Jötungíma kveður: Frumlegt og fær áhorfendur til að velta fyrir sér hvað við sköpum og skiljum eftir

Katla Ársælsdóttir skrifar: Turninum í Elliðaárstöð var nýverið breytt í leiksvið og sviðshópurinnn DÍÓ sýndi þar einleikinn Jötungíma kveður. Hannes Óli Ágúststsson túlkaði sveppinn Jötungímu fyrir áhorfendur en verkið segir frá þessum risasvepp sem hefur komið sér vel fyrir í steypta turninum við Elliðaárstöð. Þar vinnur hann að því að endurvinna, flokka og melta leifarnar af mannkyninu. En Jötungímu þykir það óheyrilega leiðinlegt verk. Handrit og leikstjórn var í höndum Ylfu Aspar Áskelsdóttur og Aðalbjargar Þóru Árnadóttur. Ásamt þeim koma heilmargir listamenn að sýningunni. Þar má nefna Sögu Kjerúlf Sigurðardóttur sem sá um sviðshreyfingar sem endurspegluðu verkefni Jötungímu mjög vel. Brynja Björnsdóttir sá um leikmynda- og búningahönnun en leikmynd verksins í þessu óhefðbundna leikhúsrými var eftirtektarvert og vakti hughrif meðal áhorfenda. Jötungríma er í skærgrænum fötum og skartar hönskum sem búnir eru til úr þráðum sem tóna vel við þræði leikmyndarinnar en skæra litnum eru einnig gerð góð skil í ljósahönnun Ólafs Ágústs Stefánssonar, þó svo að græni liturinn tengist hvorki náttúrunni eða sveppum með beinum hætti. Við fylgjumst með sveppnum Jötungímu velja þræði sem hanga niður úr loftinu og vinna úr þeim. Honum þykir innihald þráðanna augljóslega misáhugavert og gaman að vinna úr. Hann manngerir innihaldsefni hvers þráðar, hleypur gjarnan um sviðið og öskrar og hristist til. Honum þykir þetta verkefni ekki einungis leiðinlegt heldur hefur hann litlar mætur á mannkyninu. Í byrjun verksins segir Jötungríma, „mankind, það er ekkert kind við mankind,” eða, „mannkyn, það er ekkert gott við mannkyn.” Þessi afstaða sveppsins endurspeglast í viðþolsleysi og pirringi á endurvinnsluverkefninu, sem minnti iðulega á týpíska unglingaveiki. Á einum tímapunkti ælir sveppurinn meira að segja yfir mannkyninu. Pirringurinn í Jötungímu breytist þegar trén koma til sögunnar. Þau reiða sig á sveppinn til að ná sambandi við hvert annað og virkar hann þá eins og nokkurs konar símtenging. Það fer þó ekki allt við mannkynið í taugarnar á Jötungímu. Til dæmis hefur sveppurinn mikið dálæti á klassískri tónlist og nefnir meðal annars Chopin og Mozart. Svo virðist sem að Jötungímu finnist ekki svo slæmt að endurvinna þá þræði sem snerta á menningu og þykir til að mynda mjög gaman að melta leifarnar af kvikmyndum frá seinni hluta 20. aldarinnar. Á sama tíma er gert grín að íslenskri menningu, til dæmis dálæti þjóðarinnar á að bíða í röðum eftir ýmiss konar varningi og voru sýnd vídjóverk því til stuðnings. Einnig klífur hann sviðið og trónir fyrir ofan áhorfendur, geiflar sig eins og apaköttur og tilkynnir þeim að það sé útsala. Vídjóverk voru mikið notuð og það kom mjög vel út. Sömuleiðis var skuggi Hannesar á steinsteyptum veggjunum mikið nýttur sem veitti litlu rýminu aukna dýpt. Eitt vídjóverk stóð upp úr. Það tengdist þræðinum „Dægradvöl við norðurheimskautsbaug” en Jötungíma hafði sérstakt dálæti á þeim þræði og vildi helst eiga hann. Þar sést fjölskylda dansa og syngja saman úti í náttúrunni. Það sem heillar sveppinn við þessa sýn er ekki beint mennskan sem er sýnd heldur tenging listarinnar við náttúruna. Listin, sem hann hefur svo mikið dálæti á tengist honum og náttúrunni með beinum hætti og verður að sameiningartákni manns og náttúru. Þráðurinn geymir minningu sem við eigum öll saman. Áhorfendur fundu fyrir hughrifum sveppsins og hrifust með honum. Það má túlka verkið sem svo að það gerist í óræðri framtíð þar sem mannkynið hefur þurrkast út og náttúran þarf að vinna úr afleiðingum gjörða manna fyrir jörðina. Leifarnar sem mannkynið skilur eftir hafa að miklu leyti slæm áhrif á náttúruna, sveppurinn Jötungíma hefur litla þolinmæði fyrir þeim fyrir utan listina sem þeir hafa skapað, en þar fær góða hliðin á mannkyninu, mankind, að njóta sín og er það góða sem við skiljum eftir okkur. Efniviður verksins er frumlegur og veltir upp hugmyndum um samband manns og náttúru á tímum þar sem loftlagsváin vofir yfir. Verkið fær áhorfendur til að líta inná við og velta því upp hvað það er sem við sköpum og skiljum eftir okkur þegar við kveðjum þessa jörð, rusl eða list, eða sittlítið af hvoru? Katla Ársælsdóttir, leikhúsrýnir Víðsjár, fjallar um verkið Jötungíma kveður eftir Ylfu Ösp Áskelsdóttur og Aðalbjörgu Þóru Árnadóttur. Spurt er: Hvað það er sem við sköpum og skiljum eftir okkur þegar við kveðjum þessa jörð, rusl eða list? Katla Ársælsdóttir flutti pistil sinn í Víðsjá á Rás 1 sem finna má í spilaranum hér fyrir ofan. Katla lærði leikhúsfræði í Trinity College í Dublin og bókmenntafræði í Háskóla Íslands.

Go to News Site