Hlutfall fólks á örorku- og endurhæfingarlífeyri hækkaði um 49% frá aldamótum til 2024, úr 6,3% í 9,4%, meðal fólks á vinnumarkaði. Mest hefur fjölgað greiningum á þunglyndi, kvíða, verkjavanda, ADHD og einhverfu. Þetta kemur fram í nýrri íslenskri rannsókn Odds Ingimarssonar, geðlæknis og lektors við læknadeild Háskóla Íslands. Í janúar 2025 voru tveir þriðju af hópnum með geðgreiningar en tæplega helmingur með greiningar tengdar stoðkerfi. Þá hefur einnig orðið aukning í greiningum eftirstöðva veirusýkinga, streitu og alvarlegrar kulnunar. Meira um veikindi sem erfitt reynist að meta Niðurstöðurnar eru taldar varpa ljósi á þróun sjúkdómsbyrði samfélagsins á tímabilinu, þar sem algengi langvinnra og flókinna sjúkdóma sem oft tengjast geðhag og lífsstíl hefur verið að aukast. Rannsóknin sýnir að mun meira er orðið um veikindi þar sem oft reynist erfitt að meta hversu mikil skerðingin er til að sinna vinnu. Samspil veikinda, félagslegrar stöðu og fjárhagslegra hvata til að stunda vinnu sé flókið. Þetta komi vel fram hjá einstæðum mæðrum á aldrinum 30 til 39 ára, þar sem hlutfall örorku er 25% ef börn eru eitt til tvö, 36% ef börn eru þrjú, en er 51% ef börn eru fjögur eða fleiri. Samkvæmt niðurstöðum rannsóknarinnar er örorku- og endurhæfingarlífeyrir mun hærri hjá konum en körlum. Árið 2025 var hlutfallið 61% hjá konum en 39% hjá körlum. Örorka hjá einstæðum mæðrum er talin skýra að hluta til þennan mun.