ASLIHAN ALTAY KARATAŞ / ANKARA - Türk kadın buluşçuları ise uluslararası patent başvurularında yüzde 26,1’lik oranla dünya birincisi oldu. 2025 yılı faaliyet raporunda yer alan verilere göre, TÜRKPATENT’e yıl boyunca toplam 220 bin 757 sınai mülkiyet başvurusu gerçekleştirilirken, bunların 11 bin 394’ü yerli patent, 3 bin 927’si faydalı model, 164 bin 657’si marka, 40 bin 258’i tasarım ve 521’i coğrafi işaret başvurusu oldu. Aynı dönemde 160 bin 782 sınai mülkiyet hakkı tescil edilirken, yerli patent tescillerinde ise 3 bin 738 tescil ile bugüne kadar ulaşılan en yüksek yıllık seviyeye erişildi. Tasarımda da iddialı Türk Patent ve Marka Kurumu Başkanı Prof. Dr. Muhammed Zeki Durak, 2025 yılının sınai mülkiyet alanında Türkiye açısından önemli bir atılım yılı olduğuna dikkat çekti. Uluslararası göstergeler de Türkiye’nin sınai mülkiyet alanındaki yükselişini teyit etti. Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü verilerine göre Türkiye, yerli patent başvurularında dünyada 10’uncu, yerli marka başvurularında 6’ncı ve yerli tasarım başvurularında 3’üncü sırada yer aldı. Raporda, kadın buluşçular ile ilgili “Türkiye, uluslararası patent başvurularında (PCT) yüzde 26.1 kadın buluşçu oranıyla dünya birincisi olmuştur. Bu tablo, kadınların Milli Teknoloji Hamlesinin en güçlü unsurlarından biri olduğunu göstermektedir” ifadelerine yer verildi. AB’de tescil rekoru Durak, coğrafi işaretler alanında da 2025 yılında AB’de yıllık tescil rekoru kırılarak 15 yeni ürünün tescil edildiğini ve AB’de koruma altına alınan coğrafi işaret sayısının 44’e ulaştığını kaydetti. Yeni tescil edilen ürünler Maraş Çöreği, Yenice Ihlamur Balı, İpsala Pirinci, Bursa Kestane Şekeri, Hatay Kaytaz Böreği, Antep Lahmacunu, Mut Zeytinyağı, Kırkağaç Kavunu, Antep Fıstık Ezmesi, Afyon Sucuğu, Afyon Pastırması, Aydın Çam Fıstığı, Erzincan Tulum Peyniri, Aydın Memecik Zeytini ve Silifke Yoğurdu oldu. Başvurusu yapılan ve tescil çalışmaları devam eden 9 coğrafi işaret başvurusu ise Düzce Kestane Balı, Konya Bıçakarası, Konya Yağ Somunu, Elazığ Geven Balı, Çeşme Damla Sakızı, Polatlı Soğanı, Nizip Mızar Havucu, Ardahan Çiçek Balı ve Ağrı Geven Balı şeklinde sıralandı. 2025 yılında coğrafi işaret başvuru sayısı 521, coğrafi işaret tescil sayısı 127 olarak gerçekleşirken, en çok başvuru yapılan il Antalya, en çok tescili olan il ise Gaziantep oldu. Yıl sonu itibarıyla toplam tescillicoğrafi işaret sayısı 1.784’e yükseldi.