Stjórnvöld um veröld víða þurfa að vera duglegri að brýna fólk og fyrirtæki til orkusparnaðar, þar sem heimurinn standi frammi fyrir „alvarlegustu ógn sögunnar við orkuöryggi heimsins.“ Þetta hefur BBC eftir Faith Birol , forstöðumanni Alþjóðaorkustofnunarinnar í París, sem vísar til yfirstandandi stríðs Bandaríkjanna og Ísraels á hendur Íran og þeirrar röskunar á framleiðslu og flutningum á jarðefnaeldsneyti sem það hefur þegar valdið og ekki sér fyrir endann á. Fjallað var um þetta í Speglinum á föstudag. Hlusta má á þá umfjöllun í spilaranum hér að neðan eða lesa áfram þar fyrir neðan. Stríð Bandaríkjanna og Ísraels á hendur Íran er mesta ógn við orkuöryggi heimsins á síðari tímum. Þetta segir yfirmaður Alþjóðaorkustofnunarinnar. Stjórnvöld þurfa að stuðla að orkusparnaði og orkuskiptum af krafti, ef ekki á illa að fara. Lækka hámarkshraða og vinna að heiman Birol kynnti á föstudag nýja skýrslu stofnunarinnar, þar sem tíundaðar eru ýmsar aðgerðir sem stjórnvöld geta gripið til, til að draga úr eftirspurn jafnt fyrirtækja sem heimila eftir olíu og gasi. Dæmi um þetta er lækkun hámarkshraða á hraðbrautum og hvatar til að vinna heiman að. Hvatarnir eru flestir fjárhagslegir, segir hann; hátt - og ört hækkandi - eldsneytis- og orkuverð knýi fólk til draga úr orkunotkun. „Það er gott fyrir fjárhag fyrirtækjanna og líka fyrir neytendur, borgarana, því það styrkir líka fjárhag heimilanna.“ Stjórnvöld víða um heim eru reyndar þegar farin að grípa til margskonar aðgerða, almenningur og fyrirtæki þó enn frekar en stjórnvöld eins og vikið verður að síðar. Miklu meiri ógn við orkuöryggi heimsins en olíukreppan á liðinni öld Alþjóðaorkustofnunin var sett á laggirnar eftir olíukreppuna miklu á áttunda áratug síðustu aldar og eitt meginmarkmið hennar er að tryggja nægt framboð af orku til að halda heimshagkerfinu gangandi. Birol fullyrðir að stríð Bandaríkjamanna og Ísraela við Írani sé "miklu meiri" ógn við orkuöryggi heimsins en fyrrnefnd olíukreppa, og líka meiri en skyndileg og mikil verðhækkun á jarðgasi eftir innrás Rússa í Úkraínu. „Meirháttar vandamál“ blasi við í framleiðslu áburðar, plastefna og hvers kyns efna sem unnin eru úr jarðolíu, ofan á orku- og eldsneytisskortinn. „Ég held að heimurinn hafi enn ekki áttað sig almennilega á því hversu alvarleg hún er, þessi ógn við orkuöryggi heimsins, sem við stöndum frammi fyrir núna,“ segir Birol. Ekki nóg að spara orku - það þarf líka að framleiða hana Og stjórnvöld þurfa að gera fleira en að hvetja til orkusparnaðar, segir hann, þau þurfa líka og enn frekar að auka eigin orkuframleiðslu, bæði með endurnýjanlegum orkugjöfum og kjarnorku. Mikilvægasta, einstaka aðgerðin til að draga úr ógninni, auka orkuöryggið, væri auðvitað að tryggja öruggar siglingar um Hormússund, segir Birol, en jafnvel þótt það tækist þá mun það tjón sem þegar hefur verið unnið á olíuinnviðum við Persaflóa valda því að enn um hríð muni töluvert minni olía berist þaðan en fyrir stríð. Margir mánuðir muni líða frá opnun sundsins þar til framleiðsla og flutningar komist í fyrra horf. Þetta, segir hann, muni hafa neikvæð áhrif á efnahag fjölmargra ríkja, og, eins og gjarnan gerist, þeim mun alvarlegri og neikvæðari eftir því sem ríkin eru veikari fyrir. Flest ríki heims enn mjög háð