Mediamax
Ներկայացնում ենք The Economist-ի Armenia’s election is a setback for Vladimir Putin հոդվածի թարգմանությունը Հանքային ջուր եւ վարդեր, կոնյակ եւ ելակ, կեռաս եւ գինի։ Անգամ՝ ձուկ։ Հայաստանում խորհրդարանական ընտրությունների շեմին Ռուսաստանը հասցրել էր արգելել հայկական մի շարք ապրանքների ներմուծումը։ Կրեմլը սպառնում էր արեւմտամետ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանին եւ ապատեղեկատվություն տարածում սոցիալական ցանցերում։ Ռուսաստանի նախկին նախագահ Դմիտրի Մեդվեդեւը Փաշինյանի եվրոպական կուրսը համեմատեց Լեւ Տրոցկու «վտանգավոր ուղու» հետ. մի գործչի, ով խզեց հարաբերությունները Ստալինի հետ եւ սպանվեց խորհրդային գործակալի կողմից։ Ազդանշանը Հայաստանին՝ ժամանակին Ռուսաստանի ամենամոտ դաշնակիցներից մեկին, հստակ էր. լավ մտածեք՝ նրան վերընտրելուց առաջ։ Սակայն ճնշումների արշավը ձախողվեց։ Փաշինյանի «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությունը հավաքեց ձայների մոտ 50%-ը եւ մեծամասնություն ստացավ Ազգային ժողովում։ Փաշինյանը իշխանության էր եկել ութ տարի առաջ՝ խաղաղ ժողովրդական ապստամբության ալիքի վրա, որը տապալեց կրեմլամետ էլիտային։ Այդ ժամանակից ի վեր նա հետեւողականորեն մերձենում է ԱՄՆ-ի, Եվրամիության եւ պատմականորեն թշնամական պետություն Թուրքիայի հետ։ Ադրբեջանի հետ պատերազմում կրած պարտությունից հետո հայաստանյան առաջնորդն աշխատում է խաղաղության պայմանագրի շուրջ։ «Հայ ժողովուրդը քվեարկել է տարածաշրջանային բարօրության եւ համագործակցության օգտին»,- հայտարարել է Փաշինյանը։ Արեւմտյան առաջնորդները ողջունեցին քվեարկության արդյունքները։ Եվրահանձնաժողովի նախագահ Ուրսուլա ֆոն դեր Լայենը նշել է, որ Փաշինյանի հաղթանակը վկայում է այն մասին, որ «2018 թվականի թավշյա հեղափոխության» ոգին ողջ է եւ առողջ»։ ԵՄ-ն օգնեց Հայաստանին դիմակայել ռուսական տնտեսական ճնշմանը՝ գտնելով գնորդներ այն ապրանքների համար, որոնց ներմուծումը Ռուսաստանն արգելել էր։ Հունիսի 4-ին Եվրամիությունը հայտարարեց €50 միլիոնի չափով փոքր, բայց խորհրդանշականորեն կարեւոր ֆինանսական օգնության փաթեթի մասին եւ խոստացավ մեծացնել աջակցությունն ապագայում։ Ընտրական տեղամասերի փակվելուց անմիջապես հետո Սամվել Կարապետյանը, ում ռուսամետ «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցությունը ստացել է ձայների 23%-ը, հայտարարեց ընտրությունների կեղծման մասին։ Ռուսաստանաբնակ հայ օլիգարխը իշխանություններին մեղադրեց ընտրություններին միջամտելու մեջ։ Կրեմլի մամուլի քարտուղար Դմիտրի Պեսկովը նույնպես ակնարկեց քվեարկության ընթացքում տեղ գտած «խախտումների» մասին։ Նման հայտարարություններն անհիմն են. ԵԱՀԿ-ն արձանագրեց, որ ընտրություններն անցել են «թափանցիկ եւ արդյունավետ»։ Ընդդիմության պարտության իրական պատճառը նրա կարգախոսներն էին։ Մինչ Փաշինյանը խոստանում էր խաղաղություն եւ տնտեսական զարգացում, Կարապետյանն առաջարկում էր բորբոքված ազգայնականություն եւ վերադարձ Ռուսաստանի հետ գործընկերությանը, ինչը հայերի մեծամասնությունը ձախողված է համարում։ Ծնելիության անկման խնդիրը լուծելու համար «սեքսի նախարարություն» ստեղծելու զավեշտալի նախագիծը՝ «որպեսզի անբավարարված կանայք չլինեն», ինչպես պոդկաստներից մեկում ասել էր Կարապետյանի որդին, ակնառու կերպով մերկացրեց «Ուժեղ Հայաստանի» ներքաղաքական օրակարգի