Hatırlayacaksınız, “Chiharu Shiota: Dünyalar Arasında” başlıklı sergi, Öykü Özsoy Sağnak ve Yazın Öztürk küratörlüğünde İstanbul Modern’de gerçekleşmişti. Sanatçının performans, video, yerleştirme ve resim gibi çeşitli ifade biçimlerinde sıklıkla kullandığı hafıza, varoluş, göç, yolculuk ve insan deneyimi gibi konuları odağına alıyordu. Shiota, sergiye de adını veren “Dünyalar Arasında” başlıklı büyük ölçekli yerleştirmesini, Asya ve Avrupa’nın kesişiminde bulunan İstanbul’un konumundan yola çıkarak üretmişti. Ayrıca Restoran Modern de sergiye özel bir kokteyl ve tatlı hazırlamıştı. Şimdi ise Londra’da ‘Chiharu Shiota: Threads of Life’ başlıklı sergisi açıldı. Daha kapıdan içeri adımınızı atar atmaz gündelik gerçekliğin dışına çıkıyorsunuz. Hayward Gallery’nin brütalist beton dokusu bu kez yün iplikten örülmüş devasa ağlarla sarılmış durumda. Betonun katılığı ile ipliğin kırılganlığı arasında kurulan gerilim, serginin duygusal tonunu da belirliyor. Shiota, uzun yıllardır sıradan nesneleri – ayakkabılar, anahtarlar, yataklar, sandalyeler, elbiseler – iplikten ördüğü yoğun ağların içine yerleştirerek hafızanın görünmeyen katmanlarını görünür kılıyor. Bu nesneler birer gündelik eşya olmaktan çıkıp yokluğun ve hatırlamanın taşıyıcısına dönüşüyor. Kimi zaman kırmızı iplikler kan dolaşımını, yaşam enerjisini çağrıştırıyor, kimi zamansa siyah iplikler bilinçaltının karanlık kıvrımlarını… ‘Threads of Life’ başlığı boşuna seçilmemiş. Sergi, yaşamın ince bağlarla örülü yapısını, insan ilişkilerinin kırılganlığını ve varoluşun geçiciliğini mekâna yayarak anlatıyor. Shiota’nın pratiğinde beden çoğu zaman ortada değil, ama onun izi her yerde. Boş bir yatak, terk edilmiş bir çift ayakkabı ya da askıda duran bir elbise, sahibinin yokluğuyla daha güçlü bir varlık kazanır. Sanatçı, kişisel deneyimlerinden yola çıkarak evrensel bir duygu alanı kuruyor. Sergide yeni büyük ölçekli heykeller, çizimler, erken dönem performans videoları ve fotoğraflar da yer alıyor. Böylece izleyici sanatçının düşünsel yolculuğunu da görüyor. Öne çıkan işlerden biri olan ‘During Sleep (2026)’, Chiharu Shiota’nın siyah ipliklerle ördüğü “siyah yatak” enstalasyonu, sanatçının hayatındaki sürekli taşınmaların yarattığı köksüzlük duygusunu çarpıcı bir görselliğe dönüştürüyor. Yatak, normalde güvenliğin, aidiyetin ve dinlenmenin simgesiyken Shiota’nın işinde tavandan zemine inen yoğun siyah iplik ağları arasında sıkışmış. Sanatçının Japonya’dan Avrupa’ya uzanan yaşamı boyunca defalarca yer değiştirmesi, “ev” kavramını sabit bir mekan olmaktan çıkarıp zihinsel bir alana dönüştürüyor. Bu enstalasyonda yatak artık uykuya değil, uykusuzluğa, huzura değil, geçiciliğe işaret ediyor. Siyah iplikler, birikmiş anıları, taşınırken geride bırakılan eşyaların hayaletini ve hiçbir yere tam olarak ait olamamanın ağırlığını temsil ediyor. İzleyiciyi de kendi yerinden edilmişlik deneyimleriyle yüzleşmeye davet ediyor. Sergi süresince performanslarla da aktive ediliyor. Belirli tarihlerde gerçekleşen bu performanslar, yerleştirmenin durağan yapısına zaman boyutunu ekliyor. Uyku hâli üzerinden bilinç ve bilinçdışı arasındaki sınır sorgulanıyor. Shiota’nın işleri ilk bakışta görkemli ve etkileyici, ama asıl güçleri hızlı tüketilen imgeler çağında izleyiciyi yavaşlamaya, bakmaya ve hatırlamaya davet etmesi. İplikler birbirine dolanırken her düğüm yeni bir hikâye ihtimalini barındırıyor. Sergi, Londra Hayward Gallery’de 3 Mayıs’a kadar devam edecek.