ToThemaOnline
Η νέα κάθοδος της προσωπικής απεσταλμένης του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, Μαρία Άνχελα Ολγκίν, στην Κύπρο αναζωπυρώνει τις προσδοκίες για επανεκκίνηση της διαδικασίας στο Κυπριακό και ταυτόχρονα επαναφέρει στο επίκεντρο δύο έννοιες που τα τελευταία χρόνια ακούγονται συνεχώς στον δημόσιο διάλογο: τις συγκλίσεις που επιτεύχθηκαν στις διαπραγματεύσεις και το πλαίσιο Γκουτέρες. Οι συναντήσεις της Ολγκίν με τους πολιτικούς αρχηγούς και τους εμπλεκόμενους φορείς δεν ήταν τυπικές. Αντιθέτως, ανέδειξαν τη βούληση σημαντικών πολιτικών δυνάμεων να διατηρηθεί η διαδικασία σε τροχιά επανέναρξης ουσιαστικών συνομιλιών, σε μια περίοδο κατά την οποία διαφαίνεται προοπτική σύγκλησης νέας διευρυμένης διάσκεψης στα τέλη Ιουλίου ή στις αρχές Αυγούστου. Στη συνάντησή του με την προσωπική απεσταλμένη του ΟΗΕ, ο Γενικός Γραμματέας του ΑΚΕΛ Στέφανος Στεφάνου εισηγήθηκε την προετοιμασία ενός συγκεκριμένου οδικού χάρτη που θα καθορίζει τα επόμενα βήματα της διαδικασίας και θα δημιουργεί, όπως ανέφερε, ρεαλιστικές πιθανότητες θετικής κατάληξης. Παράλληλα, το ΑΚΕΛ υπογράμμισε την ανάγκη διαφύλαξης τόσο των συγκλίσεων που έχουν επιτευχθεί διαχρονικά όσο και του περιεχομένου του Πλαισίου Γκουτέρες, ώστε να καταστεί εφικτή η επίτευξη στρατηγικής συμφωνίας και ακολούθως συνολικής λύσης. Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και η πρόεδρος του ΔΗΣΥ Αννίτα Δημητρίου. Μετά τη συνάντησή της με την προσωπική απεσταλμένη του Αντόνιο Γκουτέρες, εξέφρασε ικανοποίηση για την προοπτική σύγκλησης μιας νέας διευρυμένης διάσκεψης «5+1», τονίζοντας ότι θα πρέπει να ανοίξει ο δρόμος για ουσιαστικές διαπραγματεύσεις. Παράλληλα, έθεσε ως αναγκαίες προϋποθέσεις τη διατήρηση του συντονισμού με την ελληνική κυβέρνηση, την ενεργότερη εμπλοκή της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την οικοδόμηση αξιοπιστίας της ελληνοκυπριακής πλευράς απέναντι τόσο στα Ηνωμένα Έθνη όσο και στις Βρυξέλλες. Το πολιτικό μήνυμα που προκύπτει από τις τοποθετήσεις των δύο μεγαλύτερων κομμάτων είναι αξιοσημείωτο. Παρά τις επιμέρους διαφοροποιήσεις τους, τόσο το ΑΚΕΛ όσο και ο ΔΗΣΥ θεωρούν ότι η επόμενη φάση δεν μπορεί να στηριχθεί σε μια διαδικασία που θα ξεκινά από το μηδέν. Αντίθετα, επιμένουν στη διατήρηση όσων έχουν συμφωνηθεί στο παρελθόν και στην αξιοποίηση του κεκτημένου των διαπραγματεύσεων. Την ίδια εικόνα μετέφερε και ο Ελληνοκύπριος διαπραγματευτής Μενέλαος Μενελάου, ο οποίος εκτίμησε ότι είναι εφικτή η τήρηση του χρονοδιαγράμματος για μια νέα διευρυμένη συνάντηση μέσα στο καλοκαίρι. Ο κ. Μενελάου σημείωσε ότι η ελληνοκυπριακή πλευρά είναι έτοιμη να συμβάλει ώστε να υπάρξει θετικό αποτέλεσμα