Pişmaniyenin nedense gösterişli sofralarda yeri olmaz. Oysa teknik olarak yaratıcılık dehasıdır. Biz hak ettiği değeri vermesek de yurt dışında baş tacı edilebiliyor. Hele yabancı bir şef Türk mutfağından esinlenerek tabağa pişmaniye koyarsa ve bize bir selam çakarsa, işte o zaman gururumuz olabiliyor Pişmaniye müthiş bir icat aslında. İyi bir pişmaniye yemesi çok eğlenceli bir tat olmasının yanı sıra şekercilik ve tatlı tekniği açısından da olağanüstü, maharet isteyen bir ustalık eseri. Şeker ağdası tam kıvamına getiriliyor, sonra yarı sıcak, yarı ılımış kıvamda defalarca çekilerek halka şeklinde katlanıyor, tekrar katlanıyor ve şeker renk değiştirip incecik teller hâline gelince, işte asıl eğlence o zaman başlıyor. Önceden yağ ile kavrulmuş un mermer tezgâha dökülüyor, defalarca çekilerek kocaman bir tekerlek hâline gelmiş şeker ağdası üzerine konuluyor. Bundan sonrası kola kuvvet, tezgâhın etrafına dizilip tekrar ve tekrar çekme katlama işlemi başlıyor. O katlana katlana iplik inceliğine gelmiş şeker, çekiştirildikçe incecik tel tel dökülmeye başlıyor ve sanki bir mucize gibi kimi yörelerde tel helva ya da keten helva da denilen pişmaniye oluyor. Çin ejder sakalı Tiftik yün gibi Pişmaniye ve benzeri tatlılar Asya’nın ortalarından Anadolu’ya kadar pek çok ülkede benzerleri olan bir lezzet. Pişmaniye kelimesinin kökeninde “yün” anlamına gelen Farsça “paşm” sözcüğü var. Tiftik tiftik yüne benzediği için bu ismi almış. Tıpkı kıymetli paşmina şallar gibi. Osmanlı döneminde “paşmine helva” denirken zamanla “pişmaniye olmuş. En çok Kocaeli/İzmit ile özdeşleştirilse bile Mudurnu saray helvası, Kastamonu çekme helva ve Eskişehir met helvası gibi aynı teknikle yapılan tatlılarımız var. Pişmaniye Aslında coğrafyayı genişletmek ve şöyle Asya’ya doğru gidip Çin’e kadar benzer teknikle yapılan tatlılar bulmak mümkün. Çin’de şeker ağdasını çekip katlayarak yapılan bir şekerleme “ejder sakalı” olarak adlandırılıyor. Kore’deki karşılığı “kkul-tarae” ise şaşırtıcı şekilde pişmaniyeyi çağrıştırıyor. Özellikle İran, Pakistan, Hindistan hattında bizim pişmaniyeye çok benzerleri var. Safranlı veya güllü olanları ise çok kıymetli. Hindistan’daki “soan papdi” ise sadeyağlı biraz daha ağır. Başka diyarlarda çok benzerleri olsa da bizim kuş tüyü gibi hafif bembeyaz kar beyazlığındakinin hoşluğu hiçbirinde yok. Kore kkul-tarae SCIJ Uluslararası Gazeteciler Kayak Kulübü’nün İspanya Boi Taüll kayak merkezindeki yıllık buluşmasında Pirene dağ lezzetlerini tanıtan 11. Gastro Pirineus etkinliğine denk gelmek ilham verici oldu. Dünyanın her dağlık yerinde olduğu gibi burada da hayvancılık çok önemli. Hint soan papdi Peynir ve yerel sucuk türleri meşhur. Dağların mis kokulu otları, et ve süt ürünlerini benzersiz kılıyor. Çobanlık önemsenen bir kültür mirası niteliğinde. Dağların sırtında çoban heykelleri görebilir, uzaktan onları gerçek sanabilirsiniz. Bir başka dağ lezzeti de bal. Dağların mis kokusu birbirinden güzel ballara siniyor. Gastro Pirineus etkinliğinde hem bölgedeki şefler hem de Barselona’nın ünlü şefleri yer alıyor, yerel ürünlerle maharetleri sergiliyorlar. Festival bizim kayak bölgelerimizin tanıtımı için model olabilir. Disfrutar şefi Oriol Castro Gastro Pirineus etkinliğinde kar gibi uçuş uçuş bir pişmaniye yaptı. Tatlı tesadüf Lapa lapa yağan kar tanesi gibi uçuş uçuş bir pişmaniye nerede karşıma çıktı dersiniz? Tam da karlar diyarında Pirene dağlarında, tam iki bin metre rakımda bir kayak pistinin kenarında. Gastro Pirineus sürprizi Barselona’daki 3 yıldızlı Disfrutar şefi Oriol Castro oldu. Pek çok kez Türkiye’ye gelen şef, yeni uyguladıkları son yaratıcı teknikleri sundu. Türk mutfağından ilhamla diyerek sunduğu ise pişmaniyeydi. İşte o noktada tatlı tesadüf oldu. Çünkü yanımda pişmaniye kardeşleri Kastamonu çekme helvası ve Eskişehir met helvası vardı. Bazen hayat tatlı tesadüflerle doludur. Barselona’nın ünlü çikolata ve pastacılık şefi Oriol Balaguer de oradaydı, nasiplendi. Kim bilir belki bizim kıymetini yeterince bilmediğimiz pişmaniye bu tatlı tesadüfle en azından İspanya’da nam salar. En azından İspanya zirvelerinde havası yenilendi.