Reporter

WhatsApp X (Twitter) Facebook Telegram Link

Τις πρώτες αποκλειστικές στρατηγικές της ΕΕ για τις νησιωτικές και παράκτιες περιοχές παρουσίαδα Καδής και Φίτο

Τις πρώτες αποκλειστικές στρατηγικές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τις νησιωτικές και παράκτιες περιοχές, που συγκεντρώνουν υφιστάμενες και μελλοντικές δράσεις, παρουσίασαν την Τετάρτη ο Επίτροπος Αλιείας και Ωκεανών Κώστας Καδής, και ο Εκτελεστικός Αντιπρόεδρος της Επιτροπής Ραφαέλε Φίτο στις Βρυξέλλες, μετά το τέλος της συνεδρίασης του Κολλεγίου των Επιτρόπων. Και οι δύο στρατηγικές θα παρουσιαστούν επίσημα στις 26 Ιουνίου στην Πάφο, σε συνεργασία με την Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ. Όσον αφορά την στρατηγική για τις παράκτιες περιοχές, ο Επίτροπος σημείωσε ότι αυτές χαρακτηρίζονται από «υψηλή διαφορετικότητα, από μικρά αλιευτικά χωριά έως μεγάλες λιμενικές πόλεις», κάτι που απαιτεί «προσαρμοσμένες, τοπικές λύσεις και όχι μια ενιαία προσέγγιση για όλους». Σημείωσε επίσης ότι η στρατηγική για τις παράκτιες κοινότητες ανακοινώθηκε στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Συμφώνου για τους Ωκεανούς, και καλύπτει 95 εκατομμύρια κατοίκους κατά μήκος 70.000 χιλιομέτρων ακτογραμμής σε 22 παράκτια κράτη μέλη.  Σύμφωνα με τον κ. Καδή, οι παράκτιες περιοχές παράγουν περίπου 265 δισεκατομμύρια ευρώ σε ακαθάριστη προστιθέμενη αξία ετησίως, ενώ αντιμετωπίζουν αυξανόμενες πιέσεις από την κλιματική αλλαγή, τη ρύπανση, τον ανισόρροπο τουρισμό και τη δημογραφική συρρίκνωση. «Είναι ζωτικής σημασίας για το θαλάσσιο εμπόριο, τον τουρισμό, την αλιεία, τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, την πολιτιστική κληρονομιά και την ασφάλεια, καθώς πολλές από αυτές αποτελούν θαλάσσια σύνορα της ΕΕ. Ταυτόχρονα, αντιμετωπίζουν ολοένα και μεγαλύτερες πιέσεις: κλιματική αλλαγή, ρύπανση, ανισορροπίες στον τουρισμό και δημογραφική μείωση,» σημείωσε χαρακτηριστικά. Οι τρεις πυλώνες της στρατηγικής, Ευημερία, Ανθεκτικότητα και Βιωσιμότητα, υποστηρίζονται από 13 εμβληματικές δράσεις. Η στρατηγική της Ευημερίας στοχεύει στη διαφοροποίηση της βιώσιμης γαλάζιας οικονομίας, συμπεριλαμβανομένης της διττής χρήσης αλιευτικών σκαφών για αλιευτικό τουρισμό, στην ανάπτυξη μεθοδολογίας πιστοποίησης πιστωτικών μορίων «γαλάζιου άνθρακα - blue carbon», καθώς και σε καινοτομίες της γαλάζιας βιοοικονομίας όπως λιπάσματα από άλγη. Στον πυλώνα της Ανθεκτικότητας, ο κ. Καδής αναφέρθηκε στη σημασία της αξιοποίησης «προηγμένων ψηφιακών δυνατοτήτων για επίγνωση της κατάστασης, προσομοιώσεις και σχεδιασμό σεναρίων», κάνοντας λόγο για μια  στρατηγική που προωθεί επίσης την αξιοποίηση παράκτιων φορέων (αλιέων, λιμενικών αρχών και τοπικών ναυτιλιακών παραγόντων) για τη θαλάσσια επιτήρηση, μέσω εθελοντικής αναφοράς ύποπτων δραστηριοτήτων στη θάλασσα.  Στον τρίτο πυλώνα που αφορά τη Βιωσιμότητα, ο Επίτροπος παραδέχτηκε απαντώντας στο ΚΥΠΕ ότι το πρόβλημα που δημιουργείται στις παράκτιες και τι νησιωτικές περιοχές λόγω του «ασύμμετρου» τουρισμού είναι σύνθετο. Αυτό είναι ένα πιο σύνθετο πρόβλημα, και εάν κάναμε αρκετά, τότε δεν θα χρειαζόμασταν στρατηγική, ούτε μέτρα για την αντιμετώπιση και την εξισορρόπηση του τουριστικού φόρτου. Επομένως, πρόκειται πράγματι για μια πρόκληση, και η στρατηγική περιλαμβάνει μέτρα για την αντιμετώπισή της» είπε ο κ. Καδής. Ερωτηθείς για το πώς θα ωφεληθεί η Κύπρος από τις νέες στρατηγικές, ο Επίτροπος Αλιείας και Ωκεανών εκτίμησε ότι όλα τα μέτρα που παρουσιάστηκαν μπορούν να αξιοποιηθούν και από την Κύπρο.  Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα, ανέφερε τη διττή χρήση αλιευτικών σκαφών για αλιευτικό τουρισμό, μια πρόταση που, όπως είπε, προήλθε από την ίδια την Κύπρο. «Αυτή είναι μια ιδέα που λάβαμε από την Κύπρο, από τα ελληνικά νησιά και άλλες περιοχές της Ευρώπης» είπε. Σημείωσε ότι το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο καθιστά «δύσκολο ή αδύνατο» για τους αλιείς να χρησιμοποιούν τα σκάφη τους και για τουριστικές δραστηριότητες, κάτι που θα τους εξασφάλιζε «πρόσθετο εισόδημα και οικονομική βιωσιμότητα». Αναφερόμενος στον πυλώνα της Ευημερίας, ο Καδής είπε ότι τομείς όπως η καινοτομία, η ψηφιοποίηση και η υπεράκτια ανανεώσιμη ενέργεια είναι «περιοχές όπου η Κύπρος και η σύγχρονη Κύπρος έχουν αναπτύξει πολλές δραστηριότητες, και αυτές οι δραστηριότητες θα ενισχυθούν προς όφελος της νησιωτικής κοινότητας και θα προσελκύσουν νέους ανθρώπους στους τομείς της γαλάζιας οικονομίας». Για το κλιματικό σκέλος, ο Επίτροπος επισήμανε ότι η Κύπρος έχει ήδη αναπτύξει εθνικό σχέδιο προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή, προσθέτοντας ότι η στρατηγική «διερευνά τρόπους στήριξης της υλοποίησης των μέτρων που περιλαμβάνονται στα σχέδια προσαρμογής των κρατών μελών». Κατέληξε δε ότι «κάθε μέτρο στο πλαίσιο των τριών πυλώνων που ανακοινώσαμε, μπορεί να υιοθετηθεί και να αξιοποιηθεί στις συνθήκες των διαφορετικών παράκτιων κοινοτήτων και διαφορετικών κρατών μελών, συμπεριλαμβανομένης της Κύπρου». Όσον αφορά τη στρατηγική για τα νησιά που παρουσίασε ο Αντιπρόεδρος Φίτο, αυτή καλύπτει όλα τα νησιά της ΕΕ σε 16 κράτη μέλη, με συνολικό πληθυσμό περίπου 17 εκατομμυρίων κατοίκων, συμπεριλαμβανομένων των τριών νησιωτικών κρατών μελών, της Κύπρου, της Ιρλανδίας και της Μάλτας, που αθροίζουν 6,6 εκατομμύρια κατοίκους. Η στρατηγική γύρω από τέσσερις πυλώνες, πρώτον οικονομική ανάπτυξη, συνδεσιμότητα, ανταγωνιστικότητα και καινοτομία - πυλώνας όπου αναλύεται και το κόστος νησιωτικότητας για πρώτη φορά, δεύτερον την ενεργειακή ασφάλεια, περιβαλλοντική προστασία και κλιματική ανθεκτικότητα, καθώς και τρίτον, κοινότητες, δημογραφία και ποιότητα ζωής. Τέταρτος πυλώνας η ασφάλεια και ετοιμότητα για κρίσεις, με τη διακυβέρνηση ως οριζόντιο άξονα.  Για την Κύπρο ειδικότερα, η στρατηγική αναγνωρίζει ότι, παρότι το κατά κεφαλήν ΑΕΠ κυμαίνεται περίπου στον ευρωπαϊκό μέσο όρο, οι εκπρόσωποί της στη διαβούλευση τόνισαν τους δομικούς οικονομικούς περιορισμούς που απορρέουν από τη νησιωτικότητα και ιδίως από το μικρό μέγεθος της αγοράς. Η Κύπρος κατονομάζεται ρητά ως «απομακρυσμένη περιοχή» για τους σκοπούς του Γενικού Κανονισμού Απαλλαγής κατά Κατηγορία (GBER), γεγονός που της επιτρέπει να επωφελείται από κρατικές ενισχύσεις για υπηρεσίες αεροπορικών και θαλάσσιων μεταφορών των κατοίκων της, με υψηλότερα ποσοστά έντασης ενίσχυσης για αερολιμένες και λιμένες. Παρουσιάζοντας τη στρατηγική για τα νησιά, ο Εκτελεστικός Αντιπρόεδρος Φίτο αναφέρθηκε στη σημασία της ως πολιτική δέσμευση σε ανώτατο επίπεδο. «Αυτή είναι η πρώτη φορά που παρουσιάζουμε αυτή τη στρατηγική για τα νησιά, και αυτό αποτελεί σαφή δέσμευση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής» είπε, ενώ ανέφερε ότι προηγήθηκε εντατική εργασία με ενδιαφερόμενους φορείς και τοπικές αρχές, και ότι ο ίδιος επισκέφθηκε πολλές νησιωτικές περιοχές της Ευρώπης όπου το πρόβλημα «είναι ζωτικής σημασίας».  Σχετικά με τη χρηματοδότηση, ο Εκτελεστικός Αντιπρόεδρος είπε ότι στην τρέχουσα περίοδο 2021-2027 διατίθενται 12,5 δισεκατομμύρια ευρώ για τα νησιά, ενώ στο πλαίσιο της ενδιάμεσης αναθεώρησης της πολιτικής συνοχής αξιοποιήθηκαν πόροι για βασικές προτεραιότητες, όπως η ανταγωνιστικότητα, η στέγαση, η ενέργεια και το νερό. Αναφορικά με το επόμενο ΠΔΠ, ο κ. Φίτο σημείωσε ότι η στρατηγική αποτελεί εργαλείο για τα κράτη μέλη στο πλαίσιο της νέας δομής του προϋπολογισμού με τα εθνικά και περιφερειακά σχέδια εταιρικής σχέσης, στα οποία θα ενσωματωθούν αποτελέσματα από τη συνοχή, τη γεωργία και την αλιεία. «Η προσέγγιση είναι ολοκληρωμένη», είπε, λέγοντας ότι συντονίζει τρεις ακόμα Επιτρόπους με στόχο «να δημιουργήσουμε τις συνθήκες για μια ολοκληρωμένη προσέγγιση σε αυτά τα διαφορετικά ζητήματα». Για το ζήτημα της απανθρακοποίησης των νησιών και των εξαιρέσεων από το Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών (ETS) , ο Επίτροπος Καδής, που απάντησε συμπληρωματικά, ανέφερε ότι «η Επιτροπή θα δώσει δέουσα προσοχή στην κατάσταση των ευρωπαϊκών νησιών και θα εξετάσει τα πιθανά ζητήματα που επηρεάζουν την ανταγωνιστικότητα, τη συνδεσιμότητα και το κόστος ζωής τους στο πλαίσιο της επικείμενης αναθεώρησης του ETS, που έχει προγραμματιστεί για τον Ιούλιο, καθώς και των αναθεωρήσεων του κανονισμού για υποδομές εναλλακτικών καυσίμων και του FuelEU Maritime» ενώ περισσότερα θα συζητηθούν στο πλαίσιο των επικείμενων αναθεωρήσεων. Σύμφωνα με τα προβλεπόμενα οι εξαιρέσεις καλύπτουν και τα ελληνικά νησιά σύμφωνα με τα κριτήρια που αναφέρονται. Τα κράτη μέλη μπορούν να απαλλάσσουν ναυτιλιακές εταιρείες από την υποχρέωση παράδοσης δικαιωμάτων για εκπομπές που πραγματοποιούνται έως τις 31 Δεκεμβρίου 2030, για δρομολόγια μεταξύ λιμένων νησιών χωρίς οδική ή σιδηροδρομική σύνδεση με λιγότερους από 200.000 μόνιμους κατοίκους και λιμένων υπό τη δικαιοδοσία του ίδιου κράτους μέλους Επιπλέον, για πρώτη φορά υπολογίζεται μέσω της στρατηγικής το «κόστος νησιωτικότητας», έννοια που αναλύεται σε νέα έκθεση του ΟΟΣΑ. Σύμφωνα με αυτήν, το κόστος μεταφοράς μπορεί να υπερβαίνει κατά 300% τα αντίστοιχα επίπεδα της ηπειρωτικής χώρας, οι δαπάνες τοπικής αυτοδιοίκησης ανά κάτοικο μπορεί να είναι υψηλότερες κατά 30-50%, ενώ οι τιμές κατοικιών σε ορισμένους νησιωτικούς δήμους ξεπερνούν κατά 75-130% τα επίπεδα της ηπειρωτικής χώρας. Στη Σαρδηνία, το οικονομικό κόστος μπορεί να ανέρχεται σε ποσοστό έως 36% του κατά κεφαλήν ΑΕΠ. Η Κομισιόν ανακοίνωσε ότι θα εκπονήσει εμπεριστατωμένη ανάλυση για το κόστος νησιωτικότητας και τα βέλτιστα μέτρα αντιμετώπισής του, ιδίως στον τομέα των μεταφορών. (ΚΥΠΕ

Google Play App Store