De grootste en duurste machine die het Brabantse bedrijf ASML ooit heeft gemaakt, staat later dit jaar in het laboratorium van het Belgische onderzoeksinstituut imec. Deze week zijn de eerste onderdelen binnengekomen. Het bedrijf uit Veldhoven is het enige ter wereld dat dit soort machines kan maken. Imec is de eerste Europese klant van ASML die dit type chipmachine koopt. Het apparaat kost een paar honderd miljoen euro, maar ASML wil niet zeggen hoeveel de Belgen ervoor hebben betaald. Twee jaar geleden zei het bedrijf dat een exemplaar tussen de 350 en 400 miljoen kost. Met het apparaat kunnen chipmakers op enorm kleine schaal schakelaartjes op hun computerchips aanbrengen. Met deze machine kan dat op het niveau van 8 nanometer. Ter vergelijking: een mensenhaar is ongeveer 100.000 nanometer dik. "We hebben het over honderden miljarden schakelaartjes op één chip", zegt imec-voorzitter Luc Van den hove. "Dat is een extreem moeilijke techniek. We moeten die schakelaars daarvoor kleiner en kleiner maken. Het voordeel is dat ze daardoor minder energie verbruiken." ASML noemt deze categorie chipmachines High NA. Het bedrijf heeft meer dan tien jaar gewerkt aan de technologie . Het was jarenlang onduidelijk of het ASML überhaupt zou lukken om de technologie werkend te krijgen. Inmiddels zijn de eerste High NA-machines verkocht aan chipmakers in de Verenigde Staten, Zuid-Korea en Taiwan, laat ASML weten. Chipmakers Intel, Samsung, SK Hynix en TSMC gebruiken de apparaten met name om binnen een aantal jaren de volgende generatie chips te ontwikkelen, zegt een ASML-woordvoerder. Ook de chipmachine bij imec is bedoeld om te 'oefenen'. Zodra het apparaat klaar is voor gebruik, kunnen chipbedrijven zich bij het onderzoeksinstituut melden om ermee te werken. Zij kunnen dan niet op grote schaal chips produceren, maar bijvoorbeeld wel testen of ze een nieuwe chip met deze technologie kunnen maken. Tientallen vrachtwagens Het duurt waarschijnlijk een halfjaar om de machine in België op te bouwen en klaar te maken voor gebruik. De komende tijd zullen tussen de veertig en vijftig vrachtwagens van Veldhoven naar Leuven rijden om alle onderdelen bij imec te brengen. In Veldhoven staat nog een High NA-chipmachine die klanten in de tussentijd kunnen gebruiken. Zodra de machine in Leuven klaar is, gaat ASML het apparaat in Veldhoven verkopen, onderdelen hergebruiken of verbeteren, zegt het bedrijf. Het duurt waarschijnlijk nog een aantal jaren voordat de chips die met High NA-machines worden gemaakt terechtkomen in onze smartphones, auto's, datacenters en andere apparatuur, verwachten imec en ASML.