Slavoj Zizek'in meşhur “Balkanlar nerede başlar, nerede biter?” videosunu hala izlemediyseniz mutlaka bir göz atın derim. Bu, hayli meşhur toplumsal eleştiri aslında siyasi sınırlarla toplumsal sınırların, kültürel sınırlar inşa ederken birbirini nasıl besleyip el ele verdiklerine de ışık tutuyor. Siyasi sınırlar ve bunların oluşturduğu toplumsal sınırlar, tarih dediğimiz silsilenin içinde toplumların başına gelenlerin birer sonucu. Söz konusu kültürel sınırlar olduğunda meselenin çok daha homojen, çok daha müphem olduğu gerçeğini görüyoruz. Balkanlar nerede başlar, nerede biter? Levant dediğimizde nereleri kastediyoruz? Peki Avrupa nerede bitiyor? Ya da bu yazının konusu Latin Amerika'dan kastımız ne? The Guardian yazarı Tiago Rogero'nun aktardığına göre Brezilya'da meşhur bir söz varmış: " Brezilyalılar Latin olduklarını ancak ABD'ye veya Avrupa'ya seyahat ettiklerinde anlarlar." Brezilyalılar aslında hem Güney Amerika'nın en büyük ve en kalabalık ülkesi olmaları hem de İspanyolca değil Portekizce konuşuyor olmaları sebebiyle kendilerini “Latin Amerika” kümesinin dışında görüyor. Rogero'ya göre bu müzik sahnesinde de kendini gösteriyor. Birkaç istisna dışında İspanyolca konuşan şarkıcılar, müzisyenler, Brezilya'da o kadar da popüler olamıyor. Lakin bu istisnalardan biri Bad Bunny oldu. Bad Bunny, cumartesi ve pazar günü Sao Paulo'da stadyum konseri verecek. Satışa çıkarılan 40'ar bin bilet çoktan tükendi. Bu bir değişime işaret ediyor olabilir. Bundan 10 yıl önce Brezilya'da yapılan bir ankete göre Brezilyalılar, yüzde 79 oranında kendilerini “Brezilyalı” olarak tanımlıyor. Yüzde 13 “dünya vatandaşı” olduğunu söylerken sadece 4 kendisini “Latin Amerikalı” olarak tanımlıyordu. Brezilyayı çevreleyen komşularında ise Latin Amerikalı olduğunu söyleyenlerin oranı yüzde 43 olarak ankete yansımıştı. Bir süredir dünyanın dört bir yanında konuşulan hatta Türkiye'de de “Yahu biz de mi Latin olsak ne yapsak?” hislerine sebep olan Super Bowl devre arası performansı Brezilya'da da büyük yankı uyandırırken sosyal medya Latin aidiyeti paylaşımlarıyla dolup taşıyordu. Hatta sol cenahtan milletvekilleri Bad Bunny'ye “Brezilya ile İspanyolca konuşan kardeş ülkeler arasında başka bir kültürel köprü kuracağı” düşüncesiyle fahir vatandaşlık verilmesini öneriyordu. 'EVRENSEL BİR MESAJ VE ESTETİK ANLAYIŞI SUNDU' The Guardian'a konuşan 40 yaşındaki DJ Rafael Takano, 2016'dan beri São Paulo'da Latin müzik partileri düzenliyor ve talebin hiç bu kadar yüksek olmadığını söylüyor. Takano, “Özellikle bu yıl Grammy kazanan DeBÍ TiRAR MáS FOToS ile Bad Bunny, Latin Amerika için çok evrensel bir mesaj ve estetik anlayışı sundu dolayısıyla bu, Brezilyalıların da kendilerini Latin olarak görmelerini kolaylaştırdı” ifadelerini kullanıyor. Devre arası gösterisi sırasında yer verilen kültürel ögelerden Brezilyalılar da kendilerine pay çıkarmış ve çoktan anlatıyla bağ kurmuştu. Dediğim gibi düğünde masaların üzerinde uyutulan çocuk ile bağ kurmak için Latin olmaya gerek yok. Sınıfsallığın çizdiği kültürel sınırlar gerçekten çok belli belirsiz... Bad Bunny Brasil adlı hayran hesabının altı gönüllü yöneticisinden biri olan 28 yaşındaki Leandro Rodrigues, “Bad Bunny kültürel bir ağırlık taşıyor ve kendimizi onun anlatısında buluyoruz" diyor. Rodrigues, konserler için Amazon kenti Belém'den São Paulo'ya 2 bin 500 kilometre yol kat edecek. Pernambuco Federal Üniversitesi'nde Müzik ve Pop Kültürü üzerine bir araştırma grubunu koordine eden Thiago Soares, Bad Bunny'nin Brezilya'da "daha Amerikan karşıtı bir özgürleşme gündemiyle uyumlu, farklı bir çıkış yaptığını” dile getiriyor. “Bad Bunny yurt dışında başarı yakalamaya başladığında, burada bir stadyumu dolduracağından şüphe ediyordum. Ama şimdi iki gece üst üste konser veriyor; fakat yine de henüz ana akım değil” diyen Soares, “Geçmişte Shakira veya Ricky Martin'in yaptığının aksine, pembe dizilerde şarkıları yok ya da Brezilyalı sanatçılarla iş birliği yapmıyor...” sözleriyle Bad Bunny'nin farklı bir fenomen olduğunu ifade ediyor. TEK BAŞINA BİR İLKİ BAŞARDI Bu “farkın” şöyle altını çizelim; Bad Bunny, Brezilya'nın Billboard Hot 100 listesine solo bir şarkı sokan ilk Brezilyalı olmayan Latin sanatçı; daha önce başka Latin yıldızlar da bunu yapmıştı ancak sadece Brezilyalı şarkıcılarla iş birliği yaparak... Bad Bunny, Vogue ve GQ Brasil ile yaptığı ortak bir röportajda, “Bu beni duygulandırıyor çünkü Brezilya'da insanların daha çok Brezilya müziği dinlediğini biliyorum daha Brezilyalı sanatçılarla iş birliği bile yapmamıştım” diyordu. Brezilyalılar gerçekten de kendi müziklerini seviyor; Spotify'da 2025'te en çok dinlenen 10 sanatçı arasında yabancı bir sanatçı yoktu. Dil bariyeri bir faktör olabilir zira Brezilyalıların yüzde 1'inden azının İspanyolca veya İngilizceyi akıcı bir şekilde konuştuğu tahmin ediliyor ancak İngilizce konuşan sanatçılar yine de daha yaygın olarak dinlenmekte ve en çok dinlenen beş yabancı sanatçının tamamını İngilizce konuşan isimler oluşturuyor. Takano'ya göre bu, ABD'nin “yumuşak gücünün" bir sonucu: Brezilyalılara küçük yaşlardan itibaren Latin Amerika komşularından ziyade ABD'ye yönelmeleri öğretiliyor. Takano şöyle noktalıyor: “ABD kültürü her zaman bize yoğun bir şekilde pazarlanmış ve sözde Amerikan yaşam tarzı teşvik edilmişti. Şimdi ise internet sayesinde başka şeylere de erişebiliyoruz ve Latin yaşam tarzının ortaya çıktığını görüyoruz.”