In het programma De Verdwenen Stad gaan we iedere keer naar een andere plek in Amsterdam om te kijken hoe die in de loop van de tijd is veranderd. Deze keer zijn we bij de voormalige kerk De Zaaier . Honderd jaar geleden afgedankt als kerk, want er kwam een nieuwe Zaaier aan de Rozengracht. Het gebouw zelf is nog steeds in gebruik. Het gebouw aan de Keizersgracht staat er nog wel, maar als kerk is het niet meer herkenbaar. Na het vertrek van de gelovigen in 1929, naar een nieuw onderdak aan de Rozengracht, werd de kerk twintig jaar later grondig onder handen genomen. Het kreeg een geheel nieuwe functie: opslagplaats van een distilleerderij. "Toen het gebouw er in 1837 werd neergezet", vertelt architectuurhistoricus Pieter Vlaardingerbroek, "zag het er iets meer uit als een kerk dan nu." "Er is wel wat veranderd in de loop van de tijd. Wat we missen is het leuke timpaantje dat er op zat, het torentje met de twee beelden. Waardoor je echt het idee had dat je naar een kerk ging." Een kerk aan de gracht is ook niet direct wat je verwacht. "Maar", vertelt Vlaardingerbroek verder, "het is dan ook een katholieke kerk. Die werden niet gebouwd in de zeventiende eeuw, want Amsterdam was een protestantse stad. De katholieken zaten in schuilkerken. Tekst gaat door onder de afbeelding Schuilkerk Op de plek van De Zaaier stond in de zeventiende eeuw ook een schuilkerk. Het was een pakhuis waar op zolder de katholieken heimelijk samenkwamen. Je mocht als katholiek wel je geloof hebben, maar hun gebedshuis mocht niet als zodanig herkenbaar zijn. Op dat pakhuis aan de Keizersgracht stond De Zaaier , vandaar de naam van de latere kerk. Officieel was de kerk vernoemd naar de Heilige Ignatius, de oprichter van de jezuïetenorde. Dezelfde rechten Eind achttiende eeuw verandert die situatie en krijgen de katholieken dezelfde rechten als de protestanten en mogen ze kerken bouwen. In de loop van de negentiende eeuw gaan ze dat ook daadwerkelijk doen. Daarvan is De Zaaier een mooi voorbeeld. Vlaardingerbroek: "Toen ze gingen bouwen hebben ze een paar huizen gekocht en die gesloopt." Er is toen een kerk neergezet door de katholieke architect en aannemer Johannes van Straaten, die al bekendheid genoot door de bouw van de Beurs van Zocher , de voorloper van de Beurs van Berlage . Tekst gaat door onder de foto De kerk is volgens Pieter Vlaardingerbroek typische architectuur van de negentiende eeuw, die wordt gekenmerkt door de herleving van de klassieke architectuur. De hoofdingang van het gebouw is nog zoals het was, met de typische deuromlijsting. De toegangsdeuren aan weerszijden van de oude centrale ingang zijn in het huidige ontwerp vervangen door raampartijen. Verhuizing Zo'n honderd jaar geleden kreeg de kerkgemeente de mogelijkheid om op de Rozengracht een iets grotere kerk te bouwen. Het gebouw aan de Keizersgracht is toen verkocht. In eerste instantie zou het worden gesloopt, maar uiteindelijk is er voor een aanpassing gekozen. "Ze hebben het geveltje eraf gehaald, ze hebben het dak eraf gehaald", legt Vlaardingerbroek uit, "maar in principe is de structuur erachter nog steeds de kerk." Tekst gaat door onder de foto Sporthal Wat dus wel veranderd is, is de functie van het gebouw. In 1949 werd het in eerste instantie verbouwd tot het pakhuis voor een distilleerderij. Maar later kreeg het ook een andere functie. Het bood onderdak aan worstelvereniging Hercules . Oud-worstelkampioen Bert Kops denkt nog met plezier terug aan de tijd dat de voormalige kerk zijn domein was. "Het was een geweldig mooi gebouw. Bij binnenkomst waren er kleedkamers links en kleedkamers rechts. Er was een geweldig grote zaal waar allemaal matten lagen. En een verdieping hoger nog eenzelfde ruimte. Ons barretje hadden we waar vroeger het altaar was." "Ik heb er een geweldige tijd gehad met worstelen, maar ook dat ging weer voorbij." Tekst gaat door onder de foto De worstelaars maakten plaats voor een expositieruimte en in de jaren daarop heeft het gebouw nog vele andere functies gehad. Momenteel biedt het onderdak aan een kledingmerk. Kijk hier voor meer afleveringen van De Verdwenen Stad Amsterdam De Verdwenen Stad Haarlem vind je hier