Afdráttarlaus stuðningur Willums Þórs við Lilju kom Sigurði Inga á óvart

Sigurður Ingi Jóhannsson segir Framsóknarflokkinn eiga lítið sameiginlegt með Miðflokknum sem hann skilgreinir sem hægri öfgaflokk. Hann útilokar ekki að úrslitin í formannskjörinu á sunnudag hafi áhrif á það hvort hann haldi áfram sem þingmaður eða ekki. Undir það búinn að láta formennsku Sigurður Ingi Jóhannsson lætur af formennsku í Framsóknarflokknum á sunnudag eftir að hafa gegnt embættinu í tíu ár. „Mér líður bara vel,“ segir Sigurður Ingi í Speglinum. Nokkuð sé síðan að hann tók þessa ákvörðun og síðustu dagar hafi ekkert verið skrýtnir. „Það getur vel verið að ég vakni á sunnudaginn og skilji ekkert í þessu en sú tilfinning hefur ekkert verið að hellast yfir mig og ég er alveg undir þetta búinn.“ Framsóknarflokkurinn mælist með lítið fylgi skoðanakönnunum og fékk aðeins fimm menn kjörna í síðustu kosningum og Sigurður segist einfaldlega reiðubúinn að hleypa nýju og fersku fólki að til að byggja upp. Hann bendir á að hann hafi sest á þing 2009, tekið sæti í ríkisstjórn 2013 og á þessum 15 árum hafi Framsóknarflokkurinn verið ellefu ár í ríkisstjórn. „Sem er mikill tími og það er eðlileg krafa í samfélaginu sem ég hef fundið fyrir að þurfi endurnýjun.“ Loðinn í svörum um áframhaldandi setu á Alþingi Engu máli skipti þótt hann brenni áfram fyrir pólitík og telji sig geta gert ýmislegt fyrir land, þjóð og flokkinn. „Þegar maður í forystu á maður alltaf að líta á sjálfan sig öðru hvoru og velta því fyrir sér hvort maður sé á réttum stað og hvort það sé gagn. Það er nokkuð síðan að ég áttaði mig á því að þessi tími væri að koma.“ Tími hinna þaulsetnu stjórnmálaforingja sé liðinn. „Ég held að hraðinn í samfélaginu, að þetta sé með öðrum hætti og breytingarnar sem samfélagið kallar á á hverjum tíma. Og tíu ár er líka bara drjúgur tími.“ Lilja Alfreðsdóttir og Ingibjörg Isaksen sækjast eftir formannsembættinu og það hefur verið áberandi í kosningabaráttunni hvort það skipti máli að formaður eigi sæti á þingi eða ekki. Lilja er núverandi varaformaður en náði ekki kjöri í síðustu þingkosningum, Ingibjörg er þingmaður Norðausturkjördæmis og þingflokksformaður. Vinni Lilja getur hún til dæmis ekki ráðið sér aðstoðarmann á vegum Alþingis, verði Ingibjörg fyrir valinu getur hún það. „Þingseta er skilyrði,“ segir í svari Alþingis við fyrirspurn Spegilsins. Sigurður Ingi hefur ekki gefið út hvort hann ætli að sitja áfram á þingi þegar nýr formaður hefur verið kjörinn. „Þetta er fyrst og fremst ákvörðun að hætta sem formaður og það yrði alveg ný ákvörðun að hætta á þingi og hana ég hef ekki tekið.“ Hann brenni enn fyrir stjórnmálum og að hafa áhrif og bæta samfélagið. Þegar gengið er á hann vill Sigurður ekki svara því beint hvort ákvörðun um áframhaldandi setu á Alþingi velti á því hver vinni formannskosningarnar á sunnudag. „Auðvitað skiptir máli hvernig hlutirnir þróast í framhaldinu. Það er kannski klisja en vika er langur tími í pólitík og ég er opinn fyrir því að leggja mína þekkingu og reynslu til að hjálpa við uppbyggingu á Framsókn en líka meta það hvort það sé gagn af því en það yrði þá ný ákvörðun og hana hef ég ekki tekið.“ Sigurður viðurkennir að það hafi ekki alltaf reynst flokkum vel að vera með aftursætisbílstjóra. „En það er öðrum sem hefur tekist það og ég ætla bara sjá til. Eftir flokksþingið, þegar kosningarnar eru búnar og ný forysta hefur verið valin þarf Framsóknarflokkurinn að standa saman og við tekur venjulegur mánudagur.“ Willum Þór Þórsson, fyrrverandi ráðherra, var lengi orðaður við formannsframboð og það voru margir Framsóknarmenn sem skoruðu á hann. Willum lét bíða eftir sér og þegar hann tók ákvörðun um að bjóða sig ekki fram var það niðurstaða sem Sigurður Ingi bjóst ekki við. „Ég gerði mér alveg grein fyrir því að þetta væri erfitt þar sem hann var nýbúinn að taka við ÍSÍ og ég vissi alveg af vangaveltum um hvort þetta væri samrýmanlegt. En svo ég svari spurningunni; já, það kom mér á óvart.