ողորմելիությունը։ Մյուս ընդդիմադիր առաջնորդը՝ նախկին նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը, ով գլխավորում է մեծությամբ երկրորդ ընդդիմադիր կուսակցությունը, ընդամենը վերակենդանացրեց բռնության եւ օլիգարխիայի մասին տհաճ հիշողությունները, որոնցով նշանավորվել էր երկրի ավտորիտար անցյալը։ Փաշինյանի հաղթանակը պետք է հանգստացնի Հայաստանի հարեւաններին՝ Թուրքիային եւ Ադրբեջանին. Երեւանի աշխարհաքաղաքական շրջադարձը կանգ չի առնի։ Հնարավոր ձեռքբերումներից մեկը կարող է դառնալ հարաբերությունների կարգավորումը Թուրքիայի հետ, որը 1993 թվականին փակել էր Հայաստանի հետ սահմանը՝ ի նշան Բաքվի հետ համերաշխության։ Երկրներն արդեն պայմանավորվել են պատմական սահմանային կամրջի վերականգնման մասին եւ բանակցություններ են վարում երկաթուղային հաղորդակցության վերսկսման շուրջ։ Լրացուցիչ խթան է հայտնվել նաեւ Թրամփի կողմից Հայաստանի հարավով անցնող ամերիկյան տրանզիտային միջանցքի կառուցումն ավարտին հասցնելու համար, որը պետք է Ադրբեջանը կապի Նախիջեւանի էքսկլավի հետ։ Չնայած հաղթանակին, Փաշինյանի կողմնակիցների մի մասի շրջանում հուսախաբություն կա։ «Քաղաքացիական պայմանագիրը» չստացավ խորհրդարանում տեղերի երկու երրորդը, ինչն անհրաժեշտ էր սահմանադրական փոփոխությունների հանրաքվե անցկացնելու համար։ «Այժմ առանցքային հարցն այն է, թե արդյո՞ք Ադրբեջանը պատրաստ է շարժվել դեպի համաձայնագրի ստորագրում եւ վավերացում՝ առանց հայկական սահմանադրության հետագա փոփոխությունների, թե՞ կշարունակի պնդել այն»,- ասում է Զաուր Շիրիեւը՝ Կարնեգի հիմնադրամից։ Թուրքիան իր հերթին սահմանի բացումը շաղկապում է հայ-ադրբեջանական խաղաղության պայմանագրի կնքման հետ։ Իրավիճակը կարող է բարդացնել նաեւ Ռուսաստանը։ Կարապետյանն ավելի շատ ձայներ հավաքեց, քան կանխատեսում էին հարցումները, եւ դա, Լոնդոնի Chatham House-ից Լորենս Բրոերսի կարծիքով, «կարող է ոմանց համոզել, որ քարոզարշավի ընթացքում Ռուսաստանի ձեռնարկած տարբեր միջոցները որոշակի արդյունք են տվել» եւ հեռանկարում հայերի մի մասին հետ պահել «Քաղաքացիական պայմանագրին» աջակցելուց։ Բացառված չէ նաեւ, որ Պուտինը, որպես պատիժ Փաշինյանի համար, չեղարկի գազի անմաքս մատակարարումների մասին համաձայնագիրը։ «Կարծում եմ՝ սա հայ-ռուսական հարաբերություններում նոր, էլ ավելի սուր ճգնաժամի սկիզբն է»,- կարծում է հայ-վրացական AliQ Mediaplatform նախագծի հիմնադիր Արսեն Խառատյանը։ Այնուամենայնիվ, «Քաղաքացիական պայմանագրի» հաղթանակն ընդհանուր առմամբ հաստատում է ինքնուրույն կուրս որդեգրելու հայկական ընտրության ճշմարտացիությունը: Ռուսաստանի փորձը՝ երկիրը նորից հետ քաշելու իր ազդեցության ուղեծիր, ձախողվեց։ Ապրիլին հունգարացի ընտրողները տապալեցին Վիկտոր Օրբանին՝ ԵՄ-ում Կրեմլի լավագույն բարեկամին։ Հիմա էլ Մոսկվայի դաշնակիցները հերթական պարտությունը կրեցին ընտրություններում։ Իր հաղթական ելույթում Փաշինյանը երդվեց կյանքի կոչել «թավշյա հեղափոխության» խոստումները եւ «իսպառ արմատախիլ անել քրեաօլիգարխիկ համակարգը»։ Թարգմանությունը՝ Մարթա Սեմյոնովայի Այս հոդվածը թարգմանվել եւ հրապարակվել է «Գալուստ Կիւլպէնկեան» Հիմնարկութեան աջակցությամբ : Հոդվածում արտահայտված մտքերը պարտադիր չէ, որ արտացոլեն «Գալուստ Կիւլպէնկեան» Հիմնարկութեան կամ Մեդիամաքսի տեսակետները:
Go to News Site
Aravot Daily 
Lurer 
MAMUL 
NEWS.am 
