠΕