Dünya haritası mesaj mı taşıyor? 400 yıllık Mercator hatası: 'Afrika aslında 3 kat büyük'

Derleyen: Oğuzcan Atış / Milliyet.com.tr – Günümüzde kullanılan yaygın haritaların ABD, Avrupa ve Rusya'yı olduğundan daha geniş gösterirken Afrika gibi bölgeleri küçük gösteriyor. Peki bu durum siyasi bir amaç taşıyor olabilir mi? Bu iddiadan yola çıkılarak geçtiğimiz günlerde dünya haritasının değiştirilmesi için bir kampanya başlatıldı. Kampanyayı destekleyenler, mevcut haritaların kıtaların büyüklüğü hakkında yanlış izlenimler oluşturduğunu söylüyor. Örneğin Afrika kıtası Avrupa’dan yaklaşık üç kat daha büyük olmasına rağmen, dünyada en çok kullanılan projeksiyonlardan biri olan Mercator projeksiyonunda bu fark neredeyse görünmez hale geliyor. Alıntı Metni AFRİKA BİRLİĞİ HAREKETE GEÇTİ, LİSTEDE 55 ÜLKE VAR Geçtiğimiz hafta Afrika Birliği üyesi 55 ülke, mevcut Dünya haritasının Afrika’yı gerçek boyutlarında gösteren alternatiflerle değiştirilmesi için harekete geçti. Afrika Birliği'nin yürütme kolu başkan yardımcısı Selma Malika Haddadi, başlatılan kampanya hakkında " Bu sadece bir harita gibi görünebilir ancak gerçekte öyle değil " diyerek Mercator projeksiyonunun, Afrika'nın 'marjinal' olduğu yönünde yanlış bir izlenim yarattığını belirtti. Gerardus Mercator tarafından çizilen ve günümüzde de kullanılan harita, uzun süredir eleştirilerin hedefi oldu. Avrupalı kaşiflerin denizlerde daha kolay gezinmelerine yardımcı olmak için hazırlanan harita, kara kütlelerini çarpıtmış ve olduğundan daha büyük veya küçük görünmelerine sebep oldu. THE WEAST WING'E DE KONU OLDU Mevcut haritanın bazı versiyonlarında, 2.17 trilyon metrekare alana sahip olan ve yaklaşık 56 bin kişinin yaşadığı Grönland, 30.37 trilyon metrekare alana sahip olan ve yaklaşık 1.5 milyar nüfusa sahip olan Afrika kadar büyük görünüyor. Bu durum, 2001 yılında Amerikan siyasi drama dizisi 'The West Wing' dizisinin bir bölümüne de konu oldu. Haritacıların bu hatanın giderilmesi için ABD’nin devreye girmesini istediği bölümde, Afrika Birliği’nin de destek verdiği kampanyanın bir benzerini başlatarak kara parçalarının gerçek büyüklüğüyle gösterilmesi talep edildi. 24 yıl önce bir dizi senaryosunda yer alan ve kimileri tarafından alaya alınan kampanyanın benzeri şimdi gerçek oldu. Alıntı Metni ‘BU COĞRAFYADAN ÇOK DAHA FAZLASI’ Afrika’da faaliyet gösteren ve sağlık, kalkınma gibi alanlara odaklanan bir sivil toplum kuruluşu olan Speak Up Africa'nın kurucu ortağı ve genel müdür yardımcısı Fara Ndiaye, " Bu coğrafyadan çok daha fazlası, aslında onur ve gururla ilgili" diyerek, "Haritalar dünyayı nasıl gördüğümüzü ve gücün nasıl algılandığını şekillendiriyor. Dolayısıyla haritayı düzelterek, Afrika hakkındaki küresel anlatıyı da düzeltiyoruz " dedi. Afrika Birliği de kampanyayı yaygınlaştırmak adına kamu diplomasisi yürütüyor. Bu kapsamda ABD merkezli New York Times Gazetesi’yle paylaşılan bir iç belgede, kampanyanın "Tazminat yoluyla Afrikalılar ve Afrika kökenli insanlar için adalet" temasıyla uyumlu olduğunu belirterek, kampanyanın kıta hakkındaki yanlış anlatılara meydan okuduğunu ve Afrika'nın dünya sahnesinde hak ettiği yeri geri almasına yardımcı olduğunu ifade etti. Ancak şu an için Afrika Birliği’ne bağlı kurumların internet sitelerinde halihazırda kullanılan ve Afrika’nın olduğundan küçük algılanmasına neden olan harita kullanılmaya devam ediyor. Bu durumun değişip değişmeyeceğini ise zaman gösterecek.