Bana gelenler

Bu hafta, izninizle, son birkaç ayda bana gönderilen kitaplara değineceğim. Bunlardan dördü tarihimize ışık tutuyor. Diğerleri de Cumhuriyetin kırsal ışığı Köy Enstitülerini doğrudan ya da dolaylı olarak konu alan yapıtlar. TARİHTEN BİR DEMET 1.Kaya, Asil: “Modernleşme Sürecinde Türkiye’de Gençlik Hareketleri (1865-1960)”, Libra Kitap, 2021, 631 s. Çalışma, ülkenin siyasal tarihinde çok önemli bir yer tutan ancak ilk dönemleri bugüne dek yeterince incelenmeyen bir konuyu tam bir bilimsel yetkinlikle ve ayrıntılı olarak işliyor. Osmanlı yenileşmesinden Cumhuriyet çağdaşlaşmasına uzanan ve yer yar sınıfsal bir nitelik kazanan gençlik hareketleri bilimsel bir yaklaşımla çözümleniyor. Yapıtta sergilenen üstün başarı, okuyucuda, 1960 sonrasının gençlik hareketlerinin de yazılması beklentisini doğuruyor. 2.Sayın, Meral: “Çanakkale Cephesindeki Doktorlar “Sakız ve Morfin” Özel Basım, 2026; 239 sayfa). Çok yetkin bir müzisyen olan ve değişik konularda çok sayıda yapıta imza atmış olan Sayın, önemli ve az bilinen bir konuyu belgeler, anılar ve fotoğraflara dayalı ve olağanüstü akıcı bir anlatımla kâğıda döküyor. 3.Erdoğdu, Ahmet: “Çanakkale 1915 (Birinci Kitap) 125. Alay’ın (Adana Alayı) Atatürk’ün Emrinde 20 Günü”, Özel Basım, 2025,237 s. Tanıtım yazısında, kendisi de iyi bir Adanalı olan arkadaşım Av. M. Ziya Yergök’ün de vurguladığı gibi, “Değerli araştırmacı-yazar Ahmet Erdoğdu’nun titiz bir araştırma ve özverili çalışmasını çok değerli buluyor ve bunu Çanakkale külliyatına yapılmış önemli bir katkı olarak görüyorum”. 4. Coşkun, Mehmet Alev: “Atatürk Karar ve Tavır”, İstanbul: Cumhuriyet Kitapları, 2025, 732 s. Atatürk ve Cumhuriyet konusunda özgün araştırmaları ile bildiğimiz, Coşkun, bu yapıtında, Atatürk’ü, “Stratejik Kararları, Durum Değerlendirmeleri, Atatürk ve Diktatörlük, Atatürk ve Demokrasi ve Liderlik Özellikleri” ile öncekilerde olduğu gibi bilimsel titizlikle ve ayrıntılı işliyor. ENSTİTÜ ATEŞİ Başlangıcı 1936 alınırsa bu yıl Köy Enstitülerinin 90. Kuruluş yılı. Kendisi de Köy Enstitüsünün kapatılması sonrasının Gönen İlköğretim Okulunu (1962) ürünü olan ve eğitim konusunda tam bir karınca titizliğiyle hazırladığı 40’tan fazla bilimsel yayını bulunan araştırmacı yazar Niyazi Altunya, önce, bu yıl 6. Baskısı yapılan “Köy Enstitüsü Sistemine Toplu Bakış (1936-1946)”( 374 s. Cumhuriyet Kitapları ve Eğitim İş Yayını) çalışmasını yeniden yayımladı. Altunya, şimdi de özgün ve çok kapsamlı bir başyapıta imza atıyor: “Kuruluş Öyküleriyle 21 Köy Enstitüsü 1936-1946 (Cumhuriyet Kitapları, Eğitim İş ortak yayını, 2026, 494 s. Kapatılan Cılavuz Köy Enstitüsünün yerine gelen aynı adlı öğretmen okulunu bitiren öğretmen-yazar Nusret Ertürk: “Sessiz Geceler” , Ankara: Payda Yayıncılık, 17 Nisan 2024, 207 sayfa ile “Yaşamdan Yazılar” adı altında derlemiş. Ertürk, Köy Enstitülerinin özünü oluşturan toplumsal duyarlılığı, anı, gözlem ve öykücükler olarak büyük bir ustalıkla okuyucuya sunmayı başarıyor. Köy Enstitüleri ile ilgili çok sayıda örgütlenmelerin içinde Yeni Kuşak Köy Enstitülüler Derneği (YKKED) ayrı bir yeri var. Derneğin çekirdek kadrosundan Ayfer Kocabaş Enstitülerin müzik yolculuğunu çok güçlü bir biçimde günümüze taşımayı başarıyor. Yoksulluk nedeniyle olmalı, Enstitülerin ana müzik aleti mandolindir. Kocabaş oluşturduğu “YKKED Mandolin Orkestrası” ile yıllardır, Enstitülerde yaygın olarak yaşanan müziği, yerel, ulusal ve evrensel düzeylere taşıyor. Kocabaş’a bu yıl çoktan hak ettiği şu ödül veriliyor: Balcı, Ali Tansu ve Deniz Gökçe Erbil (editörler): “Çekirdekten Öğretmen Prof. Dr. Ayfer Kocabaş’a Armağan, 2026, Eğitim Kollektifi Yayını, 434 s. Batır, Betül (Editör): 22 Kasım 2024’de Orhangazi (Bursa)’de düzenlediği ve alanında uzman toplam 17 kişinin katıldığı toplantının bildirilerini “Cumhuriyet, Eğitim, Kültür ve Sanatta Hasan Âli Yücel’den Günümüze İletiler” 248 s. Adıyla okuyucuya sunuyor. Yapıtın adı ve içeriği, benim “Devrimin Düşünce ve Eylem Öncüsü” dediğim Yücel’i yaşatmayı başarıyor. O toplantıyı düzenleyen Batır ayrıca çok önemli bir yayına imza atıyor: “Hasan Âli Yücel Öykü Yarışması Öyküler Kitabı” , Bursa Osmangazi Belediyesi Yayınları, 2025. 259 s. Bu çalışmada ilk kez düzenlenen ve yedi değişik ülkeden 513 gibi yüksek sayıda eserin katıldığı yarışmada sıralamaya giren ve kazanan öyküler yer alıyor. Bundan sonra da yazılarıyla toplumun geleceğinde birer ateşböceği olacakları için öykü yazarlarını ayrıca yazmak gerekiyor: E. Mete Öztürk, Nebahat Kocatürk, Mehmet Aklan, Rümeysa Torlak, Gökhan Durmuş, Seyit Ali Ellikçi, Sacide Çobanoğlu, Hatice Büber, Zeynep Doğan, Şahin Boran, Mustafa Aytekin, Şeyma Aydın, Anıl Çetinel Örselli, Esra Eren, Yücel Yüksel Feyzioğlu, Selahattin Altuntaş, Serap Aycan, Mehmet Halil Arık, Nazım Salık ve Tuğsel Karakırık. İyi okumalar.

Go to News Site