ToThemaOnline
Η φράση του Προέδρου Χριστοδουλίδη ότι «θα είναι ένα μακρύ καλοκαίρι», μετά τη συνάντηση που είχε το πρωί της Δευτέρας με την προσωπική απεσταλμένη του ΓΓ των ΗΕ Μαρία Άνχελα Ολγκίν, δεν αποτελεί απλώς μια αναφορά στο χρονοδιάγραμμα των επαφών που βρίσκονται σε εξέλιξη γύρω από το Κυπριακό. Αποτυπώνει την αίσθηση ότι η διαδικασία εισέρχεται σε μια περίοδο έντονης διπλωματικής κινητικότητας, κατά την οποία θα κριθεί αν υπάρχει πραγματικά έδαφος για επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων ή αν θα προστεθεί ακόμη ένας κύκλος προσδοκιών στη μακρά ιστορία των αποτυχημένων προσπαθειών. Οι δηλώσεις της προσωπικής απεσταλμένης του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, μετά τις χωριστές συναντήσεις της με τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη και τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Τουφάν Ερχιουρμάν, καλλιέργησαν ένα κλίμα συγκρατημένης αισιοδοξίας. Η ίδια μίλησε για παραγωγικές επαφές και επιβεβαίωσε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη η προετοιμασία μιας νέας άτυπης συνάντησης «5+1» εντός των επόμενων μηνών. Ωστόσο, παρά το θετικό κλίμα, απέφυγε να προδικάσει το αποτέλεσμα, ή να επιβεβαιώσει ότι η διάσκεψη θα οδηγήσει αυτόματα, σε επανέναρξη των συνομιλιών. Αυτή ακριβώς η επιφυλακτικότητα, είναι ίσως το πιο σημαντικό στοιχείο της παρούσας συγκυρίας. Ενώ η ελληνοκυπριακή πλευρά εμφανίζεται να θεωρεί εφικτή μια επιστροφή στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, η πραγματικότητα είναι ότι τα θεμελιώδη χάσματα μεταξύ των δύο πλευρών παραμένουν. Η τουρκική και η τουρκοκυπριακή πλευρά εξακολουθούν να προβάλλουν τη θέση περί κυριαρχικής ισότητας και δύο κρατών, ενώ η ελληνοκυπριακή πλευρά επιμένει στο συμφωνημένο πλαίσιο της δικοινοτικής, διζωνικής ομοσπονδίας. Καμία από αυτές τις θέσεις δεν φαίνεται μέχρι στιγμής να έχει μεταβληθεί ουσιαστικά. Εκείνο όμως που διαφοροποιεί τη σημερινή περίοδο από προηγούμενες αποτυχημένες προσπάθειες, είναι η ευρύτερη γεωπολιτική διάσταση που αποκτά το Κυπριακό. Οι πληροφορίες που μεταδίδονται από διπλωματικές πηγές και αναπαράγονται από τουρκικά ΜΜΕ, υποδηλώνουν ότι το ζήτημα, φαίνεται να συνδέεται όλο και περισσότερο με την ενεργειακή ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου, τους εμπορικούς διαδρόμους που σχεδιάζονται στην περιοχή, αλλά και με τη συνολική πορεία των σχέσεων Ευρωπαϊκής Ένωσης και Τουρκίας. Αυτό ακριβώς, είναι το νέο στοιχείο που αξίζει ιδιαίτερης προσοχής. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία για αρκετά χρόνια έμοιαζε να παρακολουθεί τις εξελίξεις περισσότερο ως θεσμικός παρατηρητής παρά ως ενεργός παράγοντας, φαίνεται να επιστρέφει πιο δυναμικά στο προσκήνιο. Οι εξελίξεις στην Ουκρανία, η ανάγκη ενεργειακής διαφοροποίησης της Ευρώπης, οι μεταναστευτικές πιέσεις και η επιδίωξη στρατηγικής αυτονομίας ,έχουν αναβαθμίσει τη σημασία της Ανατολικής Μεσογείου για τις Βρυξέλλες. Υπό αυτό το πρίσμα, το Κυπριακό μετατρέπεται από ένα περιφερειακό πρόβλημα σε κρίσιμο κομμάτι ενός μεγαλύτερου γεωπολιτικού παζλ. Για την ΕΕ, μια σταθερότερη σχέση με την Τουρκία, θα μπορούσε να διευκολύνει τη συνεργασία σε πολλούς τομείς. Για την Άγκυρα, αντίστοιχα, μια διαδικασία αποκλιμάκωσης στο Κυπριακό ενδέχεται να προσφέρει ευκαιρίες βελτίωσης των σχέσεων με την Ευρώπη, σε μια περίοδο όπου οι οικονομικές και στρατηγικές ανάγκες, είναι ιδιαίτερα πιεστικές. Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί ευκαιρίες, αλλά και κινδύνους. Από τη μία πλευρά, η εμπλοκή περισσότερων διεθνών παραγόντων μπορεί να αυξήσει τα κίνητρα για αναζήτηση συγκλίσεων. Από την άλλη, υπάρχει ο κίνδυνος το Κυπριακό να αντιμετωπιστεί κυρίως ως εργαλείο εξυπηρέτησης ευρύτερων γεωπολιτικών σχεδιασμών και όχι ως πρόβλημα που απαιτεί μια βιώσιμη και λειτουργική λύση, για τους κατοίκους του νησιού. Εξίσου σημαντικό, είναι ότι οι συζητήσεις που αναφέρονται για «χαλαρότερες» μορφές ομοσπονδίας ή για νέες φόρμουλες διακυβέρνησης, δείχνουν πως ο διεθνής παράγοντας αναζητεί τρόπους υπέρβασης του αδιεξόδου. Ωστόσο, τέτοιες ιδέες, παραμένουν προς το παρόν σε επίπεδο ανεπίσημων συζητήσεων και δεν έχουν μετατραπεί σε συγκεκριμένες προτάσεις. Το επόμενο διάστημα, επομένως, δεν θα κριθεί μόνο από το αν θα πραγματοποιηθεί η νέα διάσκεψη ή από το πότε θα συγκληθεί. Θα κριθεί κυρίως από το αν οι εμπλεκόμενες πλευρές είναι έτοιμες να αξιοποιήσουν τη συγκυρία που δημιουργείται από τη διεθνή κινητικότητα και το αυξημένο ευρωπαϊκό ενδιαφέρον. Το «μακρύ καλοκαίρι» που προαναγγέλλει ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης, μπορεί να αποδειχθεί είτε η αρχή μιας νέας πολιτικής διαδικασίας, είτε ακόμη ένα κεφάλαιο προσδοκιών που θα εξανεμιστούν μπροστά στις γνωστές διαφωνίες. Η διαφορά αυτή τη φορά, είναι ότι η Ευρώπη, φαίνεται να έχει πλέον περισσότερους λόγους να ενδιαφέρεται για το αποτέλεσμα. Και αυτό, ίσως να είναι το σημαντικότερο μήνυμα των τελευταίων εξελίξεων.
Go to News Site
Philenews 
Ant1 Live 
Politis.com 
