„Þetta er tollurinn sem við greiðum til að ná betri heilsu“

María Heimisdóttir var skipuð landlæknir snemma á síðasta ári en í lok október greindist hún með brjóstakrabbamein. „Það er auðvitað aldrei óskastaðan að fá krabbamein en þetta var svolítið skrítið að vera svona nýbyrjuð í þessu starfi,“ segir María við Sigríði Halldórsdóttur í Kastljósi. Fyrir fáeinum dögum fór hún á klippistofu og lét raka af sér hárið. Þótt það reyni kannski svolítið á segir hún að það sé tollur sem hún greiði til þess að ná heilsu. Lítið atriði en skiptir samt máli að hafa einhverja stjórn María segist alltaf hafa hlýtt kallinu um krabbameinsskimun og brýnir fyrir öðrum að gera slíkt hið sama. „Þetta er auðvitað eitt það mikilvægasta sem fólk getur gert fyrir heilsuna, það er að fara í þá skimun sem er í boði og jafnframt að sinna sjálfsskoðun eftir því sem við á.“ „Það var þannig sem ég fann mitt krabbamein, við sjálfsskoðun á brjósti.“ Eftir það tók við greining hjá brjóstamiðstöðinni á Landspítalanum, þá skurðaðgerð og nú er hún í lyfjameðferð. Í þeim aðstæðum missa flestir hárið og Maríu var ekki sama hvernig það bæri að. „Mér fannst mikilvægt að hafa einhverja stjórn á því. Ekki að hárið væri að detta smátt og smátt heldur að ég gæti sjálf ákveðið að nú ætla ég ekki lengur að vera með sítt hár, nú ætla ég að vera með stutt hár.“ Hún segir að í því ferli að vera veikur sé svo margt sem maður hafi ekki stjórn á. Þá sé mikilvægt að reyna að hafa stjórn á því sem hægt er. „Eins og til dæmis að vera með sítt eða stutt hár.“ „Þó að það sé lítið atriði, þá er það samt eitthvað sem getur skipt máli. Þannig að já, ég lét bara snoða mig. Svo er þetta litla hár sem eftir er, það er að fara líka og það er bara hluti af ferlinu. Þetta er í rauninni tollurinn sem við greiðum til þess að ná betri heilsu og láta okkur batna, læknast.“ María segist einu sinni hafa verið með svo stutt hár áður. Það var þegar hún var 19 ára á reisu um Evrópu. Þá þótti henni sniðugt að geta þvegið hárið með þvottapoka. Lokkana ákvað hún að geyma og fara með til konu sem gerir úr þeim hárkollur fyrir þá sem á þurfa að halda. Upplifði öryggi í höndum heilbrigðisstarfsfólks María segir það fyrst og fremst hafa verið óskaplega lærdómsríkt að fara frá því að vera yfir kerfinu í að þurfa á því að halda og treysta á það. „Ég held að þessi reynsla eigi eftir að nýtast mér mjög vel í starfi.“ Hún segist hafa mætt hlýju og mennsku í heilbrigðiskerfinu og upplifað öryggi yfir fumlausum handbrögðum heilbrigðisstarfsfólks. „Það er ekkert fum og fát. Maður hugsar bara: Já, heyrðu. Þetta er bara ekkert mál.“ Mikilvægt að fylgjast vel með breytingum á eigin líkama „Mér er sagt að heildarferlið taki kannski níu mánuði sem myndi þá þýða að ég gæti komið aftur til vinnu í lok sumars, ef allt gengur samkvæmt áætlun.“ Hún leggur áherslu á mikilvægi þess að huga að heilsunni og trassa hvorki skimun né sjálfsskoðun. „Það er auðvitað mikilvægt almennt séð að fylgjast vel með breytingum á eigin heilsu, fylgjast vel með breytingum á eigin líkama og sækja sér upplýsingar og ráð, hvað ber að gera ef þú verður vör við eitthvað óvanalegt,“ segir hún. Það sé mikilvægt að geyma það ekki. „Ef þú tekur eftir einhverri breytingu sem þarf að skoða, að drífa þá í að gera það.“ Maríu Heimisdóttur finnst mikilvægt að hafa einhverja stjórn í baráttunni við krabbamein. Hún vildi ákveða sjálf hvenær hún missti hárið og hvernig. Hún hvetur fólk að fylgjast með eigin heilsu og trassa ekki skimanir. Rætt var við Maríu Heimisdóttur í Kastljósi. Viðtalið er í spilaranum hér fyrir ofan.