“ Honum kom líka á óvart að Willum skyldi við sama tækifæri lýsa yfir afdráttarlausum stuðningi við Lilju Alfreðsdóttur. „Já, það gerði það.“ Átti ekkert endilega von á því að vinna Sigmund Davíð Átökin í Framsóknarflokknum fyrir tíu árum eru mjög eftirminnileg. Þeir sem sátu flokksþingið í Háskólabíói gleyma seint þeirri spennunni sem var yfir og allt um kring, nánast áþreifanleg. Sigmundur Davíð Gunnlaugsson fór með flokkinn í hæstu hæðir, hann varð forsætisráðherra í ríkisstjórn Sjálfstæðisflokks og Framsóknar eftir kosningarnar 2013 en sagði af sér eftir umfjöllun um Panamaskjölin þremur árum seinna. Sigurður Ingi skoraði hann á hólm í sögulegri formannskosningu og hafði þar sigur sem varð til þess að Sigmundur gekk úr flokknum ári seinna og stofnaði Miðflokkinn. Miðflokkurinn er nú stærri en Framsóknarflokkurinn og fer með himinskautum í skoðanakönnunum. Sigurður Ingi rifjar upp tímann eftir afsögn Sigmundar. Hann hafi verið mjög erfiður og mikil áskorun; að halda þinginu starfandi en líka samtalið við þjóðina, sannfæra hana um um að rétt væri að halda ríkisstjórnarsamstarfinu áfram gangandi og það hafi tekist að einhverju leyti því um tíma hafi 25 þúsund manns mótmælt á Austurvelli. „Ég fékk mikið af áskorunum frá flokknum sem ég hlustaði ekki á þar til um haustið þegar mér verður ljóst að þáverandi formaður hugðist breyta áherslum Framsóknar í þá veru sem við þekkjum Miðflokkinn í dag.“ Honum hafi fundist mikilvægt að grasrótin fengi rödd og gæti sagt sína skoðun og átti ekkert endilega von á því að sigra í flokki sem yfirleitt styðji formenn sína. „En grasrótin mætti og vildi ekki fara í það að breyta grunngildum Framsóknarflokksins.“ Kallar Miðflokkinn hægri öfgaflokk Hann er ekki feiminn við að viðurkenna að Miðflokkurinn sé öflugur í dag og hafi vaxið að undanförnu en það hafi verið á „stefnumálum sem er fráleitt að hugsa að Framsóknarflokkurinn gæti starfað eftir.“ Hann sjái ekki í stöðunni að þessir tveir flokkar sameinist í eitt á ný. „Það er svo langt á milli þessara flokka þótt það sé til fólk sem hafi verið í Framsókn og geti jafnvel kosið Framsókn þegar því finnst Miðflokkurinn ganga of langt, stefnur þessara flokka eru gjörólíkar. Annar er hægri öfgaflokkur en hinn miðjuflokkur sem byggir á umburðarlyndi, samvinna og félagshyggja. Ég sé ekkert sameiginlegt með þessum tveimur flokkum í dag.“ Sigurði Inga finnst eðlilegt að spurt sé hvort Framsóknarflokkurinn eigi enn þá erindi; sjálfum finnst honum hljómgrunnurinn ekkert hafa breyst. Verkefnin hafi verið ærin 2016 en tekist hafi að leysa þau með samvinnu. Sama eigi við um ríkisstjórnina sem mynduð var eftir kosningarnar 2017, hún hafi verið mynduð á breiðum grunni samvinnu ólíkra aðila og lægt hið pólitíska rót sem hafði verið allt frá bankahruni. „Ég held því fram að það sé verulegt ákall og þörf fyrir miklu frekari samvinnu í dag, að gera hlutina í breiðari samstöðu og samvinnu fleiri aðila.“ Hann velti því meðal annars fyrir sér hvernig ríkisstjórnin ætli sér að ná niður verðbólgu ef hún ætli ekki að taka þetta breiða samtal. Hann hefur trú á aðlögunarhæfni Framsóknarflokksins, flokkurinn hafi aðlagað sig að breyttum heimi þar sem borgarleg stefna hafi orðið fyrirferðarmeiri. Það sé þó ekki þannig að flokkurinn hafi sagt skilið við landsbyggðina, síður en svo. „Menn mega ekki gleyma því að Ísland er mjög stórt og borgríkið sem hefur þróast hér er ógn við það að hér geti búið ein samheldin þjóð. Það þurfi að horfa til landsbyggðarinnar og verðmætasköpunarinnar sem útflutningsgreinar á landsbyggðinni búi til fyrir samfélagið. „Af því að þá vegnar öllum Íslendingum vel, líka þeim sem búa á Suðvesturhorninu. Þessu er ríkisstjórnin að gleyma og hunsa og hefur ekki skilning og þess vegna hefur samhljómur fyrir Framsóknarstefnuna aldrei verið meiri.“