Það kom ýmsum á óvart þegar Gyrðir Elíasson tók sig til og opnaði myndlistarsýningu í Garði á Reykjanesi fyrir tæpum tveimur árum og sýndi þar hvorki meira né minna en 1200 myndverk. Gyrðir segir Reykjanesið hafa kynt undir myndlistarmanninum í sér, þótt hann hafi raunar lengi í sér blundað. Nýverið opnaði hann aðra einkasýningu sína, sem hann nefnir Í morgunbirtu, í Glerhúsinu við Vesturgötu í Reykjavík. Melkorka Ólafsdóttir ræddi við Gyrði um rit- og myndlistina í Víðsjá á Rás 1. Morgunbirtan tákn fyrir vonina Þegar listamaðurinn er spurður um titil sýningarinnar segir hann: Morgunbirtan. Ætli við getum ekki sagt að hún sé einhvers konar tákn fyrir vonina? Í mínum huga allavega. Hundrað myndir í litlu rými Myndirnar eru helst rauðar, gular og appelsínugular og nóg er af þeim á veggjunum. Gyrðir varð að velja verkin fyrir sýninguna því hann hefur verið afar iðinn með pensilinn. „Þegar mestur hamur er á mér geri ég margar myndir á dag,“ segir hann. „Ég held að flestar þessara mynda tilheyri slíkum tímabilum.“ Myndirnar urðu allar til eftir sýningu sem hann hélt á síðasta ári með 1200 verkum í Garði í Suðurnesjabæ. Nú er hann með glæný verk og staddur í Glerhúsinu við Vesturgötu í Reykjavík, litla sýningarrými Kristínar Ómarsdóttur rithöfundar. „Þetta er allt öðruvísi að hengja upp litla sýningu en stóra en mér finnst þetta húsnæði halda svo vel utan um þessar smámyndir mínar. Mér tókst að koma hér inn hundrað myndum sem er lítið miðað við hina sýninguna,“ segir hann. Ljóð án orða Landslagið sem birtist á myndunum má rekja um allt land en það á líka rætur í hugarfylgsnum skáldsins. „Ég held að það megi segja að þetta sé dregið frá öllum landsfjórðungum, bæði Vestfjarðaferðum mörgum sem ég hef farið og á Austfirði, þaðan sem ég er ættaður,“ segir hann. Margar myndirnar bera þess merki að hann var búsettur á Reykjanesinu og þekkir þar vel til. „Ég held að það sé ekki komist hjá því.“ Hann segir alls ekki langt á milli myndlistar sinnar og ljóðanna. „Þetta er sams konar vinna, ljóð án orða. Það er eiginlega meginmarkmiðið með þessum myndum,“ segir hann. Svipað og í skrifunum eru myndirnar í minimalískum stíl en viðfangsefnið stórt. Svipað og í skrifunum; þau eru að ýmsu leyti minimalísk þó að þau séu það ekki að öllu leyti. Það eru þessar tilhneigingar til að hafa þetta smátt í sniðum á ytra borðinu, en reyna að fanga það stóra um leið. Þreyttur á endalausum orðum Myndlistinni í lífi Gyrðis má lýsa sem hvíld frá orðunum. „Mér hefur fundist gott að setjast við teikniborðið eftir vinnudag við skrifborðið. Það er held ég dálítið oft þannig sem þetta verður til,“ segir hann kíminn. „Maður er pínulítið þreyttur á endalausum orðum.“ Eldsumbrot höfðu áhrif á sköpunina Á sýningunni má sjá athyglisverða mynd af Reykjanesi sem tengist viðveru Gyrðis þar á meðan eldgosahryna reið yfir. Myndin nefnist Eldsumbrot og sýnir upphaf gossins. „Það virkaði beint á mann að búa þarna, þetta er einkennilegt svæði, það er svo einfalt, grjót og gras og himinn og sjór, en svo kemur þetta elds-element inn. Ég er handviss um að þetta hafi áhrif á mig í þessa átt, ég veit ekki af hverju,“ segir hann. Þetta vakti einhvern veginn í mér myndlistarmanninn að vera þarna. Listamenn þurfa að halda kvikunni opinni Listin er nátengd tilfinningum. Gyrðir segir að það þurfi að vera í sambandi við tilfinningarnar til að skapa. Það getur borgað sig að komast nálægt kvikunni, líka þeirri sem býr innra með, í listsköpun. „Listamenn þurfa að halda henni opinni, það er hárrétt,“ segir Gyrðir. Það er það erfiða við listina að þurfa að halda í styrk og viðkvæmni í senn. Það er ekki alltaf hyglum hent að höndla það. Það hefur reynst mörgum manninum erfitt og mér líka. Andinn stjórnar því hvort hann taki upp pensil eða penna Lesendur Gyrðis eiga von á góðu á næstunni. Ég er að vinna að nokkrum bókum núna, bæði þýddum og frumsömdum. Það er það sem er fram undan og svo sér maður til. Myndlistin tekur líka pláss. Ég á ógrynni af myndum heima, ég hefði getað haldið aðra svona sýningu og vel það þannig að þetta verður að koma eftir því sem andinn blæs manni í brjóst hvort maður tekur upp spaðann eða pensilinn eða mundar pennann til að skrifa. Verkin hafa vakið mikla hrifningu. Það hefur gengið ótrúlega vel að selja þessi verk, ég er eiginlega steinhissa á því og það er ekki neitt sem maður átti von á fyrirfram. Maður gerir verkin, sýnir þau og er glaður ef einhverjum líkar þau. „Listamenn þurfa að halda henni opinni, það er hárrétt,“ segir Gyrðir Elíasson rithöfundur um kvikuna. Önnur myndlistarsýning skáldsins opnaði nýverið og er meðal annars innblásin af eldsumbrotum á Reykjanesinu þar sem hann bjó lengi.