Sigmalive

Κυπριακό: Τουρκικά σενάρια επανεκκίνησης διαπραγματεύσεων-Νέο μοντέλο λύσης

Το Κυπριακό φαίνεται να επανέρχεται στο επίκεντρο μιας πολυεπίπεδης διπλωματικής διεργασίας, όπου εμπλέκονται τα Ηνωμένα Έθνη, η Ευρωπαϊκή Ένωση, η Τουρκία, η Ελλάδα και διεθνείς παράγοντες. Στο περιθώριο των επαφών που σχεδιάζονται, ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκαλεί η φημολογία στην Τουρκία περί ενδεχόμενης νέας διαδικασίας διαλόγου, με φόντο την κινητικότητα που αναπτύσσεται μεταξύ Άγκυρας και Βρυξελλών. Παράλληλα, διπλωματικές αναφορές επισημαίνουν ότι το Κυπριακό δεν εξετάζεται πλέον απομονωμένα, αλλά ως μέρος μιας ευρύτερης περιφερειακής εξίσωσης που περιλαμβάνει την ενεργειακή ασφάλεια και τις σχέσεις Τουρκίας–ΕΕ. Η αποστολή Ολγκίν και η προσπάθεια Γκουτέρες για «τελευταία ευκαιρία» Ο ΟΗΕ, σύμφωνα με τις τουρκικές αναλύσεις των ΜΜΕ, επιχειρεί να επανεκκινήσει τις διερευνητικές επαφές στο νησί, με στόχο τη διαμόρφωση προϋποθέσεων για έναν νέο γύρο συνομιλιών πριν τη λήξη της θητείας του Αντόνιο Γκουτέρες. Η ειδική απεσταλμένη του ΟΗΕ για την Κύπρο, Μαρία Άνχελα Ολγκίν Κουεγιάρ, πραγματοποιεί επαφές και με τις δύο πλευρές στο νησί, ενώ στη συνέχεια αναμένεται να μεταβεί σε Άγκυρα και Αθήνα. Ο Αντόνιο Γκουτέρες φέρεται να επιδιώκει μια τελευταία ουσιαστική πρωτοβουλία πριν από τη λήξη της θητείας του, με στόχο είτε μια συνολική λύση είτε ένα στρατηγικό πλαίσιο συμφωνίας. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκαλεί η αναφορά ότι η Ολγκίν είχε παλαιότερα «παγώσει» τις επαφές, προκειμένου να αξιολογήσει τη δυναμική σχέσεων μεταξύ Άγκυρας και νέας ηγεσίας του ψευδοκράτους, Τουφάν Ερχιουρμάν. Ευρωπαϊκή Ένωση και γεωπολιτική αναβάθμιση του Κυπριακού Η εμπλοκή της ΕΕ στη νέα φάση του Κυπριακού φαίνεται να ενισχύεται μέσα σε ένα πλαίσιο αυξημένης γεωπολιτικής αστάθειας στην ανατολική Μεσόγειο. Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, που επικαλούνται τα τουρκικά ΜΜΕ, όπως το πρακτορείο ΑΝΚΑ, η ΕΕ εμφανίζεται πιο ενεργή σε σχέση με το παρελθόν, καθώς ζητήματα όπως ο πόλεμος στην Ουκρανία, οι εντάσεις στη Μέση Ανατολή και η ενεργειακή ασφάλεια επανακαθορίζουν τις προτεραιότητες των Βρυξελλών. Αναφέρεται ότι βρίσκονται σε εξέλιξη εντατικές διεργασίες μεταξύ του Αντόνιο Γκουτέρες και του Αντόνιο Κόστα, γεγονός που καταδεικνύει τη στενότερη ευρωπαϊκή εμπλοκή στο Κυπριακό. Η Κύπρος πλέον αντιμετωπίζεται ως κρίσιμος κρίκος στην ευρύτερη αρχιτεκτονική ασφάλειας της περιοχής και όχι απλώς ως διμερές ζήτημα. Άγκυρα – Βρυξέλλες – Ουάσιγκτον: επαναπροσέγγιση σε πολλαπλά επίπεδα Νέες διεργασίες