Kajgana
Што се случува со вашиот мозок кога не јадете доволно протеини? Александра Спасеска 28.03.2026 / 11:33 Здравје Иако протеините се додаваат во сè денес, повеќето луѓе сè уште го сметаат првенствено за хранлива материја за градење мускули. Сепак, протеините играат клучна улога и во здравјето на мозокот, бидејќи напојуваат голем број процеси што го одржуваат вашиот ум остар. Кога внесот на протеини станува премногу низок, ефектите може да се почувствуваат на повеќе начини. Зошто протеините се клучни за мозокот? Мозокот се потпира на протеините во исхраната за да ги изгради и одржи структурите и системите што го одржуваат во функција. „Протеините во исхраната играат клучна улога во здравјето на мозокот бидејќи обезбедуваат аминокиселини, градежни блокови што мозокот ги користи за производство на голем број важни хемикалии“, вели Џуди Чодиркер, регистриран диететичар, за Real Simple. „Неколку невротрансмитери, или клеточни гласници, вклучувајќи допамин, серотонин и норепинефрин, се направени од овие аминокиселини. Ако внесот на протеини е постојано низок, телото можеби нема да може да поддржи оптимално производство на невротрансмитери, што влијае на менталната енергија и емоционалната благосостојба.“ Времето на внесување е исто така важно. Само затоа што сте јаделе доволно протеини пред три дена не значи дека сте во добра форма. „Бидејќи телото не може да складира аминокиселини за подоцнежна употреба, се потпира на постојан дневен внес на висококвалитетни протеини за одржување и поправка на овие клучни компоненти“, вели Оливија Хамилтон, регистрирана диететичарка. „Кога количината или квалитетот на протеините е несоодветен, на телото му недостасуваат материјалите што му се потребни за поддршка на критичните функции, што доведува до губење на мускулите, ослабен имунитет и нарушено клеточно закрепнување.“ Покрај производството на невротрансмитери, долгорочните ефекти од нискиот внес на протеини можат да се влошат со текот на времето, што го отежнува одржувањето на менталната острина и фокусот. Нарушеното клеточно закрепнување може да влијае и на тоа колку добро се одржуваат и поправаат мозочните клетки, што потенцијално доведува до тешкотии во концентрацијата и побавно размислување. Последици од недоволно внесување протеини „Кога немате доволно протеини, вашето тело и мозок не можат да ги извршуваат своите витални функции“, вели Хамилтон. Овој недостаток може да влијае на вашето расположение и функционирање, и на краток и на долг рок. Краткорочни последици Дури и неколку дена несоодветен внес на протеини може да влијаат на вашето расположение. „Ако некој постојано јаде премалку протеини на краток рок, може да доживее промени во расположението и мотивацијата, како и зголемен глад и желба за храна, бидејќи протеините помагаат во регулирањето на хормоните на апетитот“, објаснува Чодиркер. Ова може да се манифестира како зголемена раздразливост, замор и вознемирени мисли. Покрај вашето расположение, може да забележите и дека вашиот фокус почнува да опаѓа. „На краток рок, недостатокот на протеини може да доведе до моментални промени во когнитивните способности“, вели Хамилтон. „Исто така, ќе доживеете поголема магла во мозокот. Ќе имате проблеми со концентрацијата, а брзината на обработка на вашиот мозок ќе биде значително побавна.“ Вашето семејство и пријателите исто така може да забележат дека нешто не е во ред. „Помалиот внес на триптофан е негативно поврзан со социјалната когниција и стабилноста на расположението“, вели Хамилтон. Може полесно да се иритирате, да ја изгубите нишката на разговорот, погрешно да го протолкувате нечиј тон или дури да се повлечете од општествените активности. Долгорочни последици Хроничната неухранетост со протеини, која трае со месеци до години, претставува посериозен ризик за здравјето на мозокот. „На долг рок, нискиот внес на протеини може да има пошироки здравствени импликации“, вели Чодиркер. „Кога протеините не се достапни во исхраната, телото може да почне да го разградува мускулното ткиво за да ги добие аминокиселините што му се потребни за клучните функции, вклучително и оние во мозокот.“ Ова мускулно распаѓање може значително да влијае на когнитивното функционирање, а постарите возрасни лица со постојано низок внес на протеини може да бидат изложени на особено висок ризик од когнитивен пад. „На долг рок, вашиот мозок е изложен на ризик од неповратно оштетување“, вели Хамилтон. „Многу е поголема веројатноста да бидете изложени на ризик од деменција, а тешката депресија е честа појава.“ Во некои случаи, овие ефекти е тешко да се поправат бидејќи самиот мозок се менува со текот на времето. „Без соодветни аминокиселини, мозокот може да претрпи невродегенерација, посериозни ментални нарушувања и структурни промени“, вели Хамилтон. Сепак, ако проблемот се открие доволно рано, можеби ќе можете да ги забавите или делумно да ги поправите некои од овие ефекти со соодветен внес на протеини и целокупно подобрена исхрана. За среќа, во многу случаи, мозокот може да се поправи и обнови кога ќе го добие она што му е потребно за правилно функционирање. Колку протеини треба да внесувате? Потребите за протеини може значително да варираат во зависност од вашите лични здравствени цели, а експертите се согласуваат дека не постои универзална формула. Сепак, општите упатства можат да ви помогнат да пронајдете разумен опсег. „Зависи од возраста, полот и нивото на активност на лицето“, објаснува Хамилтон. „Препораката е дека здравите возрасни лица имаат потреба од 1,2 до 1,6 грама на килограм телесна тежина дневно.“ „Оние кои редовно вежбаат или креваат тегови може да имаат потреба од повеќе протеини“, вели Чодиркер. Таа предлага да го распоредите внесот на протеини во текот на денот, наместо да се фокусирате само на вкупниот дневен внес. „Практичен пристап е да вклучувате протеини во секој оброк и ужина, со цел протеините да сочинуваат една четвртина од вашата чинија во секој оброк. Ова ќе помогне во поддршката на соодветниот внес, стабилните нивоа на енергија и регулирањето на апетитот“, објаснува таа. Видот на протеини што ќе ги изберете исто така е важен. „Покрај количината, квалитетот е клучен“, вели Хамилтон. „Комбинацијата од извори на протеини како месо, мешунки, риба, јајца и млечни производи може да помогне во обезбедувањето разновиден профил на аминокиселини подготвени за употреба од страна на телото.“ Сепак, повеќе протеини не е секогаш подобро. „И покрај моменталната фиксација на протеини, повеќето луѓе внесуваат соодветни количини“, вели Чодиркер. „Важно е да се запомни дека безбедната горна граница за здрава личност е околу 2 грама протеини на килограм телесна тежина дневно.“ протеини мозок Автор/Извор А.С. Прикажи во метро On
Go to News Site