Dómsmálaráðherra ætlar að leggja fram frumvarp til að koma í veg fyrir að Úkraínumenn sem hafa fengið hæli hér á landi á grundvelli laga um fjöldaflótta fái sjálfkrafa ótímabundið dvalarleyfi. Fjöldi Úkraínumanna á Íslandi hefur tífaldast á undanförnum fjórum árum, eða allt frá innrás Rússa. Mörg Evrópuríki opnuðu landamæri sín fyrir flóttamenn frá Úkraínu þegar Rússar réðust á landið í febrúar 2022. Um sex milljónir Úkraínumanna hafi flúið heimili sín og þar af hafa tæplega 6.400 sótt um hæli hér á landi frá stríðsbyrjun. Ríflega 60 prósent allra hælisumsókna í fyrra komu frá Úkraínu eða tæplega 1.100 af rúmlega 1.700 umsóknum. Fjöldi Úkraínumanna með búsetu á Íslandi hefur nærri tífaldast á undanförnum fjórum árum - úr tæplega 470 í rúmlega 4.200. Umsóknir Úkraínumanna þurfa ekki að fara í gegnum hefðbundið ferli heldur eru afgreiddar á grundvelli laga um fjöldaflótta sem er mun einfaldara. Verndin hefur verið tímabundin en á næsta ári verða fimm ár liðin síðan fyrstu úkraínsku fjöldaflóttamennirnir komu til Íslands og án lagabreytinga virkjast réttur til ótímabundins dvalarleyfis. Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir dómsmálaráðherra hefur nú boðað frumvarp til að koma í veg fyrir það. „Við erum að samræma regluverk við það sem tíðkast á Norðurlöndunum og reyndar verið að horfa til Evrópusambandsins alls. Vitaskuld er afstaða okkar óbreytt um að Úkraínumenn eru á meðan á stríðinu stendur hjartanlega velkomnir til Íslands. En hugmyndafræðin er að menn séu á grundvelli flótta á meðan á stríðinu stendur en það framkalli ekki sjálfkrafa varanlegt dvalarleyfi í kjölfarið,“ segir Þorbjörg. Þeir sem kjósa að búa áfram á Íslandi eftir að stríðinu lýkur þurfa þá að sækja um dvalarleyfi í gegnum hefðbundið ferli. „En á einhverjum tímapunkti kemur að því að þessu skelfilega stríði lýkur. Þá er auðvitað hugmyndafræðin sú að fólk geti og vilji snúa aftur heim,“ segir Þorbjörg.