Búast má við auknum umsvifum hersveita Atlantshafsbandalagsins, NATO, á norðurslóðum á næstunni en gert er ráð fyrir að svokölluð árvekniaðgerð, Arctic Sentry , verði tilkynnt á fundi varnarmálaráðherra NATO-ríkjanna í dag. Aðgerðin, sem kalla mætti „Varðstöðu á norðurslóðum“, á einkum að efla vöktun og eftirlit á svæðinu. Hún byggir á fyrirmynd úr Eystrasaltinu, Baltic Sentry , en þar eru herskip NATO sem vakta mikilvæga innviði með áherslu á sæstrengi, fylgjast með ferðum grunsamlegra skipa o.s.frv. Hvorugt verkefnið er tímabundið og Arctic Sentry er meðal annars talin viðbragð við ásælni Donalds Trumps í Grænland. Samkvæmt upplýsingum fréttastofu felur aðgerðin í sér aukna viðveru herskipa og eftirlitsflugvéla þótt ekki sé gert ráð fyrir að fjölga mannskap eða búnaði, frekar að nýta það betur sem fyrir er. Þýska fréttaritið Spiegel hefur heimildir fyrir því að aðgerðir felist meðan annar í: reglulegri æfingum og eftirliti NATO-herskipa, auknu loftrýmiseftirliti með orrustuþotum, aukinni notkun eftirlitsflugvéla, dróna og skynjara, og mögulega tímabundinni viðveru fámennra herhópa á Grænlandi, til æfinga. GIUK-hliðið í brennidepli Að líkindum verður þó miðja þessara aðgerða í GIUK-hliðinu, á milli Grænlands, Íslands og Bretlandseyja. Norðurfloti Rússa verður að fara um það svæði til að komast út á Atlantshaf frá heimahöfn í Múrmansk. Aukið eftirlit á þessum slóðum er meðal þess sem þrýst hefur verið á um skeið. Sænsku Gripen-herþoturnar, sem eru nú við loftrýmiseftirlit á Íslandi, gætu tekið þátt í þessum aðgerðum. Rússar hafa samkvæmt samantekt New York Times staðið fyrir 33 heræfingum innan norðurheimskautsins frá því í janúar 2025. Gert er ráð fyrir að þunginn í Arctic Sentry lendi á Norðurlandaþjóðum, Bretlandi og Hollandi, sem mynda JEF, sem er samstarfsvettvangur líkt þenkjandi Norður-Evrópuríkja um öryggis- og varnarmál með áherslu á norðurslóðir, Norður-Atlantshafið og Eystrasaltið. Ísland er eitt aðildarríkjanna. Varnarmálaráðherra Bandaríkjanna fjarverandi Pete Hegseth varnarmálaráðherra Bandaríkjanna ætlar ekki að mæta á fundinn. Í hans stað verður aðstoðarráðherrann Elbridge Colby og hefur Euronews eftir heimildum að skilaboð hans á fundinum verði þau að þorri hersveita Bandaríkjanna í Evrópu verði þar áfram um hríð. Sem stendur eru á milli 80.000 og 90.000 bandarískir hermenn í Evrópu. Starfsbræður Colby í Evrópu voru undir það búnir að Bandaríkin lýstu því yfir að fækkað yrði í herliðinu, enda er Colby meðal þeirra sem þrýst hafa á slíka fækkun og aukna áherslu á Asíu. Bretar bæta í á norðurslóðum Bresk stjórnvöld tilkynntu í morgun að fjölga ætti í bresku herliði í Noregi um helming á næstu þremur árum til að mæta vaxandi ógn á norðurslóðum. Breska varnarmálaráðuneytið tilkynnti um þetta eftir miðnætti og er varnarmálaráðherra Bretlands, John Healey, væntanlegur í heimsókn til Norður-Noregs í dag. Bretar segja að hermönnum í Noregi verði fjölgað úr 1.000 í 2.000 auk þess sem aukin áhersla verði lögð á JEF. Í tilkynningunni frá breskum yfirvöldum er þess jafnframt getið að umfangsmiklar heræfingar fari fram á Norðurslóðum í ár, á vegum JEF og NATO. Stærst þeirra verður Lion Protector sem fer fram á Íslandi, Litlabelti og Stórabelti við Danmörku og á hafi undan Noregi, þar sem sýna á fælingarmátt hernaðarbandalagsins. Allt er þetta sagt viðbragð við auknum og ógnandi tilburðum Rússa við Norðurheimskautið og á norðurslóðum sem hafi náð umfangi sem hafi ekki sést síðan á dögum kalda stríðsins. Fréttin var uppfærð með nýrri mynd.