φαίνεται να αναπτύσσονται επίσης στο τρίγωνο Τουρκίας–ΕΕ–ΗΠΑ, με το Κυπριακό να εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πακέτο γεωπολιτικών συνομιλιών. Στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ, φέρεται να εξετάζεται πιθανή συνάντηση μεταξύ της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, του Αντόνιο Κόστα και του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, με την Κύπρο να αποτελεί πιθανό αντικείμενο συζήτησης. Παράλληλα, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, συζητείται και ενδεχόμενη επαφή κορυφής μεταξύ Άγκυρας και Ουάσιγκτον, με ευρύτερη ατζέντα που περιλαμβάνει Ουκρανία, Μέση Ανατολή και ανατολική Μεσόγειο. Διπλωματική πηγή σημείωσε χαρακτηριστικά: «Σήμερα είναι αδύνατο να σκεφτούμε την Κύπρο ξεχωριστά από τις σχέσεις Τουρκίας-ΕΕ. Ομοίως, είναι αδύνατο να αξιολογήσουμε την ενεργειακή ασφάλεια ξεχωριστά από την Κύπρο, και την Ανατολική Μεσόγειο ξεχωριστά από την Τουρκία. Σε αυτό προστίθεται πλέον και η διάσταση των ΗΠΑ". Το μοντέλο λύσης: Από την ομοσπονδία σε χαλαρότερες δομές Στο επίκεντρο των συζητήσεων επανέρχεται το ζήτημα του πολιτειακού μοντέλου λύσης, με νέες προσεγγίσεις που απομακρύνονται από τα παραδοσιακά σχήματα ομοσπονδίας. Τουρκικοί διπλωματικοί κύκλοι αναφέρουν ότι τα προηγούμενα μοντέλα ισχυρής κεντρικής ομοσπονδίας δεν θεωρούνται πλέον ρεαλιστικά. Αντίθετα, εξετάζονται σενάρια «πολύ χαλαρής ομοσπονδίας» ή ακόμη και λειτουργικής συνομοσπονδιακής συνεργασίας, με περιορισμένες κοινές αρμοδιότητες και ευρεία αυτονομία των δύο πλευρών. Όπως σημειώνει χαρακτηριστικά διπλωματική πηγή: «Το θέμα που συζητείται πλέον δεν είναι αν θα είναι ομοσπονδία ή συνομοσπονδία. Το θέμα που συζητείται είναι αν μπορεί να βρεθεί, ή όχι, ένα λειτουργικό και βιώσιμο μοντέλο συνεργασίας". Για τον λόγο αυτό, η νέα Άτυπη Σύνοδος τύπου «5 συν 1», η οποία προβλέπεται να πραγματοποιηθεί την τελευταία εβδομάδα του Ιουλίου ή τις πρώτες ημέρες του Αυγούστου, δεν αναμένεται να διαμορφωθεί γύρω από τις πύλες διελεύσεων, τα έργα αποκατάστασης των κοιμητηρίων ή άλλων παραδοσιακών μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης. Αντ' αυτού, εκτιμάται ότι η συνάντηση θα επικεντρωθεί στη δοκιμή του κατά πόσον οι πλευρές μπορούν να συναντηθούν σε έναν κοινό πολιτικό ορίζοντα, ο οποίος θα μπορούσε να θέσει τις βάσεις για την επανέναρξη των επίσημων διαπραγματεύσεων. Είναι ο Ερντογάν ευθυγραμμισμένος με τον Ερχουρμάν; Σύμφωνα με την Μπαρτσίν Γινάντς στο Τ24, ο πρόεδρος Ερντογάν φέρεται να συμφωνεί με τον Ερχιουρμάν. Αυτό σημαίνει ότι δεν είναι κλειστός σε συνομιλίες