شرق
هیدروپلیتیک و حقوق آب و محیط زیست، حلقه مفقوده دستگاههای دیپلماسی و محیط زیست ایران
پیشگفتار آب در غرب آسیا به عنوان یک منبع کمیاب و راهبردی است و هرگونه تغییر در مدیریت رودخانههای مرزی مشترک میتواند پیامدهای امنیتی، اقتصادی و محیط زیستی نامحدود و پیش بینی نشده ای را بر کشورهای پاییندست تحمیل کند. هیدروپلیتیک (Hydropolitics) به معنای تعامل بین سیاست، قدرت و منابع آبی، به مطالعه نحوه استفاده و مدیریت منابع آبی در سطوح ملی و فراملیتی، و چگونگی تأثیر آن بر ثبات یا تنش بین کشورها میپردازد. در غرب آسیا، رودخانههای بزرگی مانند ارس، دجله و فرات، اروندرود، هیرمند و هریرود وجود دارند که اشتراک این منابع آب بین چند کشور به چالش های دائمی سیاسی و دیپلماتیک و محیط زیستی تبدیل شده است. تردید نمی توان کرد که آب نه تنها به عنوان یک منبع طبیعی غیر قابل جایگزین بلکه به عنوان ابزاری سیاسی و ژئوپلیتیک برای اعمال قدرت و فشار منطقهای از اهمیتی دوچندان برخوردار است و ایران هم به دلیل ویژگی های طبیعی اقلیم نیمه خشک و هم به دلیل سوءمدیریت و کم کاری فزاینده حوضه دیپلماسی آب و محیط زیست، بهعنوان یکی از کشورهای پاییندست حوضه آبهای فرامرزی، با پیامدهای مستقیم و غیرمستقیم محدودیت های تخریب و آلودگی منابع آب ناشی از عملکرد همسایگان مواجه است. پیشگفتار آب در غرب آسیا به عنوان یک منبع کمیاب و راهبردی است و هرگونه تغییر در مدیریت رودخانههای مرزی مشترک میتواند پیامدهای امنیتی، اقتصادی و محیط زیستی نامحدود و پیش بینی نشده ای را بر کشورهای پاییندست تحمیل کند. هیدروپلیتیک (Hydropolitics) به معنای تعامل بین سیاست، قدرت و منابع آبی، به مطالعه نحوه استفاده و مدیریت منابع آبی در سطوح ملی و فراملیتی، و چگونگی تأثیر آن بر ثبات یا تنش بین کشورها میپردازد. در غرب آسیا، رودخانههای بزرگی مانند ارس، دجله و فرات، اروندرود، هیرمند و هریرود وجود دارند که اشتراک این منابع آب بین چند کشور به چالش های دائمی سیاسی و دیپلماتیک و محیط زیستی تبدیل شده است.تردید نمی توان کرد که آب نه تنها به عنوان یک منبع طبیعی غیر قابل جایگزین بلکه به عنوان ابزاری سیاسی و ژئوپلیتیک برای اعمال قدرت و فشار منطقهای از اهمیتی دوچندان برخوردار است و ایران هم به دلیل ویژگی های طبیعی اقلیم نیمه خشک و هم به دلیل سوءمدیریت و کم کاری فزاینده حوضه دیپلماسی آب و محیط زیست، بهعنوان یکی از کشورهای پاییندست حوضه آبهای فرامرزی، با پیامدهای مستقیم و غیرمستقیم محدودیت های تخریب و آلودگی منابع آب ناشی از عملکرد همسایگان مواجه است. در ادبیات هیدروپلیتیک، کشوری که رودخانه های آن در بالادست منطقه و سرشاخه ها قرار دارد، از موقعیت برتری برخوردار است و هم میتواند زمانبندی رهاسازی آب را کنترل کند و هم از آب بهعنوان اهرم چانهزنی سیاسی استفاده کند.این موضوع در روابط ترکیه و افغانستان در قبال ایران به روشنی قابل مشاهده است. موقعیت ایران در حوزههای فرامرزی، ازجمله ارس در ترکیه و هریرود و هیرمند در افغانستان باعث میشود که هرگونه تغییر در جریان آب از سوی کشورهای همسایه پیامدهای مستقیم و غیرمستقیم بر کشاورزی، محیط زیست و معیشت ملت ایران به همراه داشته باشد.
Go to News Site