Λειψυδρία: «Καμπανάκι» για το Ηράκλειο Κρήτης - Μικρή ανάσα οι βροχές του χειμώνα για την Αττική

Η σκιά της λειψυδρίας πλανάται ακόμη πάνω από πολλές περιοχές της χώρας. Μπορεί οι βροχές και τα χιόνια του χειμώνα να δημιουργούν την αίσθηση μιας πρόσκαιρης ανακούφισης, όμως η πραγματικότητα διαμορφώνεται διαφορετικά και γίνεται όλο και πιο απαιτητική. Όπως ανέφερε την περασμένη εβδομάδα ο Υφυπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Νικόλαος Ταχιάος, από το βήμα του Greek Water Summit, το ζήτημα του νερού αναδεικνύεται σε ένα από τα κορυφαία της εποχής. «Οι συνεχείς θεομηνίες μας υπενθυμίζουν ότι το νερό δεν είναι μόνο πόρος, αλλά και απειλή, σημείωσε χαρακτηριστικά. Πηγές της αγοράς περιγράφουν στο iefimerida μια χώρα που κινείται σε καθεστώς έντονης υδρολογικής ασυμμετρίας. Οι αντιφατικές εικόνες γίνονται πλέον σχεδόν οικείες: από τη μία, τεράστιες ποσότητες βροχής που πέφτουν μέσα σε λίγες ώρες σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας, δρόμοι υποχωρούν και κόβονται στα δύο, κατολισθήσεις διακόπτουν το οδικό δίκτυο, εδάφη χάνουν τη συνοχή τους, ρέματα και ποτάμια υπερχειλίζουν παρασύροντας καλλιέργειες, δέντρα που ξεριζώνονται, εικόνες αποδιοργάνωσης σε διαφορετικές γωνίες της χώρας. Και από την άλλη, η εικόνα έχει σε πρώτο πλάνο την ξηρασία, τα άδεια φράγματα και τους ταμιευτήρες, με τη λειψυδρία να επιμένει και να «ροκανίζει» τα αποθέματα. Αυτή η αντίφαση αναδεικνύει με τον πιο καθαρό τρόπο το βασικό έλλειμμα: την αδυναμία του συστήματος να συγκρατήσει και να διαχειριστεί το νερό όταν αυτό υπάρχει. Και είναι ακριβώς αυτή που φέρνει στο προσκήνιο την ανάγκη για νέες υποδομές, συντήρηση των υφιστάμενων έργων και μια πιο βιώσιμη, πιο συνεκτική στρατηγική διαχείρισης του πόρου. Πιέζεται η Κρήτη Στον κυκεώνα της λειψυδρίας βρίσκεται η Κρήτη, με την πίεση στα υδάτινα αποθέματα να γίνεται ολοένα και πιο έντονη. Ο κ. Ταχιάος παραδέχτηκε ότι πρόκειται για μια περιοχή που βρίσκεται στην «πρώτη γραμμή» της υδατικής κρίσης, όπου η κλιματική πίεση, η αυξημένη ζήτηση και οι διαχρονικές αδυναμίες υποδομών συναντιούνται και οξύνουν το πρόβλημα. Αυτή την περίοδο σύμφωνα με πληροφορίες του iefimerida.gr βρίσκεται υπό επεξεργασία το αίτημα του Δήμου Ηρακλείου, ώστε να κηρυχθεί η περιοχή σε καθεστώς έκτακτης ανάγκης με σκοπό να προχωρήσουν πιο γρήγορα τα έργα. Το αίτημα το οποίο έχει κατατεθεί πάνω από δύο μήνες, καθίσταται πιο επιτακτικό, αφού η κύρια πηγή υδροδότησης της περιοχής, το φράγμα του Αποσελέμη, έχει σχεδόν στεγνώσει. Με συνολική χωρητικότητα 25 εκατ. κυβικών μέτρων, τα διαθέσιμα αποθέματα δεν υπερβαίνουν πλέον τα 2 εκατ. κυβικά μέτρα, εκ των οποίων αξιοποιήσιμα είναι μόλις περίπου 800.000 κυβικά μέτρα. Η ποσότητα αυτή καλείται να καλύψει τις ανάγκες όχι μόνο του Δήμου Ηρακλείου, αλλά και των Δήμων Χερσονήσου και Αγίου Νικολάου, διαμορφώνοντας ένα ασφυκτικό πλαίσιο διαχείρισης ενόψει της θερινής περιόδου. Ο Γιώργος Αγριμανάκης, Αντιδήμαρχος Διοίκησης και Τουρισμού, προειδοποίησε από το βήμα του ίδιου συνεδρίου ότι οι βασικές πηγές τροφοδοσίας έχουν πλέον σχεδόν εξαντληθεί. Η πίεση αποτυπώνεται με σαφήνεια και στα στοιχεία κατανάλωσης. Όπως επισημαίνει ο ίδιος, το Ηράκλειο τριπλασιάζει τον πληθυσμό του για διάστημα έως και έξι μηνών λόγω τουρισμού, με αποτέλεσμα ένα σύστημα σχεδιασμένο για συγκεκριμένο αριθμό κατοίκων να φτάνει στα όριά του. «Όταν έχεις χτίσει υποδομές για έναν πληθυσμό και αυτός τριπλασιάζεται, αυτομάτως το σύστημα καταρρέει», σημειώνει χαρακτηριστικά. Παράλληλα, αναδεικνύεται και ένα βαθύτερο πρόβλημα σχεδιασμού. Παρότι υπάρχουν διαθέσιμοι υδατικοί πόροι, όπως πηγή στην περιοχή του Γαζίου, αυτοί παραμένουν αναξιοποίητοι, καθώς δεν έχουν προχωρήσει τα αναγκαία έργα σύνδεσης και αξιοποίησης. Το αποτέλεσμα είναι πολύτιμες ποσότητες νερού να καταλήγουν στη θάλασσα, την ώρα που η πόλη κινείται σε συνθήκες ασφυκτικής πίεσης. Ο κ. Αγριμανάκης στέκεται ιδιαίτερα και στην κατάσταση των υποδομών, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για έναν από τους βασικούς λόγους της σημερινής κρίσης. Όπως αναφέρει, το δίκτυο ύδρευσης ήταν γερασμένο και, παρότι τα τελευταία τρία χρόνια έχει αντικατασταθεί περίπου το 30% έως 35% των 700 χιλιομέτρων του, οι απώλειες παραμένουν εξαιρετικά υψηλές, ξεπερνώντας το 40%. Με άλλα λόγια, σχεδόν το μισό νερό χάνεται πριν φτάσει στον καταναλωτή. Το πρόβλημα δεν είναι μόνο τεχνικό αλλά και σχεδιαστικό Την ίδια ώρα, υπογραμμίζει ότι το πρόβλημα δεν είναι μόνο τεχνικό αλλά και σχεδιαστικό, καθώς το νερό δεν ενσωματώνεται ως κρίσιμος παράγοντας στον αναπτυξιακό σχεδιασμό, ιδίως σε ό,τι αφορά τον τουρισμό. Όπως σημειώνει, γίνονται μελέτες και σχεδιασμοί για την ανάπτυξη, χωρίς όμως το νερό να αντιμετωπίζεται ως πραγματικός περιοριστικός παράγοντας, γεγονός που οδηγεί σε αναντιστοιχία μεταξύ υποδομών και πραγματικών αναγκών. «Ανάσα» ο χειμώνας για την Αττική, αλλά τα έργα πρέπει να προχωρήσουν Σε επιφυλακή πάντως παραμένει και η Αθήνα, καθώς όπως τονίζουν ειδικοί στο iefimerida «λίγες βροχές δεν φέρνουν την άνοιξη» για το υδροδοτικό σύστημα της πρωτεύουσας. Παρά τη βελτίωση που κατέγραψε ο φετινός χειμώνας, τα αποθέματα εξακολουθούν να κινούνται σε σαφώς χαμηλότερα επίπεδα σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια. Σήμερα, το σύστημα διαθέτει περίπου 720 εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού, όταν το 2022 ξεπερνούσε τα 1,31 δισ. κυβικά, γεγονός που αποτυπώνει το μέγεθος της υποχώρησης. Η πίεση εντοπίζεται κυρίως στους βασικούς ταμιευτήρες Η πίεση εντοπίζεται κυρίως στους βασικούς ταμιευτήρες. Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της ΕΥΔΑΠ, ο Μόρνος, που αποτελεί τη «ραχοκοκαλιά» της υδροδότησης, έχει υποχωρήσει στα 450 εκατομμύρια κυβικά μέτρα από περίπου 688 εκατομμύρια, ενώ η Υλίκη έχει δεχθεί ακόμη μεγαλύτερο πλήγμα, περιοριζόμενη στα 159 εκατομμύρια κυβικά μέτρα από πάνω από 500 εκατομμύρια. Αν και το 2026 ανέκοψε την καθοδική πορεία, μετά τα ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα του 2025, «είμαστε χαρούμενοι γιατί οι βροχές μας επέτρεψαν να πάρουμε μία μικρή ανάσα», σημειώνουν, σπεύδοντας ωστόσο να διευκρινίσουν ότι πρόκειται για πρόσκαιρη βελτίωση και όχι για αποκατάσταση της ισορροπίας. Την ίδια ώρα, η καθημερινή κατανάλωση στην Αττική παραμένει σταθερά υψηλή, κοντά στο 1 εκατομμύριο κυβικά μέτρα ημερησίως, διατηρώντας την πίεση στο σύστημα. Παράλληλα, στο τραπέζι της συζήτησης παραμένουν όλα τα σενάρια ενίσχυσης του υδροδοτικού ισοζυγίου: από την επιτάχυνση έργων όπως ο «Εύρυτος», μέχρι την αξιοποίηση γεωτρήσεων και εναλλακτικών λύσεων, όπως η αφαλάτωση. Στο σχεδιασμό βρίσκονται ακόμα και μέτρα για εθελοντικό περιορισμό κατανάλωσης νερού. Υπενθυμίζεται πως το έργο «Εύρυτος», προϋπολογισμού περίπου 535 εκατ. ευρώ θεωρείται η βασική μόνιμη λύση ενίσχυσης των υδατικών αποθεμάτων του λεκανοπεδίου. Αυτή τη στιγμή το έργο βρίσκεται στο στάδιο των μελετών. Το έργο προβλέπει τη μερική εκτροπή των ποταμών Καρπενησιώτη και Κρικελιώτη προς τον ταμιευτήρα του Ευήνου, εξασφαλίζοντας περίπου 200 εκατ. κυβικά μέτρα νερού ετησίως, με μεταφορά που θα πραγματοποιείται αποκλειστικά με τη δύναμη της βαρύτητας και χωρίς ενεργειακό κόστος. Πάντως, η ανάγκη για υποδομές είναι διάχυτη στην αγορά. Όπως τόνισε ο Πρόεδρος του ΤΕΕ, Γιώργος Στασινός, «το πραγματικό διακύβευμα είναι να μη φτάνουμε να σχεδιάζουμε μόνο όταν το πρόβλημα μας εξαναγκάζει να το λύσουμε». Όπως επισημαίνει, δεν υπάρχει μία και μοναδική λύση για ένα ζήτημα τόσο σύνθετο όσο το νερό. Κάθε περιοχή έχει τις δικές της ιδιαιτερότητες, διαφορετικές ανάγκες και διαφορετικές αντοχές, γεγονός που απαιτεί συνδυασμό παρεμβάσεων και υποδομών. «Ο καθένας πρέπει να βάλει το λιθαράκι του», σημειώνει, τονίζοντας ότι απαιτείται συντονισμός, ιεράρχηση προτεραιοτήτων και ένας σαφής ρόλος «διαιτητή», που θα εξισορροπεί τις ανάγκες. Διαβάστε περισσότερα στο iefimerida.gr

Go to News Site