Alle politieke ogen in Duitsland zijn vandaag gericht op Rijnland-Palts. De deelstaat grenzend aan België en Luxemburg kiest een nieuw parlement. Het is een nek-aan-nekstrijd tussen CDU en SPD, de twee partijen die landelijk een coalitie vormen. Juist daarom kan deze verkiezing tot spanningen leiden. De deelstaat, bekend om de pittoreske Eifel en steden als Trier en Mainz, is al 35 jaar een SPD-bolwerk, maar de tijden van rode dominante zijn voorbij. In peilingen staat de partij nu op zo'n 27 procent, vrijwel gelijk aan de CDU die op 28 procent wordt gepeild. Voor de sociaaldemocraten is het van levensbelang om deze deelstaat te behouden, na de desastreus verlopen verkiezingen in Baden-Württemberg eerder deze maand. Daar haalde de SPD slechts 5,5 procent, een historisch dieptepunt voor de 160 jaar oude arbeiderspartij. AfD maakt sprong Die verkiezingsuitslag heeft de partij behoorlijk verontrust. Uit onderzoek bleek dat de SPD juist onder de arbeidersklasse, de doelgroep van de sociaaldemocraten, laag heeft gescoord. De titel 'arbeiderspartij' komt nu toe aan de AfD, die bij de Duitse arbeidersklasse veruit de grootste werd. Critici stellen dat de SPD te weinig voor werkenden opkomt en zich vooral richt op gepensioneerden, uitkeringsgerechtigden en nieuwkomers. De AfD lijkt ook in Rijnland-Palts een flinke sprong te maken, van ruim 8 procent in het huidige deelstaatparlement tot mogelijk 20 procent. Daarmee zou de AfD de derde plaats bereiken en het beste resultaat behalen tot nu toe in West-Duitsland. In Duitsland woedt een discussie over of de AfD een extreemrechtse partij is of niet. Lees er meer over in dit artikel: De SPD hoopt Rijnland-Palts te behouden met kiezers die voor stabiliteit kiezen. De vorige verkiezingen won de partij met de herverkiezing van de populaire SPD-premier Malu Dreyer. Doordat zij vroegtijdig stopte, kon de huidige lijsttrekker Alexander Schweitzer tussentijds haar ambt overnemen. Hij zou nu, zonder ooit als premier door de kiezer te zijn verkozen, de premiersbonus kunnen innen. Voorsprong verdampt CDU-uitdager Gordon Schnieder is minder bekend en minder geliefd. Toch leek zijn partij lange tijd te gaan winnen in Rijnland-Palts. Een jaar geleden stonden de christendemocraten in de peilingen nog 7 procentpunt voor op de SPD, maar die voorsprong is verdampt. Ook de CDU heeft een klein trauma overgehouden aan de verkiezingen in Baden-Württemberg van twee weken geleden. Daar verloor de partij nipt van de Groenen, terwijl ook hier de winst lange tijd gegarandeerd leek. De CDU kan het zich niet veroorloven opnieuw een verwachte zege mis te lopen. In dat geval zal ook politiek Berlijn en CDU-Bondskanselier Merz niet ontkomen aan de schuldvraag. Beide partijen probeerden in de campagne daarom vooral geen fouten te maken. Echt harde aanvallen bleven ook uit, maar afgelopen week dook er toch een campagne-onderwerp op: in het Europees Parlement stemde de CDU samen met radicaal- en extreemrechtse partijen, waaronder de AfD, voor een terugkeerwet voor asielzoekers. Samenwerken met de AfD is in Duitsland een taboe; het wordt door alle partijen uitgesloten. De SPD gebruikt de Europese samenwerking om de CDU als onbetrouwbaar neer te zetten. Een stem op de CDU zou tot stiekeme samenwerking met de AfD kunnen leiden, aldus de sociaaldemocraten. SPD-leider Schweitzer spreekt van kiezersbedrog. Profileringsdrang Voor de landelijke regering komt deze deelstaatverkiezing op een gevoelig moment. De coalitie van CDU/CSU en SPD wil de komende maanden eindelijk omvangrijke hervormingen doorzetten, van pensioenen en zorg tot belastingen. Dat vergt eensgezindheid, terwijl een van de twee coalitiepartners een verlies moet verwerken. Dat kan zich uiten in profileringsdrang, ten koste van de coalitieplannen. Op dit moment lijkt een verlies voor de SPD desastreuzer, mede doordat zij landelijk ook steeds lager peilen. Als de premierspost in Rijnland-Palts verloren gaat, "breekt de hel los", noteerde de Süddeutsche Zeitung uit de mond van een anonieme SPD'er. In met name rechtse media wordt al gespeculeerd over het aftreden van de landelijke partijleiders. Wie na vandaag de coalitie in Rijnland-Palts zullen vormen, is niet spannend. Door het uitsluiten van de AfD zijn de CDU en SPD op elkaar aangewezen. De vraag van vandaag is dus vooral: wie van de twee wordt de grootste? En belangrijker: hoe gaat de verliezer daarmee om?