jarðefnaeldsneyti Í umfjöllun þýska Spegilsins, tímaritsins Der Spiegel , segir að þrátt fyrir ára og áratuga tal og vinnu að orkuskiptum - sem fengu byr undir alla vindorkuvængi fyrstu misserin eftir innrás Rússa í Úkraínu - þá sæki aðildarríki Evrópusambandsins enn mikinn meirihluta orku sinnar út fyrir vébönd sambandsins og flytji inn olíu og gas fyrir allt að fimm hundruð milljarða evra á ári. Áhuginn á orkuskiptum - og endurnýjanlegri, heimatilbúinni orku - hafi reyndar aftur tekið kipp eftir árás Bandaríkjamanna og Ísraela á Íran, og aukist með hverjum deginum sem stríðið geisar og bensín- og rafmagnsreikningarnir hækka. Í Þýskalandi birtist sá áhugi þó fyrst og fremst í aðgerðum almennings og fyrirtækja, sem kaupa sólarsellur, varmadælur og rafmagnsbíla í gríð og erg, á meðan framlag ríkisins felist aðallega í því að banna olíufélögunum að hækka eldsneytisverðið  oftar en einu sinni á dag. Sem hefur helst skilað sér í slagsmálum við dælurnar rétt áður en verðið er hækkað á hádegi. Kínverjar og Indverjar hyggjast flýta orkuskiptum Stríðið hefur þó ýtt við ýmsum, þar á meðal Kínverjum, sem hafa verið mikilvægustu olíukúnnar Írana um árabil og fjármagnað gasvinnslustöðvar í Katar að auki. Kínverska orkustofnunin tilkynnti fyrir tveimur vikum að hraða þyrfti orkuskiptum verulega vegna stríðsins og stórauka neyðarbirgðir af olíu og gasi að auki. Mikil kolaframleiðsla er í Kína en lítið af gasi og olíu, sem kaupa þarf annars staðar frá. Um 40 prósent rafmagns í Kína eru þegar framleidd með vatns-, vind-, sólar- og kjarnorku, og yfir helmingur allra nýskráðra bíla í Kína gengur fyrir rafmagni. Á Taívan á að flýta orkuskiptum verulega, segja stjórnvöld, sem íhuga líka að opna síðasta kjarnorkuver landsins á ný, en því var lokað í fyrravor. Og Indverjar hafa þegar gripið til neyðaraðgerða, meðal annars með því að veita heimilum forgang að jarðgasi, framyfir iðnaðinn. En það veldur öðrum vanda, því öll áburðarframleiðsla landsins er knúin gasi. Þetta ýtir á að þeir flýti enn boðuðum orkuskiptum, en Indverjar hafa sérlega greiðan aðgang að sólarorku, auk þess sem fjölga á vind- og kjarnorkuverum til muna. Svona mætti áfram telja, til dæmis hafa spænsk stjórnvöld boðað víðtækar og kostnaðarsamar aðgerðir til að draga úr áhrifum hækkandi orku- og eldsneytisverðs á fjárhag almennings, eins og fjallað er um hér. Hækkandi olíuverð flýtir ekki alstaðar orkuskiptum, þvert á móti Sérfræðingar segja þó ótímabært að reyna að hugga sig við að þetta skelfilega stríð flýti þó allavega orkuskiptum, heiminum öllum til hagsbóta. Rob Jackson, loftslagsfræðingur við Stanford-háskóla, segir þetta hreina óskhyggju, í viðtali við AP-fréttastofuna. Hann minnir á að eftir innrás Rússa í Úkraínu hefðu fjölmörg ríki brugðist við gasskortinum með því að hefja kolagröft og -brennslu á ný. Olíufyrirtæki utan Persaflóa græði mjög á síhækkandi olíuverði og allt eins líklegt að ríki sem búa að eigin olíu- og gaslindum dragi úr beislun annarra, sjálfbærra orkugjafa eins og ástandið er núna og leggi höfuðáherslu á að græða sem mest á æ dýrari olíunni. Verðhækkanir á orku og eldsneyti leiða þar að auki til verðbólgu og þar með vaxtahækkana, sem aftur gerir fjármögnun á stórum og dýrum sólar- og vindorkuverum dýrari en áður - og þar með erfiðari.