İran-İsrail-ABD savaşı sürerken, savaşta yaklaşık bir ay geride kaldı. ABD basınına göre, çatışmanın sona ermek yerine genişleyebileceğine dair işaretler ortaya çıkıyor. Axios’a göre savaşın gidişatında, Hürmüz Boğazı’nda olası bir tırmanma ya da İran liderliğinde yaşanabilecek büyük değişiklikler gibi gelişmeler, çatışmanın ne zaman sona ereceğini belirleyebilir. ‘İSRAİL, ABD’NİN AKSİNE DAHA FAZLA KAOSA HAZIR’ ABD ve İsrail’in savaşın nihai hedeflerine ilişkin farklı yaklaşımlara sahip olduğu belirtiliyor. Axios’a konuşan yetkililere göre İsrail, İran’ı istikrarsızlaştırmak için daha fazla kaosa katlanmaya hazır. ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, geçen hafta yaptığı açıklamada, “Hedeflerimiz bizim hedeflerimizdir. Bunlara ne zaman ulaşılacağına biz karar vereceğiz” dedi. ABD basınına göre savaşın bir sonraki aşamasını şekillendirebilecek dört kritik soru öne çıkıyor: 1 - HÜRMÜZ BOĞAZI’NDA NE OLACAK? Savaşla ilgili en önemli sorulardan biri, Hürmüz Boğazı’nda ne olacağı. Özellikle de savaş öncesi deniz trafiği seviyelerine kısa vadede dönülüp dönülemeyeceği. Hürmüz Boğazı’ndaki durum, küresel ekonomiyi sekteye uğratırken ABD’de akaryakıt fiyatlarının yükselmesine yol açıyor. Dünya petrol arzının yaklaşık yüzde 20’si bu boğazdan geçiyor ve bunun büyük bölümü Asya’ya gidiyor. Boğaz kapalı kaldığı sürece, Donald Trump, istese bile zafer ilan ederek savaşı sona erdiremez. Trump, bir yandan müttefiklerden boğazın açılması için yardım talep ederken, diğer yandan ABD’nin buna ihtiyaç duymadığını savundu. Hatta krizi çözmeden bölgeden çekilebileceklerini dahi öne sürdü. Habere göre savaşın ne kadar süreceğini belirleyecek en kritik unsurun, büyük olasılıkla boğazda yaşanacak gelişmeler olduğu değerlendiriliyor. 2 - ABD KARA BİRLİKLERİ SAHAYA İNER Mİ? ABD basınına göre ABD kara kuvvetlerinin çatışmaya dahil olması, savaşın seyrinde büyük bir değişime işaret edebilir. ABD, Körfez bölgesine binlerce deniz piyadesi sevk etmeye başladı ancak henüz kara harekatı başlatmış değil. Trump, perşembe günü gazetecilere yaptığı açıklamada, “Hiçbir yere asker göndermiyorum” dedi; ancak böyle bir planı olsa bile bunu söylemeyeceğini de ekledi. Olası senaryolardan biri, ABD ve İsrail özel kuvvetlerinin güçlendirilmiş yer altı tesislerine girerek İran’ın nükleer materyallerini ele geçirmesi olarak öne çıkıyor. Ayrıca Trump’ın, İran’ı Hürmüz Boğazı’nı yeniden açmaya zorlamak amacıyla daha kapsamlı kara operasyonlarını değerlendirebileceği ifade ediliyor. Trump, İran petrol ihracatının yüzde 90’ının geçtiği Hark Adası’nı ele geçirme tehdidinde bulunurken, Beyaz Saray’ın kara operasyonlarını da içeren seçenekleri değerlendirdiği belirtiliyor. 3- İRAN’IN NÜKLEER STOKU YOK EDİLECEK Mİ? Habere göre Trump’ın “Epic Fury Operasyonu” kapsamındaki temel hedeflerinden biri, İran’ın nükleer silah programını kalıcı olarak sona erdirmek. ABD ve İsrail, geçen yıl haziran ayında 12 gün süren savaşta İran’ın nükleer altyapısını bombalamış, mevcut çatışmada da benzer saldırılar gerçekleştirmişti. İsrail Başbakanı Binyamıin Netanyahu , perşembe günü yaptığı açıklamada İran’ın artık uranyum zenginleştirme kapasitesine sahip olmadığını söyledi. Ancak habere göre İran’ın yüksek derecede zenginleştirilmiş uranyum stokunun mevcut durumu belirsizliğini koruyor. Axios’a göre ABD, bu stokun ya güç kullanılarak yok edilmesini ya da olası bir barış anlaşmasıyla ortadan kaldırılmasını hedefliyor. Trump’ın diğer hedefleri arasında İran donanmasının ve füze programlarının zayıflatılması ile vekil güçlere sağlanan finansmanın kesilmesi yer alıyor. 4 - İRAN’I KİM YÖNETECEK? Mücteba Hamaney, babası Ali Hamaney’in ABD ve İsrail saldırılarında hayatını kaybetmesinin ardından İran’ın dini lideri oldu. Trump’ın, İran’ın yeni liderinin belirlenmesinde rol almak istediğini Axios’a söylediği ve bu seçimi kabul edilemez bulduğu ifade ediliyor. ABD-İsrail’in, bu hafta İran Ulusal Güvenlik Şefi Ali Laricani’yi öldürmesinin ardından Mücteba Hamaney’i de tehdit ettiği belirtiliyor. Kamuoyunda görünmeyen ve savaşın başlarında yaralandığı iddia edilen Mücteba’nın durumu belirsizliğini koruyor. Savaş boyunca birçok sivil ve askeri liderin öldürüldüğü, ABD ve İsrailli yetkililerin ise karar alma mekanizmasının kimde olduğundan emin olmadıklarını ifade ettiği aktarılıyor. ABD basınına göre en önemli sorulardan biri, Hamaney’in hayatta kalıp kalamayacağı ve kontrolü sağlayıp sağlayamayacağı olarak öne çıkıyor. İsrail, savaş hedeflerinden birinin rejim değişikliğine zemin hazırlamak olduğunu açıkça dile getirdi. Trump ise İran halkına rejime karşı ayaklanma çağrısında bulunmasına rağmen, rejim değişikliğini temel hedefleri arasında açık şekilde saymadı. ABD-İSRAİL'İN İRAN'A SALDIRILARI İsrail ve ABD, Tahran ile Washington yönetimleri arasında müzakereler sürerken 28 Şubat'ta İran'a askeri saldırı başlattı. İran da İsrail'in yanı sıra ABD üslerinin bulunduğu Katar, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Bahreyn başta olmak üzere bazı bölge ülkelerinde belirlediği hedeflere saldırılarla karşılık verdi. ABD-İsrail saldırılarında, İran lideri Ali Hamaney'in yanı sıra çok sayıda üst düzey yetkili öldü. İranlı yetkililere göre, ABD-İsrail saldırılarında ölü sayısı 1348'i, yaralı sayısı 17 bini aştı. İsrail-İran-ABD savaşının 22. gününde Orta Doğu yangın yeri! Trump, 'Ateşkes istemiyorum' dedi! ABD basınından çarpıcı iddia! İran, ABD-İngiltere'nin Hint Okyanusu'ndaki üssüne füze fırlattı