και να ληφθεί απόφαση για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων. Ταυτόχρονα, επισήμανε ότι η τουρκική πλευρά φαίνεται να δίνει μεγαλύτερη έμφαση στα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, ενώ τα Ηνωμένα Έθνη δείχνουν να επαναφέρουν στο προσκήνιο την ουσιαστική πολιτική διαδικασία. Η συζήτηση αυτή, οδηγεί αναπόφευκτα στις συγκλίσεις και στο πλαίσιο Γκουτέρες. Πρόκειται για δύο όρους που χρησιμοποιούνται σχεδόν καθημερινά από πολιτικούς, διπλωμάτες και αναλυτές, χωρίς όμως να είναι πάντοτε σαφές τι ακριβώς περιλαμβάνουν. Οι συγκλίσεις αποτελούν το αποτέλεσμα δεκαετιών διαπραγματεύσεων μεταξύ των δύο κοινοτήτων. Καταγράφουν κοινά αποδεκτές θέσεις σε σημαντικά κεφάλαια, όπως η διακυβέρνηση, οι αρμοδιότητες της ομοσπονδιακής κυβέρνησης, η οικονομία και η σχέση της μελλοντικής ομοσπονδιακής Κύπρου με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Δεν αποτελούν τελική λύση, αλλά συνιστούν το πιο σημαντικό διαπραγματευτικό κεκτημένο που έχει παραχθεί μέχρι σήμερα. Το πλαίσιο Γκουτέρες, από την άλλη, θεωρείται από πολλούς η πιο ολοκληρωμένη προσπάθεια γεφύρωσης των διαφορών που παρέμειναν ανοιχτές στο Κραν Μοντανά το 2017. Επικεντρώνεται στα κρίσιμα ζητήματα της ασφάλειας και των εγγυήσεων, της παρουσίας στρατευμάτων, του εδαφικού, του περιουσιακού και της αποτελεσματικής συμμετοχής των Τουρκοκυπρίων στη λήψη αποφάσεων. Ωστόσο, όσο περισσότερο επανέρχονται οι δύο αυτές έννοιες στη δημόσια συζήτηση, τόσο πιο έντονα διατυπώνεται ένα αίτημα που διαπερνά οριζόντια το πολιτικό φάσμα: η ανάγκη πλήρους ενημέρωσης της κοινωνίας. Ένα μεγάλο μέρος των πολιτών ακούει επί χρόνια αναφορές σε συγκλίσεις και στο πλαίσιο Γκουτέρες, χωρίς να γνωρίζει επακριβώς το περιεχόμενό τους. Η επικείμενη προσπάθεια επανέναρξης των συνομιλιών καθιστά αυτή την ανάγκη ακόμη πιο επιτακτική. Εάν πράγματι οι συγκλίσεις και το πλαίσιο Γκουτέρες αποτελούν τη βάση πάνω στην οποία θα επιχειρηθεί να οικοδομηθεί η επόμενη φάση των διαπραγματεύσεων, τότε η κοινωνία δικαιούται να γνωρίζει με σαφήνεια τι ακριβώς περιλαμβάνουν και ποιες είναι οι πολιτικές επιλογές που βρίσκονται στο τραπέζι. Η κινητικότητα που παρατηρείται σήμερα γύρω από το Κυπριακό ίσως να μην οδηγήσει άμεσα σε λύση. Δημιουργεί όμως τις προϋποθέσεις για μια νέα πολιτική συζήτηση. Και σε αυτή τη συζήτηση, πέρα από τις διπλωματικές πρωτοβουλίες και τις διεθνείς επαφές, καθοριστικό ρόλο θα διαδραματίσει και η ενημέρωση των πολιτών για το πραγματικό περιεχόμενο των συγκλίσεων και του πλαισίου Γκουτέρες. Διότι μια κοινωνία που καλείται αύριο να αποφασίσει για το μέλλον της, οφείλει σήμερα να γνωρίζει όλες τις παραμέτρους της συζήτησης.
Go to News Site