εκτός της λύσης δύο κρατών. «Η άρνηση του Ερχιουρμάν να επιστρέψει στην τρέχουσα κατάσταση αποτελεί το μεγαλύτερο εμπόδιο για την έναρξη των διαπραγματεύσεων. Τι σημαίνει να μην επιστρέψουμε στην τωρινή κατάσταση; Θα έπρεπε οι δύο πλευρές να ακολουθήσουν χωριστούς δρόμους ως δύο ξεχωριστά κράτη, ένα ειρηνικό διαζύγιο; Αυτή η πιθανότητα προκαλεί μεγάλη ανησυχία ακόμη και μεταξύ των λογικών, αυτών που θέλουν λύση τμημάτων της ελληνοκυπριακής πλευράς. Το τέταρτο σημείο του Ερχιουρμάν θεωρείται «μη αρχικό», με αγγλικούς διπλωματικούς όρους. Έτσι, αντί για δύο ξεχωριστά κράτη, θα μπορούσαν να συμφωνήσουν σε ένα είδος μοντέλου της Ταϊβάν, όπου τα εμπάργκο θα αίρονταν μέσω της ΤΔΒΚ, η απομόνωση θα αποδυναμωνόταν και τα μέρη θα προσέρχονταν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων μέσω τέτοιων διατυπώσεων. Και οι δύο πλευρές λένε «Θα ακούσουμε την Ολγκίν» και ο Ολγκίν λέει «Θα ακούσω και τους δύο ηγέτες». Ακόμα νομίζω ότι κάτι ετοιμάζεται», εκτιμά η Γινάντς. Ενέργεια, εμπόριο και νέα περιφερειακή αρχιτεκτονική Οι οικονομικές και ενεργειακές παράμετροι αναδεικνύονται σε καθοριστικό στοιχείο της νέας προσέγγισης για το Κυπριακό. Στο επίκεντρο βρίσκονται έργα φυσικού αερίου, ηλεκτρικές διασυνδέσεις, εμπορικοί διάδρομοι και περιφερειακές υποδομές. Η λογική που διαμορφώνεται είναι ότι η αμοιβαία οικονομική εξάρτηση μπορεί να λειτουργήσει ως μηχανισμός σταθερότητας και αποτροπής νέων εντάσεων. «Συμφωνία τύπου Αβραάμ» για την Κύπρο; Σε διπλωματικούς κύκλους διατυπώνονται σενάρια για μια ευρύτερη περιφερειακή συμφωνία που θα υπερβαίνει το στενό πλαίσιο του Κυπριακού. Ορισμένες αναλύσεις στον τουρκικό τύπο κάνουν λόγο για πιθανό πλαίσιο τύπου «Συμφωνιών του Αβραάμ», το οποίο θα περιλαμβάνει την Τουρκία, την Ελλάδα, την ΕΕ, την Κύπρο και ενεργειακά ζητήματα της περιοχής. Αν και πρόκειται για θεωρητικά σενάρια, καταγράφεται η τάση το Κυπριακό να ενταχθεί σε ένα ευρύτερο γεωπολιτικό πακέτο συνεργασίας. Το στενό χρονικό παράθυρο των εξελίξεων Παρά την έλλειψη συμφωνημένου πλαισίου, οι επόμενοι μήνες θεωρούνται κρίσιμοι για τη διαμόρφωση νέων εξελίξεων στο Κυπριακό. Διπλωματικές εκτιμήσεις αναφέρουν ότι οι επόμενοι 18 μήνες μπορεί να αποτελέσουν καθοριστικό παράθυρο ευκαιρίας, πριν οι εκλογικοί κύκλοι σε Τουρκία και Ελλάδα και οι διεθνείς κρίσεις μεταβάλουν εκ νέου τις ισορροπίες. Παρά τη συνεχιζόμενη αβεβαιότητα, το Κυπριακό φαίνεται να επανέρχεται για πρώτη φορά μετά από χρόνια στο επίκεντρο μιας ευρείας διεθνούς στρατηγικής συζήτησης, με προεκτάσεις που ξεπερνούν κατά πολύ τα όρια του νησιού.

Google